Interpelacja nr 18069
Interpelacja w sprawie postulatu zmniejszenia liczby radnych w radach gmin
Interpelacjaz odpowiedziąwpłynęło 26.06.2026
Treść
Gniezno, 26 czerwca 2026 r.
Szanowny Panie Ministrze,
na dyżurze poselskim były wójt gminy Dominowo przedstawił swoje uwagi dotyczące liczby radnych w radach gmin.
W przekazanej notatce napisał: „W ostatnich wyborach samorządowych w gminach do 20 tysięcy mieszkańców 3052 osoby zostały radnymi jeszcze przed wyborami, gdyż nie mieli kontrkandydatów. Na pewno taki fakt obniża frekwencję, a to odbija się negatywnie w głosowaniu na kandydatów do pozostałych szczebli samorządu. Uważam, że problem ten należy w prosty sposób rozwiązać, zmniejszając – a raczej dopasowując – liczbę mandatów do liczby mieszkańców.
Wcześniej urodzeni samorządowcy pamiętają, jak po 1990 roku w komisjach problemowych rad gminnych oprócz wybranych radnych zasiadały osoby z poza rady. Komisje zbierały się oddzielnie, dziś obradują wspólnie, a w praktyce jedyną odrębną, potrzebną i konieczną jest komisja rewizyjna!
Dlatego należy wprowadzić dodatkową gradację. I tak, w gminach do 5 tysięcy mieszkańców rada powinna się składać z 9 radnych (jest 15), do 10 tysięcy – 11 (jest 15), do 15 tysięcy – 13 (jest 15), do 20 tysięcy – 15 (jest 15), do 50 tysięcy – 17 (jest 21), do 100 tysięcy – 19 (jest 23), do 200 tysięcy – 21 (jest 25) + 2 na każde rozpoczęte kolejne 100 tys. mieszkańców, nie więcej jednak niż 37 radnych. Takie rozwiązanie zaostrzy na pewno konkurencję, przywróci wybieralność i da dużą satysfakcję wybranemu, jak i głosującemu – a oto w wyborach chodzi.
Na dziś w gminie zamieszkałej przez 19 950 mieszkańców (15 radnych) jeden radny reprezentuje 1330 obywateli, a w gminie zamieszkałej przez 4995 mieszkańców (15 radnych) reprezentuje 333. Jest to zgodne z prawem, ale czy sprawiedliwe? Rada to również koszty, a zachowanie odpowiednich proporcji zmniejszenie liczby radnych te wydatki obniży“.
Mając na uwadze powyższe uwagi dotyczące liczby radnych, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:
Czy są prowadzone prace w ministerstwie zmierzające do ograniczenia liczby radnych zarówno w małych, jak i dużych miastach?
Jak Pan Minister odniesie się do przedstawionych uwag i propozycji?
Z wyrazami szacunku
Poseł Tadeusz Tomaszewski
Odpowiedzi
Sekretarz stanu Tomasz Szymański, 20.07.2026
Odpowiedź na interpelację nr 18069
w sprawie postulatu zmniejszenia liczby radnych w radach gmin
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański
Warszawa, 20-07-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 18069 pana posła Tadeusza Tomaszewskiego w sprawie postulatu zmniejszenia liczby radnych w radach gmin uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym[1] w skład rady wchodzą radni w liczbie:
piętnastu w gminach do 20 000 mieszkańców;
dwudziestu jeden w gminach do 50 000 mieszkańców;
dwudziestu trzech w gminach do 100 000 mieszkańców;
dwudziestu pięciu w gminach do 200 000 mieszkańców oraz po trzech na każde dalsze rozpoczęte 100 000 mieszkańców, nie więcej jednak niż czterdziestu pięciu radnych.
Przepisy prawa dotyczące liczebności rad gmin były od czasu wejścia w życie ustawy o samorządzie gminnym wielokrotnie zmieniane. W pierwotnym brzmieniu ustawy liczba radnych wynosiła:
piętnastu w gminach do 4.000 mieszkańców
osiemnastu w gminach do 7.000 mieszkańców
dwudziestu w gminach do 10.000 mieszkańców
dwudziestu dwóch w gminach do 15.000 mieszkańców
dwudziestu czterech w gminach do 20.000 mieszkańców
dwudziestu ośmiu w gminach do 40.000 mieszkańców
trzydziestu dwóch w gminach do 60.000 mieszkańców
trzydziestu sześciu w gminach do 80.000 mieszkańców
czterdziestu w gminach do 100.000 mieszkańców
czterdziestu pięciu w gminach do 200.000 mieszkańców oraz po pięciu na każde dalsze rozpoczęte 100.000 mieszkańców, nie więcej jednak niż stu radnych.
Następnie liczba ta była stopniowo ograniczana w kolejnych nowelizacjach, aż do obecnie obowiązującego limitu ustalonego nowelizacją z 2002 r.[2]
Warto wskazać, że obecnie w gminach do 20 tys. mieszkańców liczba radnych wynosi 15, natomiast przez pierwsze lata funkcjonowania ustawy taka sama liczba radnych przypadała w gminach do 4 tys. mieszkańców.
Ograniczenie liczby radnych było działaniem zmierzającym do usprawnienia procesów decyzyjnych, łatwiejszego przypisania kompetencji i odpowiedzialności, a także obniżenia kosztów działania organów samorządu terytorialnego.
Nadmieniam, że nie ma miarodajnych sygnałów, jakoby aktualne regulacje w zakresie liczby radnych nie zapewniały możliwości prawidłowego funkcjonowania rad i wykonywania przez nie ustawowych zadań. Jednocześnie należy dodać, że do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nie wpływała dotychczas korespondencja wskazująca na problemy w funkcjonowaniu rad gmin wynikające z nieodpowiedniej liczby radnych.
Mając na względzie powyższe, uprzejmie informuję, że obecnie nie są planowane prace legislacyjne zmierzające do zmiany art. 17 ustawy o samorządzie gminnym w zakresie proponowanym w niniejszym wystąpieniu.
Z poważaniem
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. 2026 poz. 662).
[2] Ustawa z dnia 15 lutego 2002 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym, ustawy o samorządzie województwa, ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz ustawy o referendum lokalnym (Dz. U. 2002 nr 23 poz. 220 z późn. zm.).
Miasta w tym piśmie: GnieznoWarszawa
Pismo na sejm.gov.pl (otwiera się w nowej karcie)
Szczegóły pisma
- Wysłano
- 02.07.2026
- Wysłano do adresata
- minister spraw wewnętrznych i administracji: 02.07.2026
Skąd są te dane?
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 05.10.2026 09:05
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu