Interpelacja nr 17980

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego wpłynęła kopia petycji z 15 czerwca 2026 r., skierowanej do Pani Minister przez rodziców uczniów i Radę Rodziców przy Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia im. Stanisława Moniuszki w Raciborzu oraz przedstawicieli społeczności lokalnej ziemi raciborskiej, w sprawie utworzenia w Raciborzu Państwowej Szkoły Muzycznej II stopnia. Postulat ten w pełni podzielam – dotyczy on systemowego problemu dostępności kształcenia artystycznego w południowo-zachodniej części województwa śląskiego.

Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Stanisława Moniuszki w Raciborzu jest placówką o wysokim poziomie kształcenia, doskonale wyposażoną w instrumenty i zaplecze dydaktyczne, dysponującą doświadczoną kadrą pedagogiczną, która z powodzeniem przygotowuje uczniów do dalszej edukacji muzycznej. Jej absolwenci nie mają jednak możliwości kontynuowania nauki na poziomie II stopnia w swoim mieście. Najbliższe szkoły muzyczne II stopnia znajdują się w Rybniku (28 km, 45-60 minut jazdy w godzinach szczytu), Jastrzębiu-Zdroju (35 km, 40-50 minut), Żorach (39 km, 50-70 minut) oraz Gliwicach (49 km, 60-80 minut).

Zajęcia w szkole muzycznej II stopnia odbywają się kilka razy w tygodniu, często trzy lub cztery. Dla uczniów i ich rodzin oznacza to konieczność regularnych, czasochłonnych i kosztownych dojazdów, trudnych do pogodzenia z obowiązkami zawodowymi rodziców, a dla dzieci – przemęczenie, posiłki spożywane w samochodzie, zwalnianie się z zajęć w szkole ogólnokształcącej, późne powroty do domu i rezygnację z zajęć dodatkowych. W efekcie wielu uczniów, mimo predyspozycji i pasji, rezygnuje z dalszej edukacji muzycznej. Szczególnie trudna jest sytuacja uczniów spoza Raciborza – z rejonu Głubczyc, Kietrza czy okolic Kędzierzyna-Koźla – dla których dojazdy są jeszcze dłuższe i bardziej uciążliwe. Alternatywa w postaci ogólnokształcącej szkoły muzycznej z internatem oznacza natomiast wieloletnią rozłąkę dziecka z rodziną już we wczesnych latach młodzieńczych.

Jednocześnie – jak trafnie wskazują autorzy petycji – szkoły muzyczne II stopnia funkcjonują w regionie w niewielkich odległościach od siebie: Rybnik–Żory to 15 km, Rybnik–Jastrzębie-Zdrój – 20 km, Żory–Jastrzębie-Zdrój – 15-20 km, Katowice–Ruda Śląska – 15 km, Katowice–Sosnowiec – 15 km, Bytom–Ruda Śląska – 11 km, a w samych Katowicach działają dwie szkoły II stopnia. Bliskość placówek nie powoduje tam obniżenia jakości kształcenia ani nadmiernego zagęszczenia sieci szkół. Tymczasem brak szkoły II stopnia w Raciborzu tworzy wyraźną lukę edukacyjną obejmującą cały powiat raciborski oraz tereny ościenne.

Zgodnie z art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043) zakładanie i prowadzenie publicznych szkół artystycznych należy do zadań ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego – decyzja w tej sprawie pozostaje więc w całości w gestii kierowanego przez Panią Minister resortu. Obowiązkiem władz publicznych, wynikającym z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, jest przy tym zapewnienie obywatelom powszechnego i równego dostępu do wykształcenia. Autorzy petycji polemizują ze stanowiskiem przedstawionym w odpowiedzi na interpelację z dnia 5 kwietnia 2026 r., w której wskazano na ryzyko obniżenia jakości kształcenia i nadmiernego zagęszczenia szkolnictwa muzycznego w regionie oraz na niż demograficzny. Przywołane wyżej dane przeczą tym tezom: placówki II stopnia z powodzeniem funkcjonują blisko siebie w innych częściach województwa, nie tracąc na jakości, a liczba kandydatów do szkół muzycznych każdego roku przewyższa liczbę dostępnych miejsc, przy rekrutacji opartej na egzaminach wstępnych gwarantujących wysoki poziom kształcenia.

Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozważa utworzenie Państwowej Szkoły Muzycznej II stopnia w Raciborzu? Jeśli tak – proszę o wskazanie przewidywanego harmonogramu działań oraz warunków, których spełnienie jest konieczne dla utworzenia placówki; jeśli nie – proszę o szczegółowe wskazanie przyczyn wraz z danymi, na których oparte jest takie stanowisko.

Jak w latach szkolnych 2022/2023-2026/2027 kształtowała się liczba kandydatów oraz liczba dostępnych miejsc w szkołach muzycznych II stopnia położonych najbliżej Raciborza (w Rybniku, Jastrzębiu-Zdroju, Żorach i Gliwicach)? Proszę o podanie danych w podziale na placówki i lata szkolne.

Czy ministerstwo lub Centrum Edukacji Artystycznej przeprowadziło analizę dostępności kształcenia muzycznego II stopnia dla uczniów z powiatu raciborskiego i powiatów ościennych, uwzględniającą czas i koszty dojazdów do istniejących placówek? Jeśli tak – proszę o jej udostępnienie; jeśli nie – czy ministerstwo planuje przeprowadzenie takiej analizy przed zajęciem ostatecznego stanowiska w sprawie utworzenia szkoły?

Z wyrazami szacunku

Paweł Jabłoński
Poseł na Sejm RP