Interpelacja nr 17743
Interpelacja w sprawie obciążeń finansowych JST kosztami usuwania, przechowywania i ubezpieczania porzuconych pojazdów
Interpelacjaz odpowiedziąwpłynęło 15.06.2026
Autorzy
Adresat: minister infrastruktury
Adresat: minister finansów i gospodarki
Adresat: minister spraw wewnętrznych i administracji
Treść
Zwracamy się z interpelacją dotyczącą narastającego problemu obciążania jednostek samorządu terytorialnego kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem oraz obowiązkowym ubezpieczeniem porzuconych pojazdów, potocznie określanych jako „wraki”.
Obowiązujące przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym nakładają na gminy i powiaty obowiązek podejmowania działań związanych z usuwaniem pojazdów pozostawionych bez tablic rejestracyjnych, pojazdów nieużywanych lub stwarzających zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz porządku publicznego. Działania te realizowane są przede wszystkim na podstawie art. 50a oraz art. 130a wskazanej ustawy.
Choć cel tych regulacji pozostaje bezsporny, praktyka ich stosowania prowadzi do sytuacji, w której koszty nieodpowiedzialnych zachowań właścicieli pojazdów ponoszą lokalne wspólnoty samorządowe. W wielu przypadkach pojazdy trafiające na parkingi depozytowe pozostają tam przez wiele miesięcy, a nawet lat, zanim możliwe stanie się ich ostateczne przejęcie przez samorząd i przekazanie do kasacji.
Szczególnie problematyczne są długotrwałe procedury administracyjne i sądowe związane z orzekaniem przepadku pojazdów. W przypadku pojazdów usuwanych w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym konieczne jest uzyskanie prawomocnego orzeczenia sądu, co przy obecnym obciążeniu wymiaru sprawiedliwości może trwać od kilku miesięcy do nawet kilku lat. W tym czasie pojazdy zajmują miejsca na parkingach strzeżonych, generując kolejne koszty.
Dodatkowym obciążeniem jest obowiązek utrzymywania ochrony ubezpieczeniowej OC dla pojazdów pozostających w depozycie. Z uwagi na obowiązujące przepisy krajowe oraz utrwalone orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zarejestrowany pojazd mechaniczny co do zasady powinien pozostawać objęty obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej. W efekcie samorządy zmuszone są do finansowania polis dla pojazdów, które często nie przedstawiają żadnej wartości użytkowej i przeznaczone są wyłącznie do złomowania.
Jednocześnie odzyskanie poniesionych kosztów od właścicieli pojazdów jest w wielu przypadkach niemożliwe. Często są to osoby niewypłacalne, bezdomne, zadłużone lub przebywające poza granicami kraju. Prowadzone postępowania egzekucyjne okazują się bezskuteczne, a koszty związane z ich wszczęciem dodatkowo obciążają budżety samorządowe.
W praktyce wartość rynkowa większości porzuconych pojazdów nie przekracza wartości złomu, natomiast łączne koszty odholowania, przechowywania, obsługi prawnej oraz ubezpieczenia wielokrotnie przewyższają możliwe do odzyskania środki. Oznacza to, że gminy i powiaty dopłacają do likwidacji każdego takiego pojazdu, ograniczając środki przeznaczone na realizację innych zadań publicznych.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji lub Ministerstwo Finansów prowadzą bądź planują prace legislacyjne mające na celu umożliwienie jednostkom samorządu terytorialnego szybkiej likwidacji pojazdów o charakterze wraku w uproszczonym trybie administracyjnym, bez konieczności prowadzenia długotrwałych postępowań sądowych?
Czy rozważane jest skrócenie terminów określonych w art. 50a oraz art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym w odniesieniu do pojazdów znajdujących się w stanie trwałej dewastacji, nieprzedstawiających wartości użytkowej lub stwarzających zagrożenie dla środowiska naturalnego?
Czy resorty dysponują danymi dotyczącymi łącznych kosztów ponoszonych przez gminy i powiaty w związku z usuwaniem, przechowywaniem oraz ubezpieczaniem porzuconych pojazdów, a także danymi dotyczącymi skuteczności odzyskiwania tych należności od właścicieli pojazdów?
Czy minister finansów, we współpracy z ministrem infrastruktury, rozważa stworzenie podstaw prawnych umożliwiających zawieranie przez jednostki samorządu terytorialnego zbiorowych lub flotowych umów obowiązkowego ubezpieczenia OC obejmujących pojazdy przechowywane na parkingach depozytowych?
Czy prowadzone są lub planowane są rozmowy z Komisją Nadzoru Finansowego, Ubezpieczeniowym Funduszem Gwarancyjnym oraz zakładami ubezpieczeń w celu wypracowania dedykowanego, niskokosztowego modelu ubezpieczenia dla porzuconych pojazdów pozostających w dyspozycji samorządów?
Czy rozważane jest utworzenie mechanizmu finansowego pozwalającego na refundację samorządom kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów, których właściciele okazali się trwale niewypłacalni, w szczególności poprzez wykorzystanie części środków pochodzących z kar nakładanych przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny?
Odpowiedzi
Podsekretarz stanu Jurand Drop, 13.07.2026
Odpowiedź w pliku (PDF): i17743-o1.pdf (PDF)
Sekretarz stanu Czesław Mroczek, 15.07.2026
Odpowiedź na interpelację nr 17743
w sprawie obciążeń finansowych JST kosztami usuwania, przechowywania i ubezpieczania porzuconych pojazdów
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 15-07-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 17743 Pani Poseł Krystyny Sibińskiej, Pani Poseł Iwony Karolewskiej, Pani Poseł Zofii Czernow, Pana Posła Piotra Głowskiego oraz Pana Posła Janusza Cichonia w sprawie obciążeń finansowych JST kosztami usuwania, przechowywania i ubezpieczania porzuconych pojazdów[1], z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje, pozostające w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Na wstępie należy wskazać, że usunięcie pojazdu z drogi, a następnie przechowywanie go na parkingu depozytowym, stanowi ingerencję w konstytucyjnie chronione prawa jednostki. Wskazane czynności prowadzą do ograniczenia prawa własności, gdyż właściciel lub posiadacz zostaje czasowo pozbawiony faktycznego władztwa nad należącą do niego rzeczą. Przepadek tej rzeczy jest działaniem ostatecznym. Ze względu na powyższe właścicielowi (posiadaczowi) pojazdu należy zapewnić możliwość wyrażenia swojej woli co do postępowania ze swoją własnością.
Na uwagę zasługuje fakt, że w przypadku usunięcia pojazdu w trybie art. 50a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym[2], organ kontroli, przy wydawaniu dyspozycji usunięcia pojazdu, nie ma żadnego kontaktu z jego właścicielem lub użytkownikiem. Zatem dopiero dalsze czynności obejmują ustalenie właściciela i powiadomienie go o usunięciu pojazdu oraz o konsekwencjach nieodebrania go w oznaczonym czasie. Z kolei odnosząc się do usuwania pojazdów w trybie art. 130a wskazanej ustawy trzeba zwrócić uwagę na fakt, że pierwotnie obowiązujący 6-miesięczny okres obecnie uległ skróceniu do 3 miesięcy. Po tym czasie starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu – w przypadku nieodebrania go przez uprawnionego. Wówczas niezbędne jest ustalenie i powiadomienie właściciela pojazdu o procedurze.
Należy zauważyć, że okoliczności powodujące nieużywanie bądź nieodbieranie z parkingu depozytowego pojazdu często mają charakter obiektywny. Można tu przykładowo wskazać pogorszenie stanu zdrowia, długotrwałą podróż służbową, czy sytuację ekonomiczną. Analiza obowiązujących rozwiązań prawnych we wskazanym obszarze prowadzi do wniosku, że terminy, po których pojazdy ulegają przepadkowi, określone w art. 50a i art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, należy uznać za optymalne.
Jednocześnie pragnę poinformować, że w resorcie spraw wewnętrznych i administracji prowadzone są prace nad dwoma pakietami propozycji zmian legislacyjnych, przekazanymi przez przedstawicieli strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Obecnie – na etapie poprzedzającym wpis do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów – jest procedowany drugi pakiet propozycji zmian, tzw. „Pakiet 2.0” (Decentralizacja Państwa i przywracanie kompetencji jednostkom samorządu terytorialnego). Przedłożone propozycje zmian obejmują szeroki obszar tematyczny, w ramach którego znajduje się propozycja zmiany art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, będąca wynikiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2018 r. (sygn. akt K 6/17). W ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:
art. 130a ust. 5c ustawy – Prawo o ruchu drogowym w zakresie, w jakim przewiduje, że pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym pozostaje na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie;
art. 130a ust. 7 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym
– są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.[3]
Zgodnie z ww. wyrokiem, wskazane przepisy prawa utraciły moc obowiązującą z upływem 9 (dziewięciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej[4], czyli z dniem 13 września 2019 r.
Według opinii przedstawicieli strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego powstała luka, która polega na braku ustawowego terminu wniesienia opłaty za usunięcie i parkowanie pojazdu oraz trybu jej dochodzenia. Zgłoszona propozycja ma na celu doprecyzowanie zasad pobierania opłat oraz zrealizowanie wskazań Trybunału Konstytucyjnego.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Przekazaną również przez Ministra Infrastruktury, pismem Pana Stanisława Bukowca, Sekretarza Stanu w Ministerstwie Infrastruktury z 6 lipca 2026 r., sygn. DTD-10-054.18.2026, Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji zgodnie z właściwością.
[2] Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, z późn. zm.
[3] Dz. U. Nr 78, poz. 483
[4] Dz. U. z 2018 r. poz. 2322
Miasta w tym piśmie: Warszawa
Pismo na sejm.gov.pl (otwiera się w nowej karcie)
Szczegóły pisma
- Wysłano
- 22.06.2026
- Wysłano do adresata
- minister infrastruktury: 22.06.2026
- Wysłano do adresata
- minister finansów i gospodarki: 22.06.2026
- Wysłano do adresata
- minister spraw wewnętrznych i administracji: 22.06.2026
Skąd są te dane?
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 04.10.2026 16:35
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu
