Interpelacja nr 17390

Chojnice, 20 maja 2026 r.

Spółdzielnia Inwalidów „Równość” w Czersku, funkcjonująca od 75 lat, stoi na progu likwidacji, co stanowi bezpośrednie zagrożenie dla miejsc pracy osób z niepełnosprawnościami. Mimo trwającego procesu restrukturyzacji i podjętych działań naprawczych, spółdzielnia nie otrzymuje należnych jej środków z PFRON, co uniemożliwia dalszą działalność.

Kluczowe fakty wynikające z dokumentacji przedstawionej przez zarząd spółdzielni:

Zaległości PFRON
Fundusz zalega spółdzielni z wypłatą około 600 tys. zł, odmawiając wypłat z uwagi na zakwalifikowanie podmiotu jako „zakładu w trudnej sytuacji finansowej”.

Paradoks wyceny majątku
PFRON odmawia uznania realnej wartości rynkowej majątku spółdzielni (wycenianej przez rzeczoznawcę na 3,7 mln zł), opierając się wyłącznie na zerowej wartości księgowej wynikającej z pełnej amortyzacji. Pozbawia to spółdzielnię możliwości wykazania zdolności finansowej.

Wyczerpanie ścieżek prawnych
Sąd administracyjny w Warszawie (w dniu 4.02.2026 r.) podtrzymał decyzję PFRON. Zarząd spółdzielni, z uwagi na brak środków finansowych i długotrwałość postępowań, nie jest w stanie kontynuować walki sądowej.

Skutki społeczne
Spółdzielnia zatrudnia łącznie (wraz z jednostkami zależnymi) osoby o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (w tym intelektualnej i z chorobami psychicznymi), dla których szansa na znalezienie zatrudnienia na wolnym rynku w powiecie chojnickim (o stopie bezrobocia ok. 8,5–9,3%) jest znikoma.

Działania naprawcze
Zarząd spółdzielni od listopada 2025 r. pracuje bez wynagrodzenia, a spółdzielnia wyczerpała już kapitał uzyskany ze sprzedaży hali produkcyjnej na pokrycie bieżących zobowiązań.

Czy ministerstwo posiada wiedzę o tym, że automatyczne stosowanie definicji „zakładu w trudnej sytuacji finansowej” w oparciu o wycenę księgową (z pominięciem wyceny rynkowej) de facto prowadzi do likwidacji stabilnych miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych, które PFRON ma ustawowy obowiązek wspierać?

Czy ministerstwo przewiduje interwencję w PFRON w celu odblokowania wypłaty dofinansowań za okresy, w których spółdzielnia terminowo regulowała składki ZUS i wynagrodzenia, co było warunkiem stawianym przez przedstawicieli funduszu?

Jakie konkretne wsparcie doraźne może otrzymać spółdzielnia, aby uniknąć masowych zwolnień osób z niepełnosprawnościami intelektualnymi, które w przypadku upadłości zakładu zostaną trwale wykluczone z rynku pracy?

Czy planowane są zmiany legislacyjne umożliwiające uwzględnienie operatu szacunkowego biegłego rzeczoznawcy w ocenie kondycji finansowej ZPChr w procesie restrukturyzacji, zamiast sztywnego trzymania się wartości księgowych?

Z poważaniem

Aleksander Mikołaj Mrówczyński
Poseł na Sejm RP