Przejdź do treści
14°CPowietrze: bardzo dobre Wisła: 125 cm opada środa, 30 września 2026 · imieniny: Zofii, Hieronima wschód 06:43 · zachód 18:26
reklama
Sprawy w Sejmie

Interpelacja nr 17193

Interpelacja w sprawie działalności i gospodarki finansowej Instytutu Badań Edukacyjnych za lata 2022-2025 w świetle wystąpienia pokontrolnego NIK

Interpelacjaz odpowiedziąwpłynęło 16.05.2026

Autor

Adresat: minister edukacji

Treść

Szanowna Pani Minister,

Najwyższa Izba Kontroli opublikowała wystąpienie pokontrolne dotyczące działalności i gospodarki finansowej Instytutu Badań Edukacyjnych za lata 2022-2025. Dokument ten przedstawia niezwykle niepokojący obraz funkcjonowania instytucji, która jednocześnie odgrywa dziś kluczową rolę w przygotowywaniu i wdrażaniu najważniejszych reform edukacyjnych realizowanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, w tym zmian podstaw programowych, działań związanych z projektem „Kompas Jutra”, oceną regulacji dotyczących smartfonów w szkołach czy przygotowywaniem analiz i rekomendacji dla MEN.

NIK stwierdziła m.in.:

niegospodarność przy realizacji projektów cyfryzacyjnych,

brak właściwego nadzoru nad majątkiem i sprzętem,

wydatkowanie środków publicznych bez odpowiedniej podstawy prawnej,

brak wymaganych dokumentów strategicznych,

chaos organizacyjny i kadrowy,

ogromną fluktuację zatrudnienia,

nierzetelne prowadzenie części konkursów,

brak skutecznego zabezpieczenia efektów projektów,

projekty funkcjonujące poza standardowym nadzorem,

wydanie co najmniej 18,8 mln zł na projekt Portal edukacja.gov.pl, który finalnie został wygaszony,

utratę finansowania w wysokości 47,8 mln zł,

niewykorzystanie części zakupionego sprzętu i produktów projektowych.

Jednocześnie to właśnie ta instytucja otrzymuje dziś kolejne dziesiątki milionów złotych na przygotowywanie analiz, rekomendacji i kierunków zmian dla polskiej edukacji.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej uznaje ustalenia NIK za wiarygodne i wymagające pilnych działań naprawczych?

Jakie konkretne działania naprawcze zostały już wdrożone po ujawnieniu przez NIK nieprawidłowości w działalności IBE?

Które osoby poniosły odpowiedzialność służbową, dyscyplinarną lub finansową za:

niegospodarność,

utratę finansowania,

niewłaściwe zabezpieczenie majątku,

wydatkowanie środków bez podstawy prawnej,

brak właściwego nadzoru nad projektami?

Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej przeprowadziło własny audyt projektów:

Portal edukacja.gov.pl,

Mobilne Laboratoria Przyszłości,

Zintegrowana Platforma Edukacyjna,
a jeśli tak – proszę o przekazanie jego wyników.

Jaka jest obecna wartość sprzętu, urządzeń, licencji i produktów zakupionych lub wytworzonych w ramach wygaszonych projektów cyfryzacyjnych realizowanych przez IBE?

Ile spośród tych urządzeń i produktów:

jest obecnie wykorzystywanych,

znajduje się w magazynach,

zostało przekazanych innym podmiotom,

pozostaje niewykorzystanych?

Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej posiada pełną inwentaryzację majątku zakupionego w ramach projektów realizowanych przez IBE? Jeśli tak – proszę o jej udostępnienie.

Dlaczego mimo tak poważnych ustaleń NIK Ministerstwo Edukacji Narodowej nadal powierza IBE przygotowywanie kluczowych założeń reform systemowych polskiej edukacji?

Jakie analizy ryzyka przeprowadzono przed powierzeniem IBE nowych zadań związanych z:

podstawami programowymi,

„Kompasem Jutra”,

monitoringiem transformacji cyfrowej edukacji,

oceną regulacji dotyczących smartfonów w szkołach?

Czy MEN uważa za właściwe, że instytucja z tak poważnymi zastrzeżeniami dotyczącymi zarządzania, nadzoru i gospodarowania środkami publicznymi ma dziś współdecydować o kierunku zmian polskiej szkoły?

Ilu pracowników zostało objętych zwolnieniami grupowymi w związku z utratą finansowania projektów?

Ilu z tych pracowników zostało następnie ponownie zatrudnionych?

Jakie były całkowite koszty:

zwolnień,

odpraw,

ponownej rekrutacji,

ponownego wyposażenia stanowisk pracy?

Czy MEN analizowało wpływ ogromnej fluktuacji zatrudnienia w IBE na jakość przygotowywanych analiz i rekomendacji dla systemu oświaty?

Czy prawdą jest, że udział pracowników naukowych w strukturze zatrudnienia IBE systematycznie malał, mimo jednoczesnego wzrostu zatrudnienia ogółem?

Czy MEN posiada analizę pokazującą, jaka część działalności IBE ma dziś rzeczywiście charakter naukowo-badawczy, a jaka sprowadza się do realizacji projektów administracyjnych i polityk ministerialnych?

Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie zewnętrznego, niezależnego audytu wszystkich projektów realizowanych przez IBE od 2022 roku?

Czy ministerstwo zamierza opublikować pełną informację o wszystkich środkach publicznych przekazanych IBE od 2022 roku wraz z efektami rzeczowymi poszczególnych projektów?

Czy MEN może zagwarantować, że rekomendacje przygotowywane obecnie przez IBE w zakresie reform edukacyjnych są tworzone w sposób w pełni niezależny, rzetelny i oparty na transparentnych danych, mimo ujawnionych przez NIK problemów organizacyjnych i finansowych?

Czy ministerstwo zamierza przedstawić opinii publicznej pełny raport dotyczący efektywności wydatkowania środków publicznych przez IBE w latach 2022-2025?

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk

Odpowiedzi

Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer, 27.07.2026

Odpowiedź na interpelację nr 17193

w sprawie działalności i gospodarki finansowej Instytutu Badań Edukacyjnych za lata 2022-2025 w świetle wystąpienia pokontrolnego NIK

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 27-07-2026

Szanowny Panie Pośle,

odpowiadając na postawione w interpelacji pytania, przekazuję poniższe wyjaśnienia.

Opublikowana treść wystąpienia pokontrolnego Najwyższej Izby Kontroli (NIK), dotyczącego działalności i gospodarki finansowej Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego (IBE PIB) w latach 2022-2025 (dostępna pod adresem https://www.nik.gov.pl/kontrole/S/25/002/KNO/), o której Pan wspomina, wyraźne wskazuje na różnice w zarządzaniu instytucją przez poprzednie i aktualne władze Instytutu. NIK rozdzielił odpowiedzialność poprzedniego kierownictwa IBE od działań obecnego, powołanego w styczniu 2024 roku.

Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są na stronie instytutu, pod adresem: https://www.ibe.edu.pl/pl/aktualnosci/3777-oswiadczenie-instytutu-badan-edukacyjnych-ws-raportu-nik.

Ministerstwo Edukacji Narodowej traktuje ustalenia Najwyższej Izby Kontroli dotyczące działalności i gospodarki finansowej IBE-PIB z pełną powagą.

Pragnę jednak zwrócić uwagę, że w wyniku zakończonej właśnie procedury ewaluacji jednostek naukowych IBE PIB otrzymał najwyższą możliwą kategorię, czyli „A+“. Zapewnia ona dostęp do największej dostępnej w polskim systemie finansowania badań naukowych alokacji środków budżetowych, co więcej taką kategorię w dyscyplinie pedagogika otrzymała tylko 1 placówka naukowa w Polsce – właśnie IBE PIB.

Zaświadcza także o skuteczności i efektywności działań reformatorskich podjętych przez obecne kierownictwo IBE PIB. Zaznaczam, że za czasu urzędowania poprzedniej dyrekcji Instytutu nie posiadał on żadnej kategorii naukowej, gdyż ówczesne kierownictwo IBE PIB zdawało sobie sprawę z niskiej jakości prac badawczych prowadzonych w tej jednostce i nie zdecydowało się nawet na udział w poprzedniej ewaluacji.

Jednocześnie należy podkreślić, że współpraca Ministerstwa Edukacji Narodowej z Instytutem Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytutem Badawczym nie oznacza bezwarunkowego powierzania tej jednostce samodzielnego rozstrzygania o kierunkach reform systemu oświaty. Odpowiedzialność za politykę edukacyjną państwa ponosi minister edukacji, natomiast IBE-PIB pełni funkcję ekspercką, analityczną i badawczą.

Po ujawnieniu problemów dotyczących funkcjonowania IBE podjęto działania naprawcze, w tym analizę wydatków realizowanych w pionie cyfryzacji Instytutu. Już w lutym 2024 r. MEN informowało publicznie o audycie wydatków na cyfryzację edukacji oraz o wstępnych ustaleniach dotyczących projektów realizowanych przez poprzednie kierownictwo IBE.

Powierzanie IBE określonych zadań odbywa się z uwzględnieniem zakresu merytorycznego, doświadczenia eksperckiego oraz mechanizmów nadzoru ze strony ministerstwa. Zadania dotyczące podstaw programowych, transformacji cyfrowej edukacji, monitorowania zmian czy analiz regulacyjnych nie są realizowane w oderwaniu od nadzoru MEN, konsultacji z ekspertami zewnętrznymi oraz procedur projektowych.

W odniesieniu do pytań o analizy ryzyka ministerstwo może wskazać, że przy powierzaniu zadań brane są pod uwagę w szczególności: ryzyko organizacyjne, kadrowe, finansowe, reputacyjne, terminowość realizacji zadań oraz możliwość zapewnienia jakości produktów analitycznych. Interesy ministra edukacji są odpowiednio zabezpieczane w treściach umów, zawieranych z instytutem na realizację poszczególnych zadań.

W przypadku pytania o charakter działalności IBE należy wskazać, że Instytut jako państwowy instytut badawczy powinien zachowywać realny komponent naukowo-badawczy. Jednocześnie część jego aktywności może mieć charakter ekspercko-analityczny lub wdrożeniowy, jeżeli służy realizacji polityki publicznej w obszarze edukacji.

MEN opowiada się za możliwie szeroką transparentnością informacji o środkach publicznych przekazywanych IBE, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów dotyczących finansów publicznych, dostępu do informacji publicznej, ochrony danych oraz rozliczeń projektowych.

Ministerstwo może zagwarantować, że rekomendacje wykorzystywane w pracach nad reformą edukacji nie są przyjmowane automatycznie ani bezkrytycznie. Podlegają one ocenie merytorycznej, konsultacjom, analizie skutków regulacji na poziomie ministerstwa.

Ustalenia NIK będą uwzględniane przy dalszym nadzorze nad IBE oraz przy ocenie jakości i transparentności prac powierzanych Instytutowi.

Z wyrazami szacunku

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu

Miasta w tym piśmie: Warszawa

Pismo na sejm.gov.pl (otwiera się w nowej karcie)

Szczegóły pisma

Wysłano
17.08.2026
Wysłano do adresata
minister edukacji: 21.05.2026
Prolongaty
Prolongacja terminu odpowiedzi: 02.09.2026
Skąd są te dane?

Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 30.09.2026 23:35

Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu