Interpelacja nr 17150

Szanowna Pani Minister,

z związku z licznymi pismami i apelami dyrektorów domów pomocy społecznej dla dzieci zwracam się z interpelacją w sprawie planowanej nowelizacji ustawy o pomocy społecznej wprowadzającej zakaz umieszczania osób małoletnich w domach pomocy społecznej dla dzieci.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej, w którym w art. 54 ust. 1 wprowadza się zapis ograniczający prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej wyłącznie do osób pełnoletnich. W praktyce oznacza to całkowity zakaz kierowania dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami (w tym z głębokimi, sprzężonymi niepełnosprawnościami) do wyspecjalizowanych DPS-ów, które obecnie są dla nich jednymi z najlepiej wyspecjalizowanych miejsc. Dyrektorzy placówek alarmują, że zmiana ta spowoduje niewykonalność prawomocnych postanowień sądów rodzinnych o zabezpieczeniu dzieci oraz pozostawi bez adekwatnej opieki ok. 1900 dzieci czekających obecnie na miejsce w systemie pieczy zastępczej; doprowadzi do przymusowej relokacji dzieci, które już przebywają w DPS-ach (ok. 1000 dzieci), co dla osób z najcięższymi niepełnosprawnościami oznacza traumę i zniszczenie jedynego stabilnego środowiska życiowego.

Ignoruje się fakt, że 75% dzieci przebywających obecnie w DPS-ach trafiło tam z systemu pieczy zastępczej (rodziny zastępcze, POW, RPOT), ponieważ system ten nie był w stanie zapewnić im odpowiedniej, całodobowej, wysokospecjalistycznej opieki. DPS-y dla dzieci pełnią w praktyce funkcję ostatniego bastionu bezpieczeństwa dla dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi (autyzm, FASD, głęboka niepełnosprawność intelektualna), które wymagają opieki od urodzenia aż do naturalnej śmierci. Żadne z proponowanych rozwiązań (RPOT, rodziny zastępcze, usługi środowiskowe) nie jest w stanie zastąpić tej opieki na obecnym etapie.

Mając na uwadze powyższe, zwracam się z następującymi pytaniami:

Czy ministerstwo przeprowadziło rzetelną analizę skutków proponowanej zmiany dla dzieci z najcięższymi niepełnosprawnościami oraz dla funkcjonowania sądów rodzinnych?

Jakie konkretne, gotowe i sprawdzone alternatywy dla DPS-ów dla dzieci ministerstwo proponuje dla grupy ok. 1900 dzieci czekających na miejsce oraz dla dzieci już przebywających w tych placówkach?

Czy ministerstwo bierze pod uwagę głos dyrektorów i pracowników DPS-ów, którzy codziennie realizują postanowienia sądowe i wskazują na brak realnych możliwości zapewnienia takiej opieki w systemie pieczy zastępczej?

W jakim terminie i w jakiej formie ministerstwo planuje wstrzymać lub znacząco zmodyfikować prace nad projektem, aby nie doprowadzić do kryzysu opiekuńczego i systemowego?

Czy ministerstwo rozważa utrzymanie możliwości umieszczania dzieci z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w wyspecjalizowanych domach pomocy społecznej dla dzieci przynajmniej do czasu stworzenia rzeczywistych, a nie deklaratywnych alternatyw?

Z poważaniem

Rafał Weber
Poseł na Sejm RP