Interpelacja nr 17118

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego docierają sygnały od przedsiębiorców oraz doradców podatkowych dotyczące praktycznych trudności związanych z funkcjonowaniem Krajowego Systemu e-Faktur w przypadku przedsiębiorców zagranicznych prowadzących działalność w Polsce przez oddział.

W praktyce podatkowej przyjmuje się, że taki przedsiębiorca może posługiwać się dwoma numerami NIP: jednym przypisanym jednostce macierzystej dla celów VAT i CIT oraz drugim przypisanym oddziałowi jako płatnikowi podatku dochodowego od osób fizycznych i składek na ubezpieczenia społeczne. W konsekwencji zdarzają się sytuacje, w których kontrahenci wystawiają faktury na numer NIP oddziału ujawniony w KRS, mimo że dla celów VAT właściwy pozostaje numer NIP jednostki macierzystej.

Problem ten nabiera szczególnego znaczenia po wprowadzeniu obowiązkowego KSeF, w którym identyfikacja oraz udostępnienie faktury następują według numeru NIP wskazanego na fakturze. Dotychczas w obrocie tradycyjnym w wielu przypadkach korygowano tego typu omyłki notą korygującą wystawianą przez nabywcę. Obecnie praktyka ta nie jest dostępna w odniesieniu do faktur ustrukturyzowanych, a usunięcie błędu wymaga co do zasady wystawienia faktury korygującej przez sprzedawcę.

Wątpliwości przedsiębiorców dotyczą w szczególności tego, czy faktury wystawione w KSeF na NIP oddziału nadany dla celów PIT i ZUS – przy jednoczesnym istnieniu rzeczywistej transakcji, prawidłowym oznaczeniu stron co do nazwy oraz związku wydatku z działalnością gospodarczą – mogą stanowić podstawę do ujęcia wydatku w kosztach uzyskania przychodów oraz do odliczenia podatku VAT naliczonego.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy faktura ustrukturyzowana wystawiona na numer NIP oddziału przedsiębiorcy zagranicznego nadany dla celów PIT i ZUS, zamiast na NIP jednostki macierzystej właściwy dla rozliczeń VAT, może stanowić podstawę do odliczenia podatku VAT naliczonego, jeżeli nie budzi wątpliwości, kto był rzeczywistym nabywcą towaru lub usługi?

2. Czy taka faktura może stanowić podstawę do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów, jeżeli wydatek pozostaje w związku z działalnością gospodarczą podatnika i został faktycznie poniesiony?

3. Czy dla zachowania prawa do odliczenia VAT oraz ujęcia wydatku w kosztach konieczne jest w każdym przypadku uzyskanie faktury korygującej wystawionej przez sprzedawcę, czy też dopuszczalne jest oparcie się na całokształcie okoliczności potwierdzających rzeczywisty przebieg transakcji?

4. Czy Ministerstwo Finansów planuje wydanie objaśnień podatkowych, interpretacji ogólnej albo oficjalnych wytycznych dla organów podatkowych w tej sprawie?

5. Czy jest rozważane wprowadzenie rozwiązań systemowych lub legislacyjnych, które pozwoliłyby w KSeF na uproszczone korygowanie omyłek dotyczących NIP nabywcy w sytuacjach, gdy błąd dotyczy numeru NIP oddziału przedsiębiorcy zagranicznego nadanego wyłącznie dla celów PIT i ZUS?

Z wyrazami szacunku

Stanisław Tomczyszyn