Interpelacja nr 16413

Szanowna Pani Minister,

w zasobach Instytutu Polskiego i Muzeum im. Gen. Sikorskiego w Londynie znajduje się oryginalny sztandar 1. Batalionu Strzelców w Chojnicach – jednostki Wojska Polskiego utworzonej w 1926 roku i trwale związanej z miastem Chojnice do wybuchu II wojny światowej. Sztandar ten stanowi jeden z najważniejszych materialnych symboli dziedzictwa historycznego miasta oraz świadectwo walk prowadzonych przez żołnierzy batalionu we wrześniu 1939 roku.

Z dostępnych informacji wynika, że po kampanii wrześniowej sztandar dostał się w ręce niemieckie, a następnie – dzięki staraniom żołnierzy Wojska Polskiego – został odzyskany i przekazany do Londynu, gdzie znajduje się do dziś. Jednocześnie w 2015 roku, z inicjatywy środowisk lokalnych oraz przy wsparciu Miasta Chojnice, wykonano wierną replikę sztandaru, która obecnie jest przechowywana w sali obrad Rady Miejskiej w Chojnicach.

W tym samym okresie były podejmowane próby doprowadzenia do wymiany: przekazania repliki do Londynu i sprowadzenia oryginału do Chojnic. Mimo podjętych działań, nie doszło wówczas do finalizacji tego przedsięwzięcia. W kontekście zbliżającej się 100. rocznicy utworzenia 1. Batalionu Strzelców ta sprawa ponownie nabiera szczególnego znaczenia dla lokalnej społeczności. Powrót sztandaru do Chojnic miałby istotny wymiar historyczny, edukacyjny i symboliczny – stanowiłby formę upamiętnienia żołnierzy jednostki oraz element odbudowy materialnego dziedzictwa miasta, które w wyniku działań wojennych poniosło znaczące straty.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Jakie jest stanowisko Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie możliwości sprowadzenia do Polski sztandaru 1. Batalionu Strzelców przechowywanego w Instytucie Polskim i Muzeum im. Gen. Sikorskiego w Londynie?
2. Czy ministerstwo prowadziło dotychczas jakiekolwiek działania lub rozmowy dotyczące ewentualnego powrotu tego typu zabytków wojskowych znajdujących się w zbiorach polskich instytucji emigracyjnych?
3. Jakie formalne, prawne i organizacyjne warunki musiałyby zostać spełnione, aby możliwe było:

- trwałe przekazanie sztandaru do Polski,
- jego depozyt czasowy,
- bądź dokonanie wymiany na wierną replikę?

4. Czy ministerstwo jest gotowe podjąć się roli mediatora lub partnera instytucjonalnego w rozmowach między miastem Chojnice a Instytutem Polskim i Muzeum im. Gen. Sikorskiego w Londynie?
5. Czy istnieją programy lub instrumenty wsparcia (prawne, organizacyjne lub finansowe), które mogłyby zostać wykorzystane do realizacji takiego przedsięwzięcia?
6. Czy w ocenie ministerstwa jest możliwe objęcie tej inicjatywy patronatem państwowym w związku z 100. rocznicą utworzenia 1. Batalionu Strzelców?

Zwracam się z prośbą o udzielenie szczegółowej odpowiedzi oraz wskazanie możliwych ścieżek dalszego postępowania w tej sprawie.

Z poważaniem

Michał Kowalski