Interpelacja nr 16335

Szanowny Panie Ministrze,

z ogromnym niepokojem zapoznałam się z doniesieniami medialnymi, w tym z artykułem portalu wPolityce.pl z dnia 1 kwietnia 2026 r. pt. „List do premiera: zwalniani są naukowcy zachęcani do powrotu” oraz z publicznym listem otwartym skierowanym do Pana Premiera przez pana Andrzeja Dybczyńskiego, byłego dyrektora Polskiego Ośrodka Rozwoju Technologii (2018–2023) i prezesa Sieci Badawczej Łukasiewicz (2023–2024), opublikowanym na platformie X.

Zgodnie z przekazanymi informacjami w minionym tygodniu w instytucie Łukasiewicz - PORT zwolniono 11 naukowców (chemików, fizyków, biotechnologów), w tym Polaków, którzy zostali wcześniej aktywnie zachęcani do powrotu z zagranicy. Kolejnym osobom obniżono wynagrodzenia nawet o 50%. Jednocześnie media wskazują na bardzo wysokie wynagrodzenia członków dyrekcji (sięgające blisko 50 tys. zł miesięcznie) oraz ochronę pracowników nienaukowych zatrudnianych z rekomendacji politycznych.

W związku z powyższym, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, bardzo proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo zostało poinformowane o dokonanych zwolnieniach i obniżkach wynagrodzeń w Łukasiewicz - PORT?

2. Jakie są rzeczywiste powody zwolnienia 11 wysoko wykwalifikowanych naukowców oraz obniżenia pensji kolejnym osobom? Czy decyzje te były poprzedzone analizą wpływu na realizację strategicznych celów badawczych instytutu?

3. Jakie kroki zamierza podjąć rząd, aby powstrzymać dalszą utratę kadry naukowej w jednym z najważniejszych instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz, szczególnie w kontekście wcześniejszych publicznych apeli o powrót polskich naukowców z emigracji?

4. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Rada Nadzorcza Sieci Badawczej Łukasiewicz monitorują sytuację kadrową i płacową w instytucie, w tym relację wynagrodzeń kadry naukowej do wynagrodzeń dyrekcji i pracowników administracyjnych?

5. W jaki sposób rząd zamierza chronić i rozwijać kapitał ludzki w sektorze badawczo-rozwojowym, aby nie powtórzyły się wcześniejsze problemy PORT (m.in. zwrot 56 mln zł środków unijnych, likwidacja laboratorium BSL-3)?

6. Czy planowane są działania nadzorcze lub kontrolne wobec kierownictwa instytutu w związku z zaistniałą sytuacją?

Wyrażam pełne poparcie dla zachowania i wzmocnienia wysoko wykwalifikowanej kadry naukowej. Budowa silnego instytutu badawczego o międzynarodowym znaczeniu wymaga wielu lat konsekwentnej pracy. Pozyskanie i wdrożenie wybitnego naukowca trwa średnio około 1,5 roku – jak słusznie podkreśla autor listu otwartego. Każde odejście takiego specjalisty oznacza nie tylko stratę unikalnej wiedzy i doświadczenia, lecz także poważne opóźnienia w realizowanych projektach B+R, utratę szans na pozyskanie kolejnych grantów europejskich oraz obniżenie konkurencyjności polskiej nauki i gospodarki. Wysoko wykwalifikowana kadra naukowa stanowi kluczowy czynnik rozwoju innowacyjnej gospodarki opartej na wiedzy – zgodnie z celami Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju oraz unijnymi programami Horizon Europe. Utrzymanie i rozwój takiej kadry nie jest kosztem, lecz strategiczną inwestycją w przyszłość Polski. Dlatego też zwracam się o pilną interwencję i podjęcie działań kontrolnych w Sieci Badawczej Łukasiewicz - PORT.

Z wyrazami szacunku

Mirosława Stachowiak-Różecka
Poseł na Sejm RP