Interpelacja nr 16049

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego zwrócili się pracownicy naukowi zajmujący się dydaktyką przedmiotów szkolnych (np. dydaktyką chemii czy historii). Zwrócili uwagę na rosnące trudności związane z nadawaniem stopni naukowych (stopień doktora, stopień doktora habilitowanego) oraz tytułu profesora osobom, które prowadzą badania w zakresie dydaktyk przedmiotowych. Pismo do ministerstwa w tej sprawie wystosowało m.in. Polskie Towarzystwo Chemiczne ( zob. https://zdch.uj.edu.pl/list-do-ministra-nauki).

W chwili obecnej dydaktyki przedmiotowe nie stanowią dyscypliny naukowej w ramach żadnej z dziedzin nauki ani nie są rozpoznawane jako poddsycypliny poszczególnych dyscyplin. Tymczasem zgodnie z obowiązującymi przepisami stopień naukowy nadaje się w dziedzinie nauki i dyscyplinie naukowej lub w dziedzinie nauki, a tytuł profesora nadaje się w dziedzinie albo w dziedzinie i dyscyplinie lub dyscyplinach. Powoduje to, że osoba zajmująca się dydaktyką przedmiotową musiałaby prowadzić badania albo w zakresie przedmiotu głównego, albo w zakresie pedagogiki. Odbywałoby się to ze szkodą dla interdyscyplinarności pracy badawczej. W istocie zatem według obecnych przepisów rozwój naukowy w zakresie dydaktyk przedmiotowych jest bardzo utrudniony.

Opisana sytuacja negatywnie wpływa na rozwój dydaktyk przedmiotowych na polskich uczelniach, co przejawia się m.in. zamykaniem zakładów dydaktyki, przekształcaniem ich w mniejsze jednostki (laboratoria, pracownie, zespoły) lub zatrudnianiem w takich zakładach osób, które dydaktyką przedmiotową naukowo się nie zajmują. Silnie oddziałuje to także na kształcenie przyszłych nauczycieli i wspieranie tych już pracujących w szkołach - brakuje dydaktyków przedmiotowych do prowadzenia zajęć na kierunkach kształcących nauczycieli czy pracujących w ośrodkach doskonalenia nauczycieli.

Jednym z postulowanych rozwiązań jest zmiana przepisów dotyczących uzyskiwania stopni naukowych i tytułu profesora poprzez wskazania, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia/tytułu powinna legitymować się osiągnięciami naukowymi w dyscyplinie lub dydaktyce dyscypliny.

Mając na uwadze powyższe oraz na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora z dnia 9 maja 1996 r. (t.j. Dz. U. z 2024 poz. 907) zwracam się do Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

Czy ministerstwo dysponuje danymi ile osób zajmujących się naukowo dydaktykami przedmiotowymi pracuje na polskich uczelniach i kształci przyszłych nauczycieli?

Czy ministerstwu znany jest problem z uzyskiwaniem stopni i tytułów naukowych przez osoby prowadzące badania w zakresie dydaktyk przedmiotowych?

Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego prowadzi lub planuje podjąć jakieś działania w celu rozwiązania przedstawionego problemu? Jeśli tak, to proszę o wskazanie szczegółów tych działań lub planów.

Jednym z proponowanych przez środowisko rozwiązań tego problemu jest zmiana przepisów dotyczących uzyskiwania stopni naukowych i tytułu profesora poprzez wskazania, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia/tytułu powinna legitymować się osiągnięciami naukowymi w dyscyplinie lub dydaktyce dyscypliny. Jaki jest stanowisko ministerstwa wobec tej propozycji?