Interpelacja nr 15820

Szanowny Panie Premierze,

na podstawie art. 191 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie utrzymującego się od kilkunastu lat wykluczenia komunikacyjnego gminy Wieruszów i powiatu wieruszowskiego, polegającego na braku organizacji kolejowych przewozów pasażerskich na czynnej linii kolejowej nr 181 (Wieluń-Wieruszów-Kępno), mimo że obowiązek organizacji przewozów spoczywa na samorządzie województwa.

Z korespondencji prowadzonej pomiędzy burmistrzem Wieruszowa a Urzędem Marszałkowskim Województwa Łódzkiego wynika, że również w nowym rozkładzie jazdy obowiązującym od grudnia 2025 r. nie przewidziano żadnych kolejowych połączeń pasażerskich finansowanych przez województwo łódzkie, a realna perspektywa ich uruchomienia została przez władze województwa przesunięta na lata 2029-2030.

Tymczasem przez Wieruszów przebiega czynna, zelektryfikowana i zmodernizowana linia kolejowa, a zarówno w Wieluniu, jak i w Kępnie funkcjonują regionalne połączenia kolejowe. Brak „domknięcia” relacji pomiędzy tymi ośrodkami powoduje faktyczne rozerwanie regionalnej sieci kolejowej oraz utrwalanie peryferyjnego położenia południowo-zachodniej części województwa łódzkiego.

Władze województwa łódzkiego uzależniają uruchomienie połączeń kolejowych przez Wieruszów od realizacji długofalowych inwestycji infrastrukturalnych (program Kolej Plus), co w perspektywie oznacza akceptację wieloletniego niewykonywania obowiązku ustawowego, jakim jest organizacja publicznego transportu zbiorowego.

W tym kontekście należy przypomnieć, że zgodnie z art. 171 Konstytucji RP oraz ustawą o samorządzie województwa prezes Rady Ministrów sprawuje nadzór nad działalnością samorządu województwa pod względem legalności. Pojawia się zatem pytanie, czy długotrwałe niewywiązywanie się z obowiązku organizacji kolejowego transportu publicznego może być nadal traktowane jako działanie zgodne z prawem.

Jednocześnie sprawa Wieruszowa ujawnia szerszy, systemowy problem braku skutecznych mechanizmów koordynacji międzywojewódzkich przewozów kolejowych. W praktyce dochodzi do sytuacji, w których dwa sąsiednie samorządy województw przerzucają się odpowiedzialnością za uruchomienie połączeń, a pasażerowie pozostają ich zakładnikami.

W tym kontekście zwracam uwagę na rolę spółki POLREGIO SA, która jako przewoźnik o zasięgu ogólnopolskim, z istotnym udziałem Skarbu Państwa, powinna w sposób szczególny realizować i inicjować połączenia międzywojewódzkie, zapobiegając sytuacjom, w których brak porozumienia pomiędzy samorządami prowadzi do faktycznego wykluczenia komunikacyjnego znacznych obszarów kraju. Powstaje pytanie, czy nadzór ministra infrastruktury nad obszarem kolejowych przewozów regionalnych, w tym nad funkcjonowaniem POLREGIO, jest w tym zakresie wystarczająco skuteczny.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:

Czy prezes Rady Ministrów dostrzega potrzebę podjęcia działań nadzorczych wobec marszałka województwa łódzkiego w związku z brakiem organizacji kolejowych przewozów pasażerskich na linii kolejowej nr 181, aż do roku 2030?

Czy, zdaniem prezesa Rady Ministrów, nierealizowanie ustawowego obowiązku przez samorząd województwa łódzkiego do perspektywy lat 2029-2030 pozostaje w zgodzie z przepisami prawa oraz zasadą równego dostępu obywateli do transportu publicznego?

Czy premier planuje zobowiązać ministra infrastruktury do wzmocnienia nadzoru nad funkcjonowaniem regionalnych i międzywojewódzkich przewozów kolejowych, w szczególności w zakresie roli spółki POLREGIO SA?

Czy rozważane są zmiany organizacyjne lub legislacyjne, które uniemożliwią w przyszłości sytuacje, w których brak porozumienia pomiędzy samorządami województw skutkuje wieloletnim wykluczeniem komunikacyjnym dziesiątek tysięcy mieszkańców?

Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie.