Interpelacja nr 15539

Szanowna Pani Minister,

rzemieślnicy i drobni przedsiębiorcy, którzy szkolą młodocianych pracowników informują, że właściwe jednostki wstrzymują zawieranie umów o refundację kosztów wynagrodzeń uczniów z powodu braku środków finansowych. Takie sytuacje nie występowały w poprzednich latach - teraz zdarzają się coraz częściej. W praktyce oznacza to ograniczanie liczby miejsc nauki zawodu i bezpośrednio uderza w młodych ludzi chcących zdobywać kwalifikacje w zawodach rzemieślniczych i technicznych. Rzeczywistość ta jest zagrożeniem dla fundamentów szkolnictwa zawodowego, a w perspektywie może powodować powstanie strukturalnego bezrobocia.

Za rok 2025 nie zostały rozliczone wszystkie umowy związane z praktyczną nauką zawodu. Przedsiębiorcy obawiają się, że w roku 2026 sytuacja się powtórzy, stoją więc przed wyborem: dopłacać albo rezygnować ze szkolenia uczniów.

Refundacja wynagrodzeń młodocianych jest dla mikro i małych firm warunkiem realnego udziału w systemie kształcenia zawodowego. Jej faktyczne ograniczenie z powodów budżetowych oznacza przerzucenie kosztów szkolenia młodego pokolenia na barki przedsiębiorców prowadzących najmniejsze firmy. Dodatkowo kumulacja obciążeń po stronie rzemiosła i mikroprzedsiębiorstw w tym ograniczona dostępność miesięcznej ulgi składkowej przy wliczaniu młodocianych do limitów zatrudnienia, potęguje barierę w podejmowaniu kształcenia uczniów.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

• Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej potwierdza, że w poprzednim roku 2025 zabrakło środków z Funduszu Pracy na refundację kształcenia młodocianych pracowników – w ilu przypadkach Ochotnicze Hufce Pracy odmówiły zawarcia umów o refundację praktyk zawodowych, a także w ilu przypadkach OHP zalega w wypłaceniu refundacji umów już zawartych – proszę podać konkretne liczby z podziałem na województwa.

• Jak kształtowała się sytuacja w latach 2021, 2022, 2023, 2024? Ile, w skali kraju, zawarto umów o refundację praktycznej nauki zawodu? Ile razy odmówiono podpisania umowy o refundację z powodu braku finansowania? W ilu przypadkach nie wypłacono środków wynikających z treści umowy, również z powodu braku finansowania?

• Czy środki przekazywane do OHP, na dany rok budżetowy mają charakter środków celowych – tak by można było wyróżnić odpowiednią kwotę przeznaczoną na realizację umów dotyczących praktycznej nauki zawodu?

• Czy ministerstwo zagwarantuje w 2026 roku i w latach następnych środki finansowe, które w pełni pokryją refundację praktycznej nauki zawodu?