Interpelacja nr 15400

Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer, 13.03.2026

Odpowiedź na interpelację nr 15400

w sprawie transparentności procedur kadrowych oraz standardów naukowych w Instytucie Badań Edukacyjnych w kontekście przygotowywanej reformy edukacji

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 13-03-2026

Szanowny Panie Marszałku,

odpowiadając na postawione przez Pana w interpelacji pytania, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.

Od momentu swojego powołania na stanowisko Dyrektora Instytutu Badań Edukacyjnych dr hab. Maciej Jakubowski osobiście pełni obowiązki zastępcy dyrektora ds. naukowych. Nie ulega żadnych wątpliwości, że wykonując zadania wicedyrektora ds. naukowych spełniał wszystkie wymagania formalne określone dla tego stanowiska w przepisach prawa powszechnie obowiązującego oraz w statucie Instytutu Badań Edukacyjnych. Dotyczą one kompetencji naukowych, doświadczenia badawczego oraz umiejętności w zakresie zarządzania nauką.

Dyrektor IBE-PIB dr hab. Maciej Jakubowski jest uznanym badaczem z zakresu ekonomii edukacji, statystycznych metod ewaluacji polityk publicznych oraz analizy międzynarodowych badań umiejętności uczniów i dorosłych. Posiada stopień doktora habilitowanego i jest równolegle zatrudniony na stanowisku profesora Uniwersytetu Warszawskiego. Jego doświadczenie naukowe obejmuje m.in. pracę w zespole analitycznym PISA w siedzibie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w Paryżu oraz świadczenie usług konsultanckich dla rządów i organizacji międzynarodowych (np. Banku Światowego, UNESCO, UNDP czy Komisji Europejskiej).

Należy więc podkreślić, że dr hab. Maciej Jakubowski odznacza się wybitnymi osiągnięciami naukowymi i międzynarodowym dorobkiem, co wzmacnia wiarygodność merytoryczną i ekspercką Instytutu jako zaplecza dla reform edukacyjnych.

Dyrektorzy i zastępcy dyrektora IBE PIB powoływani są przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Wymóg posiadania habilitacji dotyczy jedynie stanowiska wicedyrektora ds. naukowych. Dyrektor Jakubowski w momencie powołania na to stanowisko posiadał habilitację i nieprzerwanie pełni od tego czasu obowiązki zastępcy dyrektora IBE-PIB ds. naukowych.

Wykształcenie i stopnie naukowe wszystkich osób z kierownictwa IBE PIB to informacje publicznie dostępne. Członkowie kierownictwa Instytutu spełniają wszystkie sformułowane w przepisach prawa wymogi wobec osób zarządzających instytutami badawczymi.

Ministerstwo Edukacji Narodowej nie jest właściwe do oceny prawidłowości procedur habilitacyjnych.

MEN nie posiada informacji na temat osób współpracujących zawodowo lub instytucjonalnie z IBE-PIB, które uczestniczyły w postępowaniu w sprawie nadania dr. hab. Tomaszowi Gajderowiczowi stopnia naukowego doktora habilitowanego.

IBE-PIB dysponuje przepisami wewnętrznymi, które regulują procedury związane z selekcją osób ubiegających się o zatrudnienie w Instytucie. Komisje rekrutacyjne dobierane są w ten sposób, żeby uniknąć jakiegokolwiek konfliktu interesów.

Mechanizmy uczciwego zatrudniania są wspierane zewnętrznymi kontrolami i stanowią przedmiot nadzoru sprawowanego przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Gwarantuje to transparentność i bezstronność procesów kadrowych. IBE PIB kilka razy w roku jest objęty kontrolami projektów. W Instytucie odbywały się też audyty i kontrole zewnętrzne.

Minister Edukacji sprawuje nadzór nad IBE-PIB poprzez:

zatwierdzanie planów działalności i sprawozdań rocznych,

ocenę jakości badań oraz realizacji programów badawczych,

nadzór finansowy i możliwość kontroli zewnętrznych,

udział w ewaluacji zgodnie z obowiązującymi standardami.

Po latach zaniedbań w 2024 r. IBE-PIB ponownie przystąpiło do prowadzonej na podstawie odrębnych przepisów ewaluacji swojej działalności naukowej. Obecnie IBE-PIB oczekuje na parametryzację i wydanie decyzji o przyznaniu kategorii naukowej, co przełoży się na większe możliwości finansowania działalności badawczej. IBE-PIB jest regularnie poddawany kontrolom nadzorczym i ewaluacyjnym.

Instytut pozostaje wiarygodnym i cenionym ośrodkiem badawczym. Cieszy się renomą zarówno w krajowym, jak i międzynarodowym obiegu naukowym. Świadczą o tym liczne wysokiej klasy publikacje, realizowane projekty badawcze oraz szeroko zakrojona współpraca międzynarodowa. Od 2024 r. Instytut dokonał głębokiej i udokumentowanej reorganizacji swojej działalności naukowej oraz sposobu prowadzenia badań i komunikowania ich wyników. Zmiany te miały charakter strategiczny i systemowy. Instytut wszedł do liczących się na świecie edukacyjnych sieci badawczych zrzeszających liderów badań edukacyjnych oraz jednostki o podobnym do swojego charakterze, a więc odgrywające rolę ciał doradczych i badawczych działających na zlecenie ministerstw edukacji (CIDREE i EEN). Rozpoczął także realizację awangardowych badań eksperymentalnych w oparciu o metodologie dotychczas w Polsce niestosowane na szerszą skalę w obszarze badań edukacyjnych. Znacząco zmieniono również sposób upowszechniania i implementacji wyników badań. IBE-PIB realizuje w imieniu Polski kluczowe międzynarodowe badania porównawcze. Instytut wdrożył i rozwija badania eksperymentalne w formule Randomizowanych Badań Kontrolowanych (RCT) – najbardziej wiarygodnej metody generowania dowodów na skuteczność interwencji. Te wszystkie działania zmierzają do zaoferowania krajowej polityce edukacyjnej solidnych podstaw merytorycznych.

Dorobek naukowy dr. hab. Macieja Jakubowskiego i dr. hab. Tomasza Gajderowicza oraz członków zespołu badawczego IBE-PIB stanowi mocną podstawę dla prowadzonych analiz i udzielanych rekomendacji. IBE-PIB skupia najlepszych polskich badaczy zajmujących się kwestiami edukacyjnymi, urzeczywistniając ideę nauczania i uczenia się opartych na dowodach.

Dorobek dr. hab. Macieja Jakubowskiego wedle aplikacji Google Scholar cytowany był 1359 razy, jego h-indeks wynosi 20, a i10-indeks – 34. Dr hab. Jakubowski jest profesorem na Wydziale Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 2012–2014 pełnił urząd Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej. Pracował także jako ekspert, analityk i konsultant instytucji takich, jak Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, czy Bank Światowy.

Publikacje dr. hab. Tomasza Gajderowicza w 2025 r. cytowano ponad 200 razy (727 ogółem), jego h-indeks wynosi 13, a i10-indeks – 21. Za swoją pracę naukową otrzymał dotychczas szereg wyróżnień, stypendiów i nagród. Wśród nich znajdują się: stypendium Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców, stypendium Start Fundacji Nauki Polskiej, stypendium Dekaban-Liddle na University of Glasgow i stypendium „Doktoraty dla Mazowsza II”. Dr hab. Gajderowicz uzyskał także nagrodę I stopnia Rektora Uniwersytetu Warszawskiego. W swoim dorobku posiada przeszło 100 różnych publikacji.

Dorobek naukowy obecnego kierownictwa merytorycznego IBE-PIB można porównać z tym posiadanym przez poprzednią dyrekcję Instytutu. Były dyrektor IBE-PIB prof. dr hab. Robert Ptaszek cytowany był w całej swojej karierze naukowej 78 razy. Jego h-indeks i i10-indeks osiągają wartość liczbową 4. Natomiast dr hab. Paweł Gondek w całej karierze akademickiej doczekał się 72 cytowań.

Ministerstwo Edukacji Narodowej i IBE-PIB kontynuują działania na rzecz zapewnienia jawności działalności naukowej i efektywnej komunikacji wyników badań. Wspierają otwarty dostęp do danych i raportów. Realizują pomiary zgodnie z międzynarodowymi standardami metodologicznymi i etycznymi. Prowadzą także w trybie ciągłym konsultacje z udziałem środowisk naukowych, eksperckich i zawodowych Takie działania zwiększają przejrzystość procesów decyzyjnych i wzmacniają społeczne zaufanie do IBE-PIB jako kluczowego dostawcy ekspertyzy na potrzeby prowadzonych w Polsce polityk edukacyjnych.

Z poważaniem

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu