Interpelacja nr 15212

Szanowni Panowie Ministrowie,

zwracam się z niniejszą interpelacją w sprawie realizacji obowiązku ujawniania rocznych sprawozdań finansowych przez podmioty wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) oraz stosowanych przez KRS i właściwe departamenty Ministerstwa Sprawiedliwości i Ministerstwa Finansów mechanizmów kontroli i egzekucji tego obowiązku. Problem, którego dotyczy interpelacja, ma charakter systemowy: obserwowane są znaczne nieprawidłowości w zakresie składania sprawozdań finansowych przez zobowiązane do tego podmioty, a także nieprawidłowości w zakresie reakcji organów publicznych na brak spełnienia tegoż obowiązku - od braku jakichkolwiek działań wobec wielu podmiotów zalegających ze złożeniem sprawozdania finansowego w KRS, po stosunkowo szybkie i niewymiernie dotkliwe sankcje wobec innych. Taka praktyka budzi uzasadnione wątpliwości, co do równego traktowania podmiotów, przejrzystości funkcjonowania rejestru oraz efektywności mechanizmów ochrony interesu publicznego.

Podstawowym argumentem przemawiającym za koniecznością zdecydowanej i jednorodnej egzekucji obowiązku składania sprawozdań finansowych jest wpływ informacji finansowych na prawidłowe funkcjonowanie podmiotów oraz państwa jako całości. Rzetelne i kompletne dane z KRS są nie tylko istotne dla oceny kondycji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, ale także stanowią kluczowe źródło informacji dla organów podatkowych, kontrolnych oraz organów ścigania w zakresie możliwie wczesnego wykrywania nieprawidłowości podatkowych, finansowania terroryzmu, prania brudnych pieniędzy czy nadużyć gospodarczych. Niedostateczne ujawnianie sprawozdań finansowych utrudnia ocenę ryzyka fiskalnego i przyczynia się do utraty dochodów budżetowych poprzez ograniczenie możliwości identyfikacji zaniżonych podstaw opodatkowania, nieujawnionych przychodów czy innych nieprawidłowości rozliczeniowych. Taki stan ułatwia nieuczciwym podmiotom ukrycie swoich działań niezgodnych z prawem i prowadzi do wielu nadużyć. Nieefektywna kontrola nie spełnia swojej podstawowej funkcji jaką jest prewencja oraz zapobieganie nadużyciom. Z kolei nieskuteczna egzekucja obowiązków prowadzi do śmielszego podejmowania nieuczciwych i/lub nielegalnych działań przez podmioty gospodarcze, które nie obawiając się ewentualnych konsekwencji dopuszczają się różnego rodzaju przestępstw skarbowych i gospodarczych.

Równocześnie z punktu widzenia prawno-instytucjonalnego niepokój budzi występowanie praktyk, które prowadzą do sytuacji jawnej niesprawiedliwości: zdarzają się przypadki, w których jeden przedsiębiorca zostaje ukarany za niezłożenie sprawozdania za poprzedni rok, podczas gdy inny - mimo wieloletnich zaległości - nie otrzymuje nawet wezwania do jego złożenia. Takie zjawiska nie tylko naruszają zasadę równości wobec prawa, ale również podważają zaufanie obywateli i przedsiębiorców do instytucji publicznych. Pojawia się pytanie, czy różnice w reagowaniu wynikają z braków proceduralnych, ograniczeń kadrowych i technicznych, czy też z arbitralnego stosowania przepisów?

Oficjalnie obowiązek elektronicznego składania sprawozdań finansowych do KRS wszedł w życie 1 października 2018 roku. Od tego momentu sprawozdania muszą być sporządzane w ustrukturyzowanej formie elektronicznej (pliki XML) i podpisywane kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym. Jako przykłady poniżej zamieszczono podmioty, które aktualnie (na dzień 02.02.2026 r.) zalegają ze złożeniem sprawozdań finansowych w KRS:

LP | Nazwa | nr KRS | Data wpisu do KRS | Niezłożone sprawozdanie finansowe za lata

1 | NEW TRADE SOLUTIONS S.A. | 0000340003 | 21.10.2009 | 2018 - 2024 => 7 lat

2 | MLV 21 SP. Z O.O. | 0000374553 | 29.12.2010 | 2019 - 2024 => 6 lat

3 | EKON SP. Z O.O. | 0000394306 | 30.08.2011 | 2018 - 2024 => 7 lat

4 | POKONAĆ RAKA SP. Z O.O. | 0000776091 | 08.03.2019 | 2019 - 2024 => 6 lat

5 | ESZAMPAN.PL SP. Z O.O. | 0000765774 | 07.01.2019 | 2020 - 2024 => 5 lat

6 | FUNDACJA INSTYTUT ROZWOJU POLSKA 2.0 | 0001119285 | 31.07.2024 | 2024 => 1 rok

7 | FUNDACJA DR RADZIKOWSKIEJ | 0000805314 | 28.10.2019 | 2024 => 1 rok

8 | TP FOOD SP. Z O.O. | 0000299962 | 25.02.2008 | 2018 - 2024 => 7 lat

9 | KANCELARIA DORADZTWA I ZARZĄDZANIA ODPADAMI SP. Z O.O. | 0000317473 | 12.11.2008 | 2022 - 2024 => 3 lata

Uważam, że przejrzystość i równe stosowanie prawa w tym obszarze są fundamentalnym warunkiem zarówno ochrony interesu publicznego, jak i utrzymania zaufania do instytucji państwowych. System sprawozdawczości finansowej (funkcjonujący już ponad 7 lat) powinien działać sprawnie i efektywnie. W przeciwnym razie nakładanie nowych obowiązków na przedsiębiorców (np. KSeF, JPK CIT itp. itd.) mija się z celem, ponieważ organy administracji państwowej najwyraźniej nie radzą sobie z egzekwowaniem dotychczas już istniejących. Organy administracji państwowej nie korzystają z aktualnie dostępnych narzędzi i możliwości w sposób efektywny przy ewentualnych czynnościach o charakterze dochodzeniowo-śledczym, w tym zwłaszcza w kwestii dotyczących zapewnienia dochodów budżetowych z tytułu nałożonych na podmioty gospodarcze obciążeń podatkowych.

Mając na uwadze powyższe, wnoszę o ustosunkowanie się do następujących kwestii:

W jaki sposób KRS i ministerstwo lub inne właściwe organy monitorują wykonanie obowiązku składania rocznych sprawozdań finansowych przez wszystkie podmioty wpisane do KRS?

Czy i jakie kroki prawne zostały i zostaną podjęte w stosunku do podmiotów, wskazanych w niniejszym piśmie, które dotychczas nie wywiązały się z obowiązku udostępnienia sprawozdań finansowych?

Czy i w jaki sposób weryfikowana jest zawartość informacji sprawozdawczych przedkładanych przez zobowiązane do tego jednostki gospodarcze oraz jakie jednostki organizacyjne administracji państwowej są za to odpowiedzialne?

Jakie procedury stosowane są w przypadku stwierdzenia zaległości oraz jakie kryteria decydują o wystosowaniu wezwań do uzupełnienia brakujących sprawozdań finansowych, nałożeniu kar administracyjnych lub podjęciu innych środków prawnych?

Jakie są przyczyny znacznych (wieloletnich) opóźnień w reagowaniu na niewywiązanie się podmiotów zarejestrowanych w KRS z obowiązku złożenia rocznego sprawozdania finansowego?

W jakim zakresie i na jakich zasadach KRS współpracuje z organami administracji skarbowej, prokuraturą i organami nadzoru w celu wymiany danych i koordynacji działań prowadzących do egzekwowania obowiązku składania rocznych sprawozdań finansowych?

W związku z doniesieniami o wybiórczym stosowaniu sankcji proszę o wyjaśnienie, czy istnieją procedury priorytetyzacji postępowań wobec niektórych podmiotów zalegających ze złożeniem rocznych sprawozdań finansowych?

Czy rozważane są zmiany organizacyjne lub legislacyjne, a jeżeli tak, to w jakim terminie, umożliwiające wprowadzenie zintegrowanego monitoringu zobowiązań sprawozdawczych, automatycznych powiadomień i progów eskalacji (wezwanie do uzupełnienia – kara – dalsze środki), a także narzędzi zapobiegawczych?

Z wyrazami szacunku

Krzysztof Tuduj
Poseł na Sejm RP