Interpelacja nr 15170

Gniezno, 4 lutego 2026 r.

Szanowna Pani Ministro,

w budżecie państwa na 2026 r. na programy związane z promocją zatrudnienia, łagodzeniem skutków bezrobocia i aktywizacją zawodową zaplanowano 2,14 mld zł. To o 1,5 mld zł mniej niż rok wcześniej. Realna kwota, która trafi do wszystkich samorządów, wyniesie nieco ponad 1,7 mld zł. Urzędnicy wskazują na duże zróżnicowanie cięć między poszczególnymi regionami.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, decyzją z dnia 3 grudnia 2025 r., przydzieliło dla samorządów powiatowych Wielkopolski na rok 2026 kwotę w wysokości 111 325 003,92 zł, z tego:

• 94 712 333,70 zł na koszty realizacji form pomocy - w tym 63 999 998,00 zł na realizację Programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski,
• 11 690 967,20 zł na zadania fakultatywne,
• 4 921 703,02 zł na dodatki motywacyjne dla pracowników PUP.

W porównaniu do kwot przyznanych dla Wielkopolski w 2025 r. wysokość środków Funduszu Pracy w 2026 r. ogółem uległa zmniejszeniu o 122 837 477,70 zł, co stanowi 52,5%. Koszty na realizację form pomocy zostały pomniejszone o 125 394 148,83 zł (57%).

Zarząd Województwa Wielkopolskiego w dniu 12 grudnia 2025 roku dokonał podziału ww. środków Funduszu Pracy pomiędzy samorządy powiatowe województwa wielkopolskiego na finansowanie kosztów realizacji form pomocy, w tym realizowanych w ramach projektów Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) wdrażanych w ramach regionalnego programu perspektywy finansowej 2021-2027 oraz na finansowanie zadań fakultatywnych i dodatków motywacyjnych dla pracowników powiatowych urzędów pracy.

Zgodnie z zapisami ustawy, wszystkie powiatowe urzędy pracy - w ramach płynnej realizacji zadań i aktywizacji zawodowej, zaciągnęły zobowiązania finansowe na rok następny. Nikt nie przewidział, że przyznana kwota na działania aktywizacyjne, poza programami z EFS+, będzie mniejsza o prawie 80%. To już na progu nowego roku, spowodowało jeszcze większe ograniczenie realizacji nowych działań aktywizacyjnych, a w 5 powiatach zobowiązania przekroczyły kwotę limitu na 2026 przyznanego algorytmem. W tych przypadkach Pani Ministra przyznała z rezerwy Funduszu Pracy kwoty dodatkowych środków z przeznaczeniem na finansowanie w 2026 roku przez powiatowe urzędy pracy zobowiązań, powstałych na podstawie art. 269 ustawy.

Już w październiku 2025 r., po pierwszych informacjach o planowanym zmniejszeniu kwot FP, Konwent Dyrektorów WUP przyjął Stanowisko, w którym wyrażał zaniepokojenie planowaną wysokością środków Funduszu Pracy przeznaczonych na finansowanie form pomocy, zawartą w projekcie ustawy budżetowej na rok 2026, a w grudniu 2025 r. Rada Rynku Pracy przyjęła Stanowisko w sprawie sytuacji finansowej Funduszu Pracy w 2026 roku, w którym stwierdziła, że tak głęboka redukcja środków FP może mieć konsekwencje wykraczające poza sektor publicznych służb zatrudnienia.

W wymienionym Stanowisku Rada Rynku Pracy rekomendowała:

1. Zwiększenie planowanej wysokości środków Funduszu Pracy na rok 2026, tak aby co najmniej utrzymać możliwość finansowania form pomocy pracy na poziomie porównywalnym do roku 2025.

2. Zapewnienie środków przeznaczonych na nowe obowiązki wynikające z ustawy oraz zadania rozwojowe przewidziane w Planie Rozwoju PSZ 2025-2027.

3. Uwzględnienie realnego zakresu zobowiązań kontynuowanych w 2026 r.

4. Regularny monitoring sytuacji finansowej FP w 2026 r. wraz z możliwością dokonywania korekt w trakcie roku budżetowego.

Rada Rynku Pracy podkreślała, że zapewnienie stabilności finansowej Funduszu Pracy jest warunkiem realizacji ustawowej polityki rynku pracy, osiągnięcia celów Planu Rozwoju PSZ oraz utrzymania pozytywnych trendów w zatrudnieniu i aktywności zawodowej.

Wielkopolski Urząd Pracy w Poznaniu aktywnie uczestniczył w pracach nad wyżej wymienionymi Stanowiskami. Wniósł swój wkład merytoryczny i wyraził niezadowolenie z największego spośród wszystkich województw procentowego spadku limitu środków FP 57% przy średnim spadku 44,4%.

Mając na uwadze treść interpelacji, uprzejmie proszę Panią Ministrę o udzielenie odpowiedzi na pytania:

Co jest powodem tak drastycznego zmniejszenia w kwotach Funduszu Pracy przyznanych na 2026 r. na aktywizację osób bezrobotnych stosunku do roku 2026?

Jak Pani Ministra odniesie się do postulatów przedstawionych przez Radę Rynku Pracy?

W jaki sposób, przy wzrastających wskaźnikach liczby osób bezrobotnych i tak dużych zmniejszeniach środków Funduszu Pracy przeznaczonych na ich aktywizację, powiatowe urzędy pracy mają zapewnić prawidłową realizację zapisów ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która to ustawa przewiduje szerszy niż dotychczas zakres możliwych do stosowania instrumentów?

Czy nie ulegnie zmniejszeniu względem lat wcześniejszych np. liczba udzielanych dotacji na założenie własnej działalności gospodarczej lub skierowań na staże, czy też do wykonywania prac interwencyjnych?

Z wyrazami szacunku

Poseł Tadeusz Tomaszewski