Interpelacja nr 15142

W ostatnich dniach funkcjonowania Krajowego Systemu e-Faktur ujawnił się poważny problem systemowy związany z dostępem przedsiębiorców do systemu poprzez profil zaufany, który dla zdecydowanej większości użytkowników stanowi podstawowy, bezpłatny i jedyny realnie wykorzystywany mechanizm uwierzytelniania.

W praktyce przedsiębiorcy, próbując zalogować się do KSeF przy użyciu profilu zaufanego, napotykają brak możliwości uzyskania dostępu do systemu z uwagi na przeciążenia infrastruktury obsługującej ten mechanizm uwierzytelniania. Skutkuje to faktyczną niedostępnością KSeF dla użytkowników korzystających z profilu zaufanego, bez zapewnienia im sprawnie działającej, bezpłatnej alternatywy umożliwiającej realizację obowiązków związanych z korzystaniem z systemu.

Skutkiem przeciążeń profilu zaufanego jest brak możliwości skorzystania z podstawowego, bezpłatnego mechanizmu logowania do KSeF, z którego korzysta znacząca część przedsiębiorców. W praktyce oznacza to, że użytkownicy nieposiadający podpisu kwalifikowanego lub pieczęci elektronicznej nie są w stanie uzyskać dostępu do systemu. Jednocześnie pozostałe metody uwierzytelniania mają charakter odpłatny, co w warunkach niedostępności profilu zaufanego prowadzi do sytuacji, w której realizacja obowiązków związanych z korzystaniem z KSeF staje się uzależniona od poniesienia dodatkowych kosztów. Problem ten nie wynika z wyboru przedsiębiorców, lecz z niedostępności mechanizmu logowania, który dotychczas był powszechnie stosowany i wskazywany jako wystarczający do korzystania z systemu.

Dodatkowo, według publicznych informacji, w jednym z ostatnich dni doszło do wielokrotnego przekroczenia standardowego poziomu ruchu w systemach uwierzytelniania, co doprowadziło do ich przeciążenia i faktycznej niedostępności. Rodzi to poważne pytania o sposób zaprojektowania, przetestowania i przygotowania infrastruktury informatycznej państwa na masowe korzystanie z KSeF, zwłaszcza w kontekście tego, że system ten ma charakter powszechny i obligatoryjny.

Powyższe okoliczności każą postawić pytanie o realne przygotowanie administracji publicznej do obsługi obowiązkowego systemu KSeF oraz rzetelność komunikacji kierowanej do podatników.

W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

Czy Ministerstwo Finansów posiada dane liczbowe dotyczące skali niedostępności KSeF wynikającej z przeciążenia profilu zaufanego, w szczególności obejmujące liczbę prób logowania zakończonych niepowodzeniem, liczbę użytkowników dotkniętych problemem oraz czas trwania faktycznej niedostępności systemu dla przedsiębiorców w pierwszym tygodniu obowiązywania KSeF?

Czy na etapie projektowania i wdrażania KSeF przeprowadzono testy obciążeniowe uwzględniające masowe logowanie użytkowników za pośrednictwem profilu zaufanego, a jeżeli tak – jakie maksymalne scenariusze ruchu były przyjmowane i w jaki sposób miały one odpowiadać realiom powszechnego, obowiązkowego korzystania z systemu?

Czy Ministerstwo Finansów było świadome ograniczeń wydajnościowych infrastruktury obsługującej profil zaufany w kontekście jego wykorzystania jako głównego mechanizmu dostępu do KSeF, a jeżeli tak – dlaczego mimo tej wiedzy profil zaufany był komunikowany przedsiębiorcom jako wystarczający i podstawowy sposób logowania do systemu?

Czy w ocenie Ministerstwa Finansów sytuacja, w której jedyny bezpłatny mechanizm uwierzytelniania do KSeF staje się okresowo niedostępny, a pozostałe metody wymagają poniesienia kosztów, jest zgodna z zasadą proporcjonalności i równego dostępu do realizacji obowiązków publicznoprawnych?

Czy Ministerstwo Finansów analizowało, ilu przedsiębiorców korzysta wyłącznie z profilu zaufanego jako metody dostępu do KSeF i nie posiada podpisu kwalifikowanego ani pieczęci elektronicznej, a tym samym zostało faktycznie pozbawionych możliwości korzystania z systemu w okresie przeciążeń?

Czy w przypadku niedostępności profilu zaufanego Ministerstwo Finansów przewidziało jakiekolwiek rozwiązania awaryjne umożliwiające przedsiębiorcom dostęp do KSeF bez konieczności nabywania odpłatnych narzędzi uwierzytelniania, a jeżeli nie – z jakich przyczyn takie rozwiązania nie zostały przygotowane?

Jakie konkretne działania techniczne, organizacyjne lub infrastrukturalne zostały lub zostaną podjęte przez Ministerstwo Finansów w celu zapewnienia stabilnego, nieprzerwanego i masowego dostępu do KSeF poprzez bezpłatne mechanizmy uwierzytelniania adekwatne do skali obowiązkowego korzystania z systemu?

Czy Ministerstwo Finansów dokonało analizy, w jaki sposób niedostępność profilu zaufanego wpływa na ciągłość obrotu gospodarczego oraz zdolność przedsiębiorców do terminowego wywiązywania się z obowiązków podatkowych, a jeżeli tak – jakie wnioski z tej analizy zostały wyciągnięte?