Interpelacja nr 14345

Szanowny Panie Premierze,

Polska stoi obecnie przed historyczną szansą dołączenia do grona państw, które dysponują własnym ośrodkiem startowym dla rakiet suborbitalnych. Dynamiczny rozwój krajowego sektora kosmicznego, zarówno cywilnego, jak i obronnego, oraz pojawiające się innowacyjne krajowe technologie wymagają stworzenia odpowiedniej, stałej infrastruktury umożliwiającej dostęp do przestrzeni kosmicznej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jedynym miejscem w kraju, które według ekspertów już dziś spełnia warunki techniczne i operacyjne do stworzenia takiej infrastruktury jest Centralny Poligon Sił Powietrznych w Ustce (CPSP). To jedyny obszar w Polsce dysponujący strefą powietrzną o statusie „unlimited”, bez górnego limitu wysokości lotów, z pełnym dostępem do bezpiecznego akwenu morskiego umożliwiającego wodowanie i odzysk rakiety.

Z materiałów przesłanych przez przedstawicieli firmy SpaceForest oraz z dostępnych informacji medialnych wynika jednoznacznie, że:

w Ustce testowany jest już polski system suborbitalny PERUN, obejmujący rakietę, mobilną wyrzutnię, system paliwowy oraz naziemne systemy komunikacji;

PERUN umożliwia loty pionowe na wysokość do ok. 150 km z ładunkami badawczymi oraz - dzięki sterowaniu trajektorią - imitowanie rakiet balistycznych w scenariuszach „dual-use”, nawet na dystansach poziomych do 80 km;

regularne starty rakiet od 2027 roku są już zakontraktowane w ramach programu Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) – „Boost!”, gdzie zakłada się co najmniej 4, a docelowo 10 misji rocznie;

aktualna infrastruktura w Ustce nie pozwala na stałe ulokowanie systemu, co zmusza firmę do każdorazowego transportu z Gdyni - kosztownego, czasochłonnego i utrudniającego sprawne wykonywanie misji;

samo utworzenie „kosmodromu” w podstawowej formie nie wymaga wielkich nakładów - wystarczyłoby utwardzone miejsce startowe, droga dojazdowa, przyłącze energetyczne, hala serwisowa ok. 300 m2 i zaplecze socjalne;

obecne procedury prawnoadministracyjne uniemożliwiają sprawne przeprowadzenie inwestycji w normalnym trybie, co mogłoby potrwać co najmniej 3 lata;

rozwiązaniem mogłoby być ujęcie inwestycji w specjalnej ustawie nadającej przedmiotowej inwestycji znaczenia infrastruktury strategicznie istotnej dla bezpieczeństwa państwa, co pozwoliłoby nadać jej wysoki priorytet i odblokować proces decyzyjny.

Przedstawiciele nauki (m.in. Komisja Nauk Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk Oddział w Gdańsku), media, praktycy biznesu, eksperci oraz polski sektor kosmiczny wskazują, że budowa kosmodromu w Ustce zapewniłaby Polsce unikatową przewagę konkurencyjną w Europie oraz mogłaby stać się impulsem do rozwoju nowej gałęzi gospodarki - kosmicznego transportu suborbitalnego. Podkreślają także, że rozwój polskiej rakiety suborbitalnej PERUN udowodnił już potrzebę takiego ośrodka, a Ustka jest najlepszym miejscem w Polsce do jego powstania.

Stworzenie kosmodromu nie tylko umożliwiłoby wynoszenie ładunków badawczych i komercyjnych z terytorium RP, ale także zapewniłoby istotne korzyści dla Sił Zbrojnych RP, w tym m.in.:

testowanie radarów i systemów OPL w warunkach lotu realnego obiektu balistycznego,

prowadzenie zaawansowanych prób technologii dronowych i sensorów,

możliwość symulowania zagrożeń balistycznych z pełną telemetrią w czasie rzeczywistym.

Tego typu inwestycja mogłaby stać się strategiczną specjalizacją Polski i województwa pomorskiego, wzmacniając krajową pozycję w strukturach ESA oraz całej europejskiej, a szerzej również i NATO-wskiej, branży kosmicznej.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

Czy Ministerstwo Obrony Narodowej przeprowadziło analizy dotyczące możliwości stałego ulokowania kosmodromu suborbitalnego na terenie Centralnego Poligonu Sił Powietrznych w Ustce? Jeśli tak, to kiedy i jakie wynikają z nich wnioski? Jeśli nie, to z jakich powodów i czy takie analizy zostaną przeprowadzone w najbliższym czasie?

Czy resort uznaje, że stworzenie takiego ośrodka mogłoby przyczynić się do rozwoju krajowych zdolności obronnych, w tym testowania systemów radarowych i przeciwlotniczych w warunkach lotu realnego obiektu balistycznego?

Czy ministerstwo zamierza podjąć działania w celu ujęcia budowy kosmodromu w wykazie inwestycji realizowanych na podstawie specjalnej ustawy dotyczącej infrastruktury kluczowej dla obronności państwa? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie, to z jakich powodów?

Czy resort prowadzi konsultacje lub współpracę w tej sprawie z Polską Agencją Kosmiczną (POLSA), Ministerstwem Finansów i Gospodarki lub innymi instytucjami odpowiedzialnymi za rozwój sektora kosmicznego? Jeśli tak, to jakie są efekty tych konsultacji? Jeśli nie, to z jakich powodów i czy w najbliższym czasie zacznie je prowadzić?

Jakie są obecnie największe bariery administracyjne, techniczne lub bezpieczeństwa, które - w ocenie ministerstwa - utrudniają realizację inwestycji na terenie CPSP?

Czy rozważane jest stworzenie wspólnego ośrodka „dual-use”, który mógłby służyć zarówno celom wojskowym, jak i cywilnym (np. biznesowym/gospodarczym/dla przedsiębiorców), edukacyjnym i naukowym, zgodnie z propozycją proponowaną przez polski sektor kosmiczny?

Czy w ocenie ministerstwa budowa polskiego kosmodromu mogłaby przyczynić się do wzmocnienia pozycji Polski w Europejskiej Agencji Kosmicznej i zwiększenia udziału instytucji oraz przedsiębiorstw z naszego kraju w programach ESA, a także do zwiększenia naszego bezpieczeństwa i naszej operacyjności w ramach sojuszu NATO?

Z poważaniem

Rafał Siemaszko