Interpelacja nr 13828

Szanowna Pani Minister,

niniejszą interpelację składam uzasadniając ją licznymi wnioskami ze strony środowiska warsztatów terapii zajęciowej, reprezentowanego przez Stowarzyszenie Wielkopolskie WTZ oraz liczne organizacje prowadzące te placówki w całym kraju, które od wielu miesięcy zwracają uwagę na sytuację finansową i organizacyjną WTZ.

Warsztaty terapii zajęciowej to ponad 740 placówek w Polsce, do których uczęszcza około 30 tysięcy osób z niepełnosprawnościami, a pracuje blisko 11 tysięcy specjalistów – terapeutów, psychologów, pedagogów i instruktorów terapii zajęciowej. Są to jednostki o fundamentalnym znaczeniu dla systemu rehabilitacji społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami. WTZ finansowane są w około 90% ze środków PFRON, natomiast 10% kosztów pokrywają samorządy powiatowe.

Obecnie dotacja PFRON na jednego uczestnika WTZ wynosi 2 933 zł miesięcznie, co stanowi zaledwie 62% minimalnego wynagrodzenia. Oznacza to, że aby pokryć koszty zatrudnienia jednego pracownika z minimalnym wynagrodzeniem, placówka musi przeznaczyć środki przypadające na dwóch uczestników. Pomimo corocznych deklaracji wzrostu finansowania przez pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych, wzrost ten jest symboliczny (ok. 100-150 zł rocznie), podczas gdy wzrost kosztów funkcjonowania placówek miesięcznie jest znacznie wyższy. W rezultacie płace pracowników pozostają na poziomie minimalnego wynagrodzenia, mimo wysokich kwalifikacji i odpowiedzialności zawodowej.

Z przedstawionych przez środowisko WTZ danych wynika, że koszt rocznego funkcjonowania wszystkich warsztatów wynosi obecnie ok. 950 mln zł.

Zrównanie algorytmu finansowania do poziomu minimalnego wynagrodzenia zwiększyłoby tę kwotę do ok. 2 mld zł, co stanowi koszt możliwy do pokrycia ze środków PFRON – funduszu celowego, finansowanego ze składek pracodawców, którego wpływy systematycznie rosną wraz ze wzrostem średniego wynagrodzenia.

Środowisko WTZ od lat postuluje wprowadzenie zmian legislacyjnych, które nie obciążyłyby budżetu państwa, a pozwoliłyby ustabilizować system rehabilitacji społeczno-zawodowej osób z niepełnosprawnościami.

Najważniejsze postulaty tych środowisk, to zwiększenie finansowania WTZ – powiązanie dotacji PFRON z wysokością minimalnego wynagrodzenia, podniesienie wynagrodzeń pracowników – adekwatnie do ich kompetencji, obowiązków i doświadczenia, wpisanie WTZ jako podmiotu reintegracyjnego do ustawy o pomocy społecznej, zaliczenie pracy w WTZ do pracy w szczególnych warunkach – na wzór nauczycieli pracujących z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych, wprowadzenie dodatkowych 5 dni urlopu dla pracowników WTZ zatrudnionych na czas określony lub nieokreślony, ujednolicenie i uproszczenie przepisów regulujących funkcjonowanie WTZ oraz stworzenie spójnego systemu koordynacji i wsparcia osób z niepełnosprawnościami na poziomie powiatów.

W związku z powyższym uprzejmie proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo planuje w najbliższym czasie podjęcie działań legislacyjnych mających na celu zwiększenie finansowania WTZ i powiązanie wysokości dotacji z minimalnym wynagrodzeniem?

2. Czy resort rozważa zaliczenie pracy w WTZ do pracy w szczególnych warunkach i przyznanie pracownikom dodatkowych świadczeń (np. 5 dni dodatkowego urlopu)?

3. Czy prowadzone są prace nad ujednoliceniem statusu prawnego WTZ poprzez wpisanie ich do ustawy o pomocy społecznej jako podmiotów reintegracyjnych?

4. Czy ministerstwo planuje przegląd wydatkowania środków PFRON oraz parlamentarną kontrolę efektywności wykorzystania tych środków w kontekście finansowania WTZ?

5. Jakie działania podjęto lub planuje się podjąć w celu stworzenia systemowej koordynacji wsparcia osób z niepełnosprawnościami na poziomie powiatu, obejmującego WTZ, ŚDS, ZAZ, CIS, KIS i inne formy rehabilitacji społecznej i zawodowej?

Z poważaniem

Karolina Pawliczak
Poseł na Sejm RP