Interpelacja nr 13169

Gdańsk, 27 października 2025 r.

Osoby, które w wyniku choroby lub innego zdarzenia losowego stały się całkowicie lub częściowo niezdolne do pracy po ukończeniu 30. roku życia, są zobowiązane do wykazania odpowiedniego okresu składkowego i nieskładkowego, aby móc otrzymać rentę z tytułu niezdolności do pracy. Okres wymagany rośnie wraz z wiekiem w chwili powstania niezdolności. W praktyce oznacza to, że osoby w średnim lub starszym wieku, które nagle tracą zdolność do pracy, nie mają możliwości spełnienia wymogów stażu. Przykładem jest osoba, która zachorowała po 40. roku życia i zabrakło jej 1,5 roku zatrudnienia, aby uzyskać rentę, mimo całkowitej niezdolności do pracy.

Taki stan prawny prowadzi do sytuacji, w której osoby całkowicie niezdolne do pracy pozostają bez zabezpieczenia socjalnego i zmuszone są do życia w skrajnej biedzie. Obowiązujący system nie uwzględnia sytuacji osób, które nagle zostały wyłączone z możliwości pracy. W związku z tym zasadne wydaje się rozważenie zmiany przepisów, tak aby przyznanie renty osobom całkowicie lub częściowo niezdolnym do pracy nie było uzależnione od pełnego wymaganego okresu stażu, a osoby te otrzymywały minimalne zabezpieczenie socjalne adekwatne do ich potrzeb i sytuacji życiowej.

Wprowadzenie zmian umożliwiających przyznawanie renty niezależnie od pełnego okresu stażu w przypadku nagłej i całkowitej niezdolności do pracy odpowiadałoby zasadom sprawiedliwości społecznej i ochrony osób w najtrudniejszej sytuacji życiowej.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą do Pani Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Czy Pani Minister planuje zaproponowanie zmian przepisów w taki sposób, aby przyznanie renty osobom całkowicie lub częściowo niezdolnym do pracy nie było uzależnione od wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego?

Jakie działania podejmuje Pani Minister, aby zapewnić minimalne zabezpieczenie socjalne osobom, które w wyniku choroby lub wypadku losowego tracą zdolność do pracy, a nie spełniają wymogów obecnego systemu okresów składkowych?

Czy Pani Minister przewiduje wprowadzenie mechanizmów doraźnego wsparcia dla osób, które znalazły się w skrajnej biedzie z powodu braku prawa do renty?