Interpelacja nr 13032

Szanowna Pani Minister,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), kieruję interpelację dotyczącą konieczności ujednolicenia zasad wydawania decyzji administracyjnych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w sprawach dotyczących rozłożenia na raty, umorzenia lub odroczenia płatności składek.

W dniu 10 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy podjął uchwałę (III UZP 3/24), zgodnie z którą odmowa uwzględnienia wniosku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2024 r., poz. 479) o rozłożeniu należności z tytułu składek na raty następuje w formie decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie do sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 83 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy).

Uchwała ta ma charakter wiążący i doprecyzowuje obowiązujące przepisy, jednakże w praktyce nadal występują rozbieżności w ich stosowaniu – nie wszystkie jednostki ZUS wydają decyzje administracyjne w sytuacji odmowy, często ograniczając się jedynie do zawiadomień o negatywnym załatwieniu sprawy.

Jest to bardzo poważny problem dla wielu płatników składek – zwłaszcza przedsiębiorców – którzy w sytuacji odmowy nie otrzymują decyzji administracyjnej, co uniemożliwia im skuteczne odwołanie się do sądu i ochronę swoich praw.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:

Czy rząd planuje podjęcie inicjatywy legislacyjnej mającej na celu zmianę ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zakresie wprowadzenia obowiązku wydawania przez ZUS decyzji administracyjnej również w przypadku odmowy rozłożenia należności na raty, umorzenia lub odroczenia płatności składek?

Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej lub Zakład Ubezpieczeń Społecznych podejmują działania mające na celu ujednolicenie praktyki wydawania decyzji administracyjnych w tego typu sprawach?

Czy przewiduje się działania informacyjne lub szkoleniowe dla pracowników ZUS, które zwiększyłyby świadomość konieczności stosowania się do uchwały SN i ujednoliciły praktykę?

Z poważaniem

Elżbieta Gelert