Interpelacja nr 12878

Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer, 26.03.2026

Odpowiedź na interpelację nr 12878

w sprawie wdrażania reformy edukacji "Kompas Jutra"

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 26-03-2026

Szanowny Panie Pośle,

przekazuję poniżej informacje w zakresie pytań zawartych w wymienionych w interpelacji obszarach:

Przygotowanie kadry nauczycielskiej i szkolenia

Przygotowanie nauczycieli wymaga celowego i planowego włączenia istniejącego systemu doskonalenia nauczycieli do zrealizowania ważnego i dużego zadania.

Włączenie to nastąpi (i już jest realizowane) na podstawie istniejących rozwiązań organizacyjnych i możliwości wynikających z przepisów prawa.

Doskonalenie zawodowe nauczycieli prowadzą:

publiczne i niepubliczne placówki doskonalenia nauczycieli,

nauczyciele-doradcy metodyczni.

Placówki doskonalenia nauczycieli funkcjonują na trzech poziomach:

centralnym – prowadzone przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania (ORE i PCN), ministra właściwego do spraw kultury i dziedzictwa narodowego oraz ministra właściwego do spraw rolnictwa, ministra właściwego do spraw zdrowia

regionalnym – prowadzone przez samorząd województwa,

lokalnym – prowadzone przez gminne i powiatowe jednostki samorządu terytorialnego.

Obecnie działają 302 placówki doskonalenia nauczycieli, w tym 80 publicznych i 222 niepubliczne.

Kuratorzy oświaty powołali 1065 doradców metodycznych (zatrudnionych w publicznych placówkach doskonalenia nauczycieli) dla wszystkich przedmiotów i zajęć szkolnych.

Doskonalenie zawodowe nauczycieli jest finansowane:

Z budżetu państwa w ramach finansowania potrzeb oświatowych - na działalność publicznych placówek doskonalenia nauczycieli.

Ze środków wyodrębnianych corocznie przez zobowiązane do tego podmioty:[1]

organy prowadzące szkoły - na doskonalenie zawodowe nauczycieli zatrudnionych w szkołach prowadzonych przez te organy;

wojewodów – na wsparcie organizacji doradztwa metodycznego;

Ministra Edukacji – na realizacje ogólnokrajowych zadań z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli.

W budżetach organów prowadzących szkoły wyodrębnia się środki na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli - w wysokości 0,8% planowanych rocznych środków przeznaczonych na wynagrodzenia osobowe nauczycieli.

Ze środków wyodrębnionych w budżetach organów prowadzących szkoły dofinansowuje się (w części lub w całości):

koszty udziału nauczycieli w seminariach, konferencjach, wykładach, warsztatach, szkoleniach, studiach podyplomowych oraz innych formach doskonalenia zawodowego nauczycieli prowadzonych odpowiednio przez placówki doskonalenia nauczycieli, szkoły wyższe oraz inne podmioty, których zadania statutowe obejmują doskonalenie zawodowe nauczycieli;

koszty udziału nauczycieli w formach kształcenia nauczycieli prowadzonych przez szkoły wyższe i placówki doskonalenia nauczycieli;

wspomaganie szkół oraz sieci współpracy i samokształcenia dla nauczycieli prowadzonych przez placówki doskonalenia nauczycieli, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne i biblioteki pedagogiczne;

koszty udziału nauczycieli w szkoleniach branżowych.

Dyrektorzy szkół są zobowiązani do określania w każdym roku potrzeb nauczycieli w zakresie doskonalenia zawodowego z uwzględnieniem wniosków nauczycieli o dofinansowanie opłat pobieranych przez podmioty organizujące daną formę kształcenia lub doskonalenia nauczycieli oraz składania do organu prowadzących wniosków o dofinansowanie w części lub w całości form doskonalenia zawodowego nauczycieli, w tym także studiów podyplomowych.

Organ prowadzący ma obowiązek do dnia 31 stycznia opracować na każdy rok - uwzględniając ww. wnioski dyrektorów szkół - plan dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli z wyodrębnionych środków.

W budżetach wojewodów wyodrębnia się środki na wspieranie organizacji doradztwa metodycznego na obszarze województwa, w łącznej wysokości 12 400 średnich wynagrodzeń nauczyciela dyplomowanego.

Na 2026 r. zaplanowano w budżecie wojewodów na zatrudnienie w placówkach doskonalenia nauczycieli doradców metodycznych (obecnie 1065 doradców) kwotę blisko 128 mln. zł.

W budżecie ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania wyodrębnia się środki na realizację ogólnokrajowych zadań w zakresie doskonalenia zawodowego nauczycieli, w łącznej wysokości 12 400 średnich wynagrodzeń nauczyciela dyplomowanego.

Ze środków tych dofinansowuje się:

1) centralne programy kształcenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli;

2) zadania w zakresie kształcenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli, zlecane uczelniom lub innym podmiotom.

W 2025 r. w budżecie MEN wyodrębniono środki w wysokości 27 mln zł, a w 2026 r. 30 mln zł. Z tych środków wydatkowano środki finansowe m.in. na realizację studiów podyplomowych dla nauczycieli w zakresie: nauczania matematyki, edukacji matematycznej w klasach I-III szkoły podstawowej, informatyki, informatyki dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej, edukacji zdrowotnej, wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, pedagogiki specjalnej, przygotowania pedagogicznego psychologów, nauczania przedmiotów zawodowych w zakresie elektromobilności, w zakresie gospodarki odpadami.

Jednocześnie należy podkreślić, że na podstawie przepisów § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 maja 2019 r. w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli (Dz. U. z 2023 r. poz. 2738, z późn. zm.) publiczne placówki doskonalenia są zobowiązane do organizowania i prowadzenia doskonalenia zawodowego nauczycieli w zakresie wynikającym z kierunków polityki oświatowej oraz wprowadzanych zmian w systemie oświaty.

Natomiast na podstawie przepisów § 13 ust. pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie jest zobowiązany do przygotowywania i realizacji ogólnokrajowych programów doskonalenia zawodowego nauczycieli oraz dyrektorów szkół i placówek, zgodnie z potrzebami systemu oświaty.

Mechanizmem umożliwiającym kuratorowi oświaty monitorowanie realizacji przez placówki doskonalenia zadań wynikających z kierunków polityki oświatowej państwa oraz zmian wprowadzanych w systemie oświaty jest opiniowanie – na podstawie § 28 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli planu pracy placówki na dany rok szkolny. Plan pracy placówki doskonalenia nauczycieli na dany rok szkolny przedstawia kuratorowi oświaty dyrektor placówki przed jego zatwierdzeniem przez organ prowadzący placówkę.

Zadanie przygotowania nauczycieli do zmian wprowadzanych w szkołach podstawowych od roku szkolnego 2026/2027 realizować będą publiczne placówki doskonalenia nauczycieli. Szkolenia rozpoczną się w kwietniu 2026 r. i będą prowadzone w ramach zadań obowiązkowych placówek, zgodnie z ww. przepisami § 18 rozporządzenia w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli.

Przygotowanie kadry publicznych placówek doskonalenia nauczycieli, tj. konsultantów i doradców metodycznych do realizacji tego zadania prowadzone jest przez Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie.

Szkolenia Ośrodka Rozwoju Edukacji zaplanowane zostały i rozpoczęła się ich realizacja, jako:

1) tzw. szkolenia całoszkolne, tj. poświęcone:

realizacji podstawy programowej w sposób służący kształceniu u uczniów kompetencji fundamentalnych i kompetencji przekrojowych, budowaniu sprawczości uczniów,

realizacji doświadczeń edukacyjnych, modułów w podstawie programowej i tygodnia projektowego,

zasadom osiągania biegłości uczniów w danej dziedzinie,

ocenianiu wspierającemu rozwój ucznia,

wychowaniu i profilaktyce;

2) szkolenia przedmiotowe, poświęcone nowym podstawom programowym poszczególnych przedmiotów; szkolenia te będą prowadzone przez osoby, które uczestniczyły w pracach nad przygotowaniem odpowiednich podstaw programowych.

Transparentność i komunikacja

Doświadczenia po kampanii przeciwko edukacji zdrowotnej

9 lipca 2025 r. odbyła się konferencja prasowa z udziałem Ministra Edukacji oraz dyrektora Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego zapowiadająca Reformę26. Kompas Jutra. Konferencji towarzyszyło uruchomienie strony internetowej: reforma26.men.gov.pl, na której zamieszczono najważniejsze informacje o planowanych zmianach, podano harmonogram prac.

Na stronie wskazano trzy grupy odbiorców - uczniów, nauczycieli, rodziców uczniów, do których kierowana jest informacja. Strona jest na bieżąco aktualizowana.

Strona reformy jest także zalinkowana na stronie głównej MEN. Ministerstwo jest w stałym kontakcie z przedstawicielami mediów, aby aktywnie i szeroko reagować na ewentualną dezinformację. Ponadto, resort współpracuje z organizacjami fact-checkingowymi oraz organizacjami pozarządowych zajmującymi się edukacją.

W IV kwartale 2025 r. MEN realizowało działania informacyjne dotyczące zmian w edukacji (z uwzględnieniem m.in. rozgłośni radiowych oraz mediów cyfrowych).

Od sierpnia 2025 r. MEN regularnie publikuje wywiady z ekspertami w ramach podcastu Kompas Jutra. Rozmowy są dostępne na Youtube MEN oraz na kanale Kompas Jutra na Spotify. Rozmowy dotyczą edukacji - ich celem w dużym stopniu jest przybliżanie założeń i korzyści płynących z planowanej reformy.

Rolki z najważniejszymi wypowiedziami z podcastu są publikowane we wszystkich mediach społecznościowych wykorzystywanych przez MEN.

Równolegle IBE-PIB, który przygotowuje projekty nowych podstaw programowych kształcenia ogólnego, odbywa regularne spotkania z nauczycielami, prowadzi wśród nich badania ankietowe, zbiera opinie dotyczące obecnego systemu edukacji oraz oczekiwanych zmian. Przed rozpoczęciem prac nad podstawami IBE-PIB zebrał 28 tysięcy opinii od nauczycieli i środowiska edukacyjnego.

Proces przygotowania podstaw programowych dla przedszkola i szkoły podstawowej, przez ponad 200 niezależnych ekspertów wybranych w otwartym naborze, był transparentny i szeroko komunikowany. Eksperci podzieleni na 22 zespoły wypracowali projekty, które w czerwcu 2025 roku przeszły proces recenzji. Każdy z projektów analizowało co najmniej czterech recenzentów, którymi byli eksperci dziedzinowi i praktycy. W kolejnym kroku zweryfikowane po recenzjach propozycje zostały przedstawiane wszystkim zainteresowanym, podczas cyklu otwartych webinarów. Następnie propozycje zostały poddane ocenie Rady ds. monitorowania wdrażania reformy oświaty im. Komisji Edukacji Narodowej. Projekty podstaw zostały również przedstawione mediom na specjalnej konferencji.

Trwa szeroka kampania informacyjna uwzględniającą m.in. media tradycyjne oraz Internet, a także bezpośrednie dotarcie do nauczycieli i rodziców z informacją o Reformie26 w ramach trasy Kierunek: Kompas Jutra.

Link: https://www.gov.pl/web/edukacja/kierunek-kompas-jutra-kierownictwo-men-w-trasie-po-polsce---podsumowanie-tygodnia-23-27-lutego

Więcej informacji dostępnych jest na stronie Reformy26 oraz na stronie IBE-PIB.

Rada ds. Reformy Edukacji

Rada ds. monitorowania wdrażania reformy oświaty, powołana przez Dyrektora IBE PIB spotyka się raz na 1-2 miesiące. Do tej pory (od stycznia 2025 roku) odbyło się dziesięć posiedzeń Rady.

Z racji dużego tempa prac, planowane jest utrzymanie podobnej częstotliwości posiedzeń Rady. Do tej pory Rada przyjęła poniższe stanowiska:

1. Stanowisko Rady ds. monitorowania wdrażania reformy oświaty w sprawie formatu podstawy programowej kształcenia ogólnego.

2. Stanowisko Rady ds. monitorowania wdrażania reformy oświaty w sprawie projektu części ogólnej podstawy programowej.

3. Stanowisko Rady ds. monitorowania wdrażania reformy oświaty w sprawie projektu ramowego planu nauczania.

4. Stanowisko Rady ds. monitorowania wdrażania reformy oświaty w sprawie proponowanych przez IBE PIB kierunków zmian egzaminów oraz budowy systemu monitoringu jakości edukacji.

5. Stanowisko Rady ds. monitorowania wdrażania reformy oświaty w sprawie projektu podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej.

6. Stanowisko Rady ds. monitorowania wdrażania reformy oświaty im. Komisji Edukacji Narodowej w sprawie dokumentu Profil absolwenta i absolwentki. Droga do zmian w edukacji. Etap II: szkoły ponadpodstawowe.

Treść przyjętych stanowisk, jak również protokołów z posiedzeń Rady, jest dostępna na stronie IBE PIB: https://ibe.edu.pl/pl/rada-ds-reformy.

Zakres reformy i współpraca międzyresortowa

Kalendarz i harmonogram działań

Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego dla poszczególnych typów szkół będzie wdrażana sukcesywnie, począwszy od 1 września 2026 r. w przypadku wychowania przedszkolnego i szkoły podstawowej (klasy I, IV), potem w kolejnych klasach oraz w szkołach ponadpodstawowych.

21 stycznia 2026 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej przekazało do konsultacji publicznych, uzgodnień i opiniowania dwa projekty rozporządzeń Ministra Edukacji tj.:

- w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym,

- zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół.

Ww. projekty rozporządzeń Ministra Edukacji, są elementem prac prowadzonych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej we współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytutem Badawczym w ramach Reformy2026. Kompas Jutra, której celem jest poprawa jakości i efektywności kształcenia w szkołach, w szczególności w zakresie kształcenia kompetencji i rozwoju praktycznych umiejętności uczniów.

Rozwiązania zawarte w ww. projektach w dużej mierze zostały oparte na rozwiązaniach przyjętych w projektach rozporządzeń Ministra Edukacji, które w okresie od 19/20 listopada do 19/20 grudnia 2025 r. były już przedmiotem uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania jako projekty aktów wykonawczych – w ramach procedowania ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw.

W wyniku zawetowania ww. ustawy przez Prezydenta RP konieczne stało się opracowanie nowych projektów rozporządzeń, w których uwzględniono niezbędne zmiany legislacyjno-prawne, a także częściowo zmiany wynikające z uwag zgłoszonych do poprzednich wersji projektu. Wszystkie uwagi i stanowiska przesłane w konsultacjach publicznych w listopadzie/grudniu ubiegłego roku zostały przekazane zespołom eksperckim, a następnie przeanalizowane w toku obecnych prac.

Projekty oraz dodatkowa korespondencja są dostępne na stronie Rządowego Centrum Legislacji:

projekt rozporządzenia w sprawie podstawy programowej

projekt rozporządzenia w sprawie ramowego planu nauczania

Rozporządzenia zostały podpisane przez Ministra Edukacji odpowiednio 11 oraz 12 marca br.[2]

Natomiast efekty planowanych zmian programowych w kształceniu ogólnym będą mogły być badane z perspektywy czasowej, która uwzględni przyszłe cykle edukacyjne. Dlatego też, pierwszy egzamin ósmoklasisty i pierwszy egzamin maturalny, będą przeprowadzone według nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego w roku szkolnym 2030/2031.

Zgodnie z zasadami przeprowadzania egzaminu maturalnego, które regulują przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty[3] oraz rozporządzeń wykonawczych, przygotowanie pytań, zadań i testów oraz ustalenie zestawów do przeprowadzenia egzaminów zewnętrznych należy do zadań Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Zadaniem CKE jest również organizowanie i prowadzenie analiz oraz organizowanie testów diagnostycznych w zakresie poziomu przygotowania uczniów albo zdających m.in. do egzaminu maturalnego oraz opracowywanie nowych rozwiązań w zakresie egzaminowania[4].

Tzw. egzamin próbny (testy diagnostyczne) mogą organizować instytucje odpowiedzialne w systemie oświaty za przygotowanie i przeprowadzanie egzaminów zewnętrznych– Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE) i okręgowe komisje egzaminacyjne (oke). Informacja o tzw. egzaminach próbnych przeprowadzanych przez CKE i oke zawsze jest podawana wcześniej do publicznej wiadomości – m.in. na stronach internetowych tych instytucji.

Przywołane powyżej testy diagnostyczne przygotowywane są przez Centralną Komisję Egzaminacyjną – przede wszystkim w latach szkolnych, w których wprowadzane są istotne zmiany w systemie egzaminów zewnętrznych (np. rok szkolny 2017/2018 r.– wprowadzenie egzaminu ósmoklasisty; rok szkolny 2022/2023 – początek nowej formuły egzaminu maturalnego).

Przed rokiem szkolnym 2030/2031 Centralna Komisja Egzaminacyjna odpowiednio wcześniej przygotuje wszystkie materiały do przeprowadzenia testu diagnostycznego, a po jego przeprowadzeniu zamieści je, jak w latach poprzednich, na swojej stronie internetowej.

Szkolnictwo zawodowe

Prace nad przeglądem i modyfikacją podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego rozpoczęły się w lipcu 2025 r. (zostali wyłonieni eksperci do przeglądu i modyfikacji podstaw programowych).

Zostały wypracowane rekomendacje wraz z projektami podstaw programowych - dla zawodów z branż: ogrodniczej, mechaniki precyzyjnej, transportu drogowego i transportu lotniczego. Rekomendacje te wraz z propozycją projektów podstaw programowych zostały przekazane do ministrów właściwych dla tych zawodów. W związku z tym ministrowie właściwi dla zawodów z powyższych branż złożyli wnioski do Ministra Edukacji o dokonanie zmian w zawodach lub wprowadzenie nowych zawodów.

Zgodnie z tymi wnioskami wprowadzane są zmiany w zakresie klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego - projekt rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego, po zakończonych uzgodnieniach, konsultacjach publicznych i opiniowaniu, jest przygotowywany do podpisu ministra. Natomiast projekt rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego jest obecnie na etapie uzgodnień, konsultacji i opiniowania.

Kolejne rekomendacje są na bieżąco przekazywane do ministrów właściwych, z uwagi na to, że wprowadzenie proponowanych zmian do prawa oświatowego wymaga wniosków ministrów właściwych dla poszczególnych zawodów.

Obecnie prowadzone są prace zespołów ekspertów w zawodzie złotnik jubiler.

Dotychczas zostało powołanych 12 zespołów do przeglądu i modyfikacji podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego w następujących grupach zawodów: architektura krajobrazu, florystyka, ogrodnictwo, optyka i mechanika precyzyjna, mechanika lotnicza, awionika, lotniskowe służby operacyjne, transport drogowy, elektryka, energetyka, technik cyberbezpieczeństwa oraz złotnictwo i jubilerstwo.

Do końca lutego 2026 r. odbyło się łącznie 99 spotkań dla grup:

ogrodnictwo – 8 spotkań;

architektura krajobrazu – 7 spotkań;

florystyka – 8 spotkań;

optyka i mechanika precyzyjna – 8 spotkań;

lotniskowe służby operacyjne – 9 spotkań;

awionika – 8 spotkań;

mechanika lotnicza –9 spotkań;

transport drogowy –13 spotkań;

elektryka – 8 spotkań;

energetyka – 7 spotkań;

technika cyberbezpieczeństwa – 11 spotkań;

złotnictwo i jubilerstwo – 4 spotkania.

Prace związane z przeglądem i modyfikacją zawodów szkolnictwa branżowego prowadzone są przez zespoły ekspertów, które składają się głównie ze specjalistów z ryku pracy posiadających aktualne doświadczenia na stanowiskach pracy związanych z wykonywanym zawodem, ale również z nauczycieli kształcenia zawodowego, co pozwoli na powiązanie kształcenia zawodowego z potrzebami rynku pracy.

Prace zespołów ekspertów każdorazowo poprzedzone są spotkaniem branżowym, na którym przedstawiciele organizacji branżowych oraz pracodawców przedstawiają propozycje dotyczące zmian w zawodach w danych dziedzinach zawodowych. Propozycje te są przekazywane ekspertom.

Wszystkie projekty podstaw programowych będą szeroko konsultowane m.in. z przedstawicielami rynku pracy.

Aspekty finansowe

Wydatki finansowe MEN na przedsięwzięcia informacyjno-promocyjne związane z reformą „Reforma26 Kompas Jutra” w 2025 r.:

• Opracowanie koncepcji kreatywnej dot. reformy oświaty, księgi znaków, logotypów, materiałów promocyjnych oraz strony internetowej: – 118 093,90 zł
• Kampania radiowa oraz internetowa dot. reformy oświaty – 197 346,33 zł
• Kampania outdoorowa i ulotkowa dot. edukacji zdrowotnej – 95 780,02 zł

Jednocześnie informuję, że 25 października 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego[5]. Ustawa ta zastąpiła ustawę z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Nowa ustawa oznacza zmianę obecnego systemu finansowania jednostek samorządu terytorialnego (JST). Jej celem jest zapewnienie stabilnego finansowania JST oraz zwiększenie dochodów JST w sposób systemowy. W nowym systemie dochody samorządów z tytułu udziału w PIT i CIT zostały uniezależnione od zmian podatkowych. Dochody samorządów opierają się na lokalnej bazie dochodowej i są liczone od dochodów podatników zamieszkałych/mających siedzibę na terenie danej JST (a nie od podatku należnego). Zapewnia to stabilność i przewidywalność dochodów samorządowych.

Zgodnie z ideą samorządności subwencje ogólne z budżetu państwa mają charakter jedynie uzupełniający. Rezygnacja z wyodrębniania części oświatowej subwencji ogólnej na rzecz ustalania kwoty potrzeb oświatowych JST ma na celu uelastycznienie systemu, wzmocnienie i ustabilizowanie finansów jednostek samorządu terytorialnego oraz zwiększenie wpływu strony samorządowej na podział środków JST. Rok 2025 jest pierwszym rokiem reformy finansowania jednostek samorządu terytorialnego. Propozycje zmian w finansowaniu lokalnych samorządów przygotowano prowadząc dialog z samorządami i organizacjami zrzeszającymi jednostki samorządu terytorialnego.

W oparciu o przepisy art. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe[6] organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki oraz wykonywanie remontów obiektów i zadań inwestycyjnych w tym zakresie.

Na mocy art. 70a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela[7] w budżetach organów prowadzących szkoły wyodrębnia się środki na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli, z uwzględnieniem szkoleń branżowych - w wysokości 0,8 % planowanych rocznych środków przeznaczonych na wynagrodzenia osobowe nauczycieli.

Ponadto dodatkowe środki, o które jednostki samorządu terytorialnego mogą się ubiegać m.in. w celu realizacji zadań inwestycyjnych (w tym oświatowych), zaplanowane są w rezerwach budżetu państwa – ogólnej i celowej.

Podziału rezerwy celowej, ujętej w ustawie budżetowej na dany rok budżetowy w poz.45 pn. środki na dofinansowanie zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego, dokonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z właściwymi ministrami oraz wojewodami.

Wnioski o pozyskanie środków finansowych w ramach podziału rezerwy ogólnej budżetu państwa są przedkładane przez właściwego dysponenta części budżetowej Prezesowi Rady Ministrów, za pośrednictwem Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

O dodatkowe środki zaplanowane w rezerwach budżetu państwa – ogólnej i celowej - jednostki samorządu terytorialnego wnioskują za pośrednictwem wojewody.

Zarządzanie ryzykiem i zasoby kadrowe

Do jednych z priorytetów polityki oświatowej państwa należą sprawy godnych warunków pracy nauczycieli oraz wzmocnienie prestiżu tego zawodu zaufania publicznego, czego dowodem są już dokonane i kolejne podejmowane działania obecnego rządu.

Od 2024 r. wdrażane są kolejne podwyżki wynagrodzenia nauczycieli. Największy, w niespotykanej do tej pory skali 30% i 33%, wzrost wynagrodzeń w 2024 r. pozwolił przywrócić odpowiedni dla tej grupy zawodowej poziom płac w relacji do wskaźników makroekonomicznych. W 2025 r. wynagrodzenia wzrosły o kolejne 5%. Tegoroczna podwyżka wynagrodzenia nauczycieli uwzględnia aktualne uwarunkowania budżetowe związane z koniecznością wdrożenia mechanizmów nadmiernego deficytu. W przyszłych latach planowane jest dalsze podwyższanie płac nauczycieli.

Jednocześnie, mając na względzie konieczność wzmocnienia ekonomicznego nauczycieli, ustawą z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1160) wprowadzono szereg korzystnych dla nauczycieli zmian. Do najważniejszych z nich należą m.in.:

podwyższenie nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy do 300 % wynagrodzenia miesięcznego i wprowadzenie nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy - 400 % wynagrodzenia miesięcznego,

podwyższenie wysokości odpraw w związku z przejściem na emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne - z 3 miesięcznego do 6 miesięcznego wynagrodzenia po 20 latach pracy,

skrócenie okresu zatrudnienia nauczyciela rozpoczynającego pracę w szkole na podstawie umowy o pracę na czas określony do jednego roku szkolnego,

poszerzenie grupy nauczycieli uprawnionych do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego

korzystne zmiany w rozliczaniu niezrealizowanych nie z winy nauczyciela godzin ponadwymiarowych

likwidacja godziny dostępności.

Wszystkie wymienione zmiany niosące korzyści dla nauczycieli mają na celu zachęcenie przeszkolonych specjalistów do podejmowania pracy w oświacie.

Z wyrazami szacunku

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu

[1] art. 70a ustawy - Karta Nauczyciela oraz rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 sierpnia 2019 r. w sprawie dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli, szczegółowych celów szkolenia branżowego oraz trybu i warunków kierowania nauczycieli na szkolenia branżowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 2628)

[2] Dz. U. z 2026 r. poz. 378 oraz poz. 380.

[3] Dz. U. z 2025 r. poz. 881, z późn. zm.

[4] Zgodnie z art. 9a ust. 2 pkt 8 ustawy o systemie oświaty.

[5] Dz. U. z 2024 r. poz. 1572.

[6] Dz. U. z 2025 r. poz. 1043.

[7] Dz. U. z 2024 r. poz.986.