Interpelacja nr 12808

Podsekretarz stanu Wiesław Leśniakiewicz, 04.11.2025

Odpowiedź na interpelację nr 12808

w sprawie systemowego wsparcia finansowego dla jednostek ochotniczych straży pożarnych

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz

Warszawa, 04-11-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 12808 Pani Poseł Barbary Dolniak w sprawie systemowego wsparcia finansowego dla jednostek ochotniczych straży pożarnych, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych[1], koszty funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych (OSP) są pokrywane w szczególności z:

1) budżetów jednostek samorządu terytorialnego;
2) środków z budżetu państwa przekazywanych Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej (PSP);
3) wpływów instytucji ubezpieczeniowych, o których mowa w art. 38 i art. 39 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej[2];
4) środków pochodzących od osób fizycznych i osób prawnych przekazywanych w szczególności w formie dobrowolnych składek lub darowizn;
5) środków pochodzących ze zbiórek publicznych;
6) środków własnych.

Jednocześnie należy zauważyć, że środki z budżetu państwa są jednym z wielu źródeł dofinansowania jednostek OSP, które funkcjonują jako stowarzyszenia – w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach[3]. Na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych podstawowy ciężar finansowy utrzymania OSP, w tym dofinansowanie niezbędnych zakupów, spoczywa na gminie, na terenie której OSP ma swoją siedzibę. Ponadto jednostki samorządu terytorialnego mogą przekazywać OSP dodatkowe środki pieniężne również w formie dotacji (art. 32 ust. 5 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych).

Odnosząc się do kwestii środków przekazanych jednostkom OSP, informuję, że w 2024 r. dla OSP, z budżetu państwa z części 42 – Sprawy wewnętrzne, będącej w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych, przeznaczono środki finansowe w wysokości 262 000 000 zł, w tym:

73 000 000 zł na realizację zadania publicznego pn.: „Zapewnienie gotowości bojowej jednostki ochrony przeciwpożarowej włączonej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego” dla jednostek OSP włączonych do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (ksrg);

157 000 000 zł na realizację zadania publicznego pn.: „Dofinansowanie OSP na zadania związane z ochroną ludności i ratownictwem” w zakresie zadań remontowych oraz zakupu sprzętu i wyposażenia dla jednostek OSP mających siedzibę w gminach do 20 tys. mieszkańców w każdym z powiatów ziemskich, które w wyborach parlamentarnych w 2023 r. uzyskały najwyższą procentową frekwencję wyborczą[4];

27 500 000 zł na realizację zadania publicznego pn.: „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych” dla jednostek OSP nie należących do ksrg;

4 200 000 zł na dofinansowanie organizacji obozów dla Dziecięcych i Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP);

300 000 zł na dofinansowanie dla Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej na realizację sześciu zadań w zakresie edukacji dla bezpieczeństwa na rzecz dzieci, młodzieży i dorosłych skupionych w ochotniczych strażach pożarnych oraz Dziecięcych i MDP.

Ponadto w 2024 r. dla jednostek OSP przekazano środki w wysokości 38 227 750 zł na dofinansowanie zakupów samochodów ratowniczo-gaśniczych na podstawie Porozumienia zawartego pomiędzy Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministrem Klimatu i Środowiska z dnia 23 lutego 2021 r. w sprawie współdziałania w zakresie zwalczania zagrożeń dla środowiska, ze środków pochodzących z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW)/wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Dodatkowo Komendant Główny PSP poinformował, że w ramach środków będących w jego dyspozycji, w 2024 r. jednostki OSP otrzymały dofinansowanie w łącznej kwocie 18 977 717,47 zł ze środków pochodzących od instytucji ubezpieczeniowych, przekazywanych na podstawie art. 38 i 39 ustawy o ochronie przeciwpożarowej.

Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) nie posiada informacji na temat środków finansowych przekazanych jednostkom OSP z funduszy europejskich oraz dotacji samorządowych w 2024 r. Należy nadmienić, że MSWiA nie koordynuje na poziomie centralnym wszystkich źródeł/programów finansowania, z których jednostki OSP mogą ubiegać się o wsparcie finansowe.

Przedstawiając powyższe informuję, że MSWiA nie planuje zmian w systemie finansowania OSP w najbliższych latach.

W projekcie budżetu państwa na 2026 r. zaplanowano 73 000 000 zł dla jednostek OSP włączonych do ksrg oraz 39 000 000 zł dla jednostek OSP spoza ksrg[5].

W odniesieniu do zagadnienia dotyczącego wspierania działalności MDP w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej[6], kierujący działem administracji rządowej - sprawy wewnętrzne, sprawuje nadzór m.in. nad ochroną przeciwpożarową. Obecnie w MSWiA nie są prowadzone prace nad nowymi programami dedykowanymi wyłącznie działalności MDP, natomiast nie wyklucza się ewentualnej współpracy z innymi resortami w powyższym zakresie w przyszłości.

W tym miejscu należy podkreślić, że dofinansowanie z budżetu państwa ma formę wsparcia i jest jednym z możliwych źródeł[7] dofinansowania potrzeb OSP i MDP. Natomiast w świetle obowiązujących przepisów prawa, jak już wcześniej wskazano, podstawowy ciężar finansowy utrzymania OSP, w tym Dziecięcych i MDP należy do zadań własnych gminy. Warto również zaznaczyć, że w art. 7 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym[8] współpraca i działalność na rzecz organizacji pozarządowych wymieniona jest jako zadanie własne gminy w ramach zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty.

Z poważaniem

z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 244

[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 188

[3] Dz. U. z 2020 r. poz. 2261

[4] Według metodologii przewidzianej w instrukcji obowiązującej w związku z ogłoszeniem akcji frekwencyjnej w 2023 r.

[5] w tym na organizację obozów dla członków MDP

[6] Dz. U. z 2025 r. poz. 1275

[7] Art. 32 ust. 1 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych.

[8] Dz. U. z 2025 r. poz. 1153