Interpelacja nr 12556

Szanowna Pani Minister!

Ustawa z dnia 27 września 2024 r. o zmianie ustawy o rencie socjalnej oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 1 stycznia 2025 roku, wprowadziła podlegający corocznej waloryzacji dodatek dopełniający do renty socjalnej, przeznaczony dla osób całkowicie niezdolnych do pracy i samodzielnej egzystencji. Ograniczenie przedmiotowego dodatku jedynie do tej grupy osób wykluczyło z niego równocześnie tych, u których również orzeczono brak zdolności do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji, lecz pobierają oni inne świadczenia. Są to osoby uprawnione do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, osoby pobierające emeryturę, które wcześniej miały ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, osoby pozbawione prawa do renty z uwagi na to, że utraciły sprawność po zakończeniu nauki, a przed uzyskaniem wymaganego, stosownie do wieku, stażu ubezpieczeniowego.

Warto podkreślić, że kryteria oceny lekarza orzecznika dotyczące uznania danej osoby za całkowicie niezdolną do pracy, zarówno przy rencie socjalnej, jak i przy rencie z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, są takie same. Za osobę całkowicie niezdolną do pracy uznaje się osobę, która całkowicie utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania tej zdolności po przekwalifikowaniu. Również takimi samymi kryteriami ZUS ocenia niezdolność do samodzielnej egzystencji u osoby pobierającej rentę socjalną, jak i osoby pobierającej rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Mimo dostrzeżenia przez ministerstwo wprowadzonych nierówności, prace nad rozszerzeniem kręgu osób uprawnionych do dodatku dopełniającego o kolejną grupę, tak by osoby legitymujące się tożsamymi orzeczeniami – o całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji – były jednakowo traktowane i by nie różnicował ich jedynie moment powstania niezdolności do pracy, trwają niezwykle długo. Do mojego biura poselskiego nieustannie zgłaszają się osoby pobierające rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, prosząc o interwencję celem ich przyspieszenia.

Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Na jakim etapie są dziś prace nad projektem ustawy rozszerzającej krąg osób uprawnionych do dodatku dopełniającego o kolejną grupę – osoby pobierające rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy?

Jakie uzgodnienia zostały wypracowane w tej kwestii przez Ministerstwo Finansów i jakie kolejne decyzje podjęto w sprawie?

Czy nowy projekt ustawy będzie także przewidywać wsparcie innych grup osób z niepełnosprawnościami, w tym osób pobierających rentę socjalną, które są całkowicie niezdolne do pracy, ale nie posiadają orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Katarzyna Osos