Interpelacja nr 12208

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie informacji na temat działań podejmowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości w zakresie przeciwdziałania zjawisku alienacji rodzicielskiej, które coraz częściej jest zgłaszane przez obywateli jako poważny problem społeczny i psychologiczny.

Alienacja rodzicielska, rozumiana jako celowe utrudnianie kontaktu dziecka z jednym z rodziców przez drugiego, stanowi formę przemocy emocjonalnej wobec dziecka i może prowadzić do długotrwałych skutków psychicznych, zarówno dla dziecka, jak i dla rodzica odsuniętego od relacji. Rada Ministrów w dniu 17 maja 2007 r. przyjęła Program Działań Rządu w sprawie wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wobec Rzeczypospolitej Polskiej. Nakłada on na ministra sprawiedliwości obowiązek monitorowania skali problemu dotyczącego nieskuteczności egzekucji postanowień sądowych dotyczących kontaktów z dzieckiem bądź nakazujących wydanie dziecka (punkt 13.1.3 programu).

Mimo licznych prób zmiany obecnych regulacji prawa, analiz spraw sądowych i szukania rozwiązań w przepisach innych krajów, debat i wniosków rzecznika praw dziecka i rzecznika praw obywatelskich problem pozostaje nierozwiązany. Do biur poselskich zgłasza się wiele skrajnych przypadków alienacji rodzicielskiej. Wśród nich są rodzice, którzy już nawet 8 lat nie widzieli swojego dziecka. A dozwolone obecnie kary finansowe dla rodzica utrudniającego kontakt okazywały się zupełnie nieskuteczne.

W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi obecnie prace legislacyjne mające na celu penalizację alienacji rodzicielskiej lub wprowadzenie jej definicji do polskiego porządku prawnego?

2. Czy planowane są zmiany w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, które miałyby na celu usprawnienie egzekucji kontaktów rodzicielskich oraz ochronę dziecka przed manipulacją emocjonalną?

3. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie obowiązkowych szkoleń dla sędziów, kuratorów sądowych i biegłych psychologów w zakresie rozpoznawania i przeciwdziałania alienacji rodzicielskiej?

4. Czy istnieją lub są planowane programy wsparcia psychologicznego i mediacyjnego dla rodzin dotkniętych tym zjawiskiem?

5. Czy ministerstwo analizuje możliwość współpracy z organizacjami społecznymi i ekspertami w celu opracowania kompleksowej strategii przeciwdziałania alienacji rodzicielskiej?

Zjawisko to wymaga zdecydowanej reakcji państwa, zarówno na poziomie legislacyjnym, jak i praktycznym. W imieniu wielu obywateli, którzy zgłaszają ten problem, proszę o przedstawienie aktualnego stanu prac oraz planów ministerstwa w tym zakresie.

Z poważaniem

Joanna Mucha
Posłanka na Sejm RP