Interpelacja nr 12098

Kieruję do prezesa Rady Ministrów interpelację w sprawie pilnego odwołania minister Marty Cienkowskiej ze stanowiska.

To, co wypowiedziała publiczne na temat reparacji od Niemiec, należy traktować wprost jako zdradę interesów RP.

Uzasadnienie

W publicznej wypowiedzi pani minister stwierdziła, że „kwestia reparacji wojennych od Niemiec została, jeśli dobrze pamiętam, formalnie zakończona w 1953 roku“, powołując się przy tym ogólnie na „pewne traktaty“ z lat 70. i 90., bez wskazania konkretnych dokumentów.

Tezy te pozostają w sprzeczności z uchwałą Sejmu RP z 14 września 2022 r., w której stwierdzono, że Polska nie otrzymała dotychczas stosownego zadośćuczynienia za szkody spowodowane agresją i okupacją niemiecką, a Rzeczpospolita ma prawo dochodzić odszkodowań. Uchwała została podjęta przy poparciu niemal wszystkich posłów opozycyjnych wówczas partii: KO, Lewicy, KP.

Status oświadczenia rządu PRL z 1953 r. jest sporny: dotyczył NRD, powstał w realiach nacisku ZSRR i nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw. W tej sytuacji mówienie o „formalnym zakończeniu“ sprawy jest nieuprawnione.

Państwo polskie przedstawiło raport o stratach wojennych (szacunek 6,2 bln zł) jako podstawę do działań dyplomatycznych i prawnych. Odrzucanie przez członka Rady Ministrów postulatu dochodzenia zadośćuczynienia podważa ciągłość i powagę polityki państwa.

Narasta także kryzys zaufania w resorcie po głośnych decyzjach wobec Instytutu Pileckiego i publicznej odmowie dymisji przez panią minister, co obciąża wiarygodność urzędu odpowiedzialnego za pamięć narodową.

Konstytucja RP nakłada na władze publiczne obowiązek strzeżenia dziedzictwa narodowego i prowadzenia polityki zgodnej z polską racją stanu. Słowa pani minister relatywizują polskie roszczenia wobec państwa odpowiedzialnego za zbrodnie i gigantyczne straty, co stoi w sprzeczności z tym obowiązkiem.

Wobec powyższego uznaję, że dalsze pełnienie funkcji ministra kultury i dziedzictwa narodowego przez panią Martę Cienkowską kompromituje urząd wobec narodu polskiego i osłabia pozycję Rzeczypospolitej w ewentualnych negocjacjach międzynarodowych.

Pytania do prezesa Rady Ministrów

Czy Premier podziela stanowisko pani minister, że sprawa reparacji/zadośćuczynienia od Niemiec jest „formalnie zakończona w 1953 r.“? Jeśli tak – na podstawie jakich konkretnie umów lub traktatów z lat 70. i 90. rząd tę tezę opiera?

Czy Rada Ministrów, większość rządowa zamierzają cofnąć, zmienić lub pozostawić w mocy uchwałę Sejmu RP z 14.09.2022 r. w sprawie dochodzenia zadośćuczynienia od Niemiec?

Czy rząd planuje wycofać lub kontynuować działania oparte na raporcie o stratach wojennych (w tym noty dyplomatyczne)? Proszę o harmonogram i uzasadnienie.

Czy Premier poleci pani minister przedstawienie publicznego wyjaśnienia/erraty do wypowiedzi o „załatwieniu“ reparacji w celu przywrócenia spójności stanowiska państwa polskiego?

Czy w ocenie rządu publiczne wypowiedzi pani minister nie naruszają polskiej racji stanu i nie osłabiają pozycji negocjacyjnej RP wobec RFN? Jeśli nie – dlaczego?

Jakie działania nadzorcze Premier podjął wobec MKiDN po decyzjach i sporach wokół Instytutu Pileckiego i czy uznaje, że pani minister zachowuje zdolność do obiektywnego zarządzania polityką pamięci?

Czy Premier rozważa natychmiastowe odwołanie pani minister z urzędu w związku z podważaniem przez nią działań państwa w sprawie reparacji? Jeśli nie – proszę o szczegółowe uzasadnienie.

Kiedy rząd przedstawi Sejmowi kompleksowy plan dalszych działań państwa w sprawie zadośćuczynienia od Niemiec (terminy, narzędzia prawne, komponent międzynarodowy i społeczny)?

Wnioski

Wnoszę o bezzwłoczne odwołanie pani Marty Cienkowskiej z funkcji ministra kultury i dziedzictwa narodowego.

Wnoszę o przedstawienie przez prezesa Rady Ministrów pełnej informacji o stanowisku rządu ws. dochodzenia zadośćuczynienia od Niemiec, wraz z podstawami prawnymi i planem działań.