Interpelacja nr 11807

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją dotyczącą głębokiego kryzysu skuteczności systemu egzekucji komorniczej w Polsce. Dane wskazują, że skuteczność postępowań egzekucyjnych nie przekracza 25%, a realnie może być znacznie niższa. Oznacza to, że ogromna większość orzeczeń sądowych nie znajduje faktycznego wykonania, co prowadzi do erozji zaufania obywateli do państwa prawa. Wskazuje się na szereg systemowych barier prawnych, które czynią z postępowania egzekucyjnego narzędzie nieskuteczne. Mimo wieloletnich postulatów środowisk komorniczych i wierzycielskich, brak jest kompleksowych reform ustawowych. Dominują regulacje prorozdłużnicze, które w praktyce uniemożliwiają skuteczne odzyskiwanie należności nawet w sytuacjach, w których wierzyciel dysponuje prawomocnym orzeczeniem sądowym. Szczególnie niepokojące są następujące kwestie:

– całkowite wyłączenie spod egzekucji minimalnego wynagrodzenia dłużnika, co de facto czyni wiele tytułów wykonawczych bezużytecznymi;
– zanik skuteczności egzekucji z ruchomości z uwagi na przepisy i ograniczenia proceduralne;
– wzrost technologicznych możliwości ukrywania majątku przez dłużników (np. z użyciem narzędzi FinTech);
– brak realnego wsparcia instytucjonalnego dla wierzycieli oraz brak narzędzi egzekucyjnych proporcjonalnych do obecnych realiów gospodarczych.

Egzekucja, jako ostatni etap procesu wymiaru sprawiedliwości, powinna być jego realnym ugruntowaniem – a nie fikcją. Brak skuteczności egzekucji nie tylko pokrzywdza wierzycieli, ale również prowadzi do pogłębiania się problemów społecznych i ekonomicznych, a także demoralizuje uczestników obrotu gospodarczego.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami do Pana Ministra:

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje przeprowadzenie kompleksowej reformy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji?

2. Czy planowane są działania legislacyjne zmierzające do zwiększenia skuteczności postępowania egzekucyjnego, z uwzględnieniem ochrony praw zarówno wierzycieli, jak i dłużników?

3. Czy ministerstwo analizuje obecnie dane dotyczące rzeczywistej skuteczności egzekucji w Polsce, w tym różnice między rejonami komorniczymi?

4. Czy rozważana jest zmiana zasad wyłączenia spod egzekucji minimalnego wynagrodzenia, przynajmniej w odniesieniu do części kategorii wierzytelności (np. alimentów, roszczeń mających źródło w orzeczeniu sądowym)?

5. Czy ministerstwo zamierza wzmocnić nadzór nad działalnością komorników sądowych, w tym m.in. poprzez zmiany w systemie oceny ich skuteczności?

Mając na względzie potrzebę wzmocnienia praworządności i sprawiedliwości proceduralnej, apeluję o niezwłoczne podjęcie inicjatywy ustawodawczej, która urealni egzekucję sądową, jako narzędzie rzeczywistego wykonania wyroków.