Interpelacja nr 11806

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z interpelacją w sprawie nowelizacji przepisów dotyczących ponoszenia przez gminy kosztów pobytu mieszkańców w domach pomocy społecznej oraz możliwości skutecznego egzekwowania tych opłat.

Do mojego biura poselskiego wpłynęła uchwała nr XVIII/86/25 Rady Gminy Somianka z dnia 25 lipca 2025 r., w której lokalny samorząd wyraża stanowisko postulujące konieczność zmiany obowiązujących przepisów prawa, w szczególności art. 61 oraz art. 96 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Zgodnie z aktualnym stanem prawnym, w przypadku gdy mieszkaniec domu pomocy społecznej nie jest w stanie pokryć pełnego kosztu swojego utrzymania (np. wnosi jedynie ustawowe 70% swojego dochodu), pozostałą część zobowiązana jest pokrywać gmina. W praktyce gminy nie mają jednak narzędzi, by dochodzić zwrotu tej dopłaconej różnicy – ani od majątku mieszkańca DPS, ani z jego masy spadkowej po śmierci. Taka sytuacja prowadzi do istotnego i długofalowego obciążenia budżetów jednostek samorządu terytorialnego, zwłaszcza w przypadku osób przebywających w DPS przez wiele lat.

Rada Gminy Somianka wskazuje również na przypadki, w których podopieczni DPS posiadają majątek (np. gospodarstwa rolne), który w wyniku obowiązującego prawa przechodzi na spadkobierców nieuczestniczących w kosztach utrzymania mieszkańca – podczas, gdy gmina przez lata finansowała znaczną część jego pobytu.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami do Pani Minister:

1. Czy Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej planuje w najbliższym czasie nowelizację ustawy o pomocy społecznej w zakresie umożliwienia gminom dochodzenia zwrotu wydatków ponoszonych na pokrycie kosztów pobytu mieszkańców w DPS – w szczególności z majątku mieszkańca lub jego spadkobierców?

2. Czy prowadzone są analizy wpływu obecnych regulacji na sytuację finansową samorządów, które – jak wskazuje gmina Somianka – coraz częściej ponoszą znaczące i wieloletnie koszty bez możliwości ich odzyskania?