Interpelacja nr 11768

Szanowny Panie Ministrze!

Zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi płatności bezpośrednich oraz działań PROW rolnik ma prawo do korekty oczywistych błędów we wnioskach składanych do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Na mocy art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r., które określa zasady stosowania rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, a także art. 7 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r., które ustanawia zasady stosowania rozporządzenia (UE) 2021/2116 w zakresie Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (IACS), państwa członkowskie zostały upoważnione do umożliwienia beneficjentom dokonywania poprawek oczywistych błędów, także po terminie składania wniosków, o ile nie wynika to z próby wprowadzenia instytucji w błąd.

Podobna możliwość została przewidziana w krajowych przepisach wykonawczych dotyczących płatności bezpośrednich, działań ekologicznych oraz zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych (ZRSK). Przykładowo:

w przypadku rolnictwa ekologicznego, art. 7 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 18 marca 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy przewiduje możliwość poprawienia oczywistych pomyłek,

w działaniach rolno-środowiskowo-klimatycznych przepisy również odwołują się do zasad uznawania oczywistego błędu oraz dopuszczają korektę wniosków.

I tak w programie „Dobrostan zwierząt” rolnik może początkowo zaznaczyć błędny system utrzymania (np. otwarty zamiast zamkniętego), ale po zorientowaniu się, że nastąpiła pomyłka, przedstawić odpowiedni plan dobrostanowy i poprawić dane bez żadnych konsekwencji; w działaniach ZRSK rolnik może zaznaczyć nieprawidłowy pakiet lub wariant i skorygować go przed wydaniem decyzji.

Mimo wyraźnych zapisów prawa unijnego, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie zawsze jednak umożliwia rolnikom dokonanie korekty oczywistych błędów przed wydaniem decyzji administracyjnej. Często dochodzi do sytuacji, w których agencja wydaje decyzję z zastosowaniem sankcji, mimo że dany błąd mógłby zostać uznany za oczywisty i skorygowany bez potrzeby wszczynania postępowania odwoławczego. Co ciekawe, niektóre biura powiatowe uznają takie błędy za oczywiste i przyznają płatności, a inne nie. Gdyby usystematyzować, że wszystkie błędy można by poprawić, byłoby to znaczne ułatwienie dla rolników. Obecna praktyka skutkuje nie tylko dodatkowymi obciążeniami administracyjnymi dla rolników i ich doradców, ale również zwiększa liczbę odwołań, postępowań sądowych i potencjalnych zwrotów środków. Gdyby agencja uznawała wszystkie oczywiste błędy przed wydaniem decyzji i umożliwiała ich korektę, zgodnie z intencją ustawodawcy unijnego, liczba problemów administracyjnych znacznie by się zmniejszyła, a wsparcie unijne byłoby wypłacane w sposób sprawniejszy i bardziej przyjazny beneficjentom.

Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Dlaczego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie stosuje konsekwentnie przepisów dotyczących oczywistych błędów, umożliwiających ich korektę przez rolników przed wydaniem decyzji administracyjnych?

Czy planowane są zmiany w procedurach ARiMR, które umożliwią rolnikom szersze prawo do poprawiania oczywistych błędów jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego?

Czy ministerstwo planuje wprowadzenie jednolitych i jasnych wytycznych w zakresie kwalifikowania i poprawiania oczywistych błędów we wszystkich działaniach objętych wsparciem ARiMR?

Dlaczego w innych instytucjach, takich jak jednostki wdrażające programy dobrostanu zwierząt czy ZRSK, możliwe jest poprawianie błędów przed wydaniem decyzji, a w ARiMR często jest to uniemożliwiane?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Katarzyna Osos