Interpelacja nr 11735

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się do Pana Ministra z interpelacją dotyczącą braku kompleksowych regulacji prawnych odnoszących się do zjawiska określanego jako sharenting (udostępnianie wizerunku i danych osobowych małoletnich w Internecie przez ich rodziców lub opiekunów prawnych).

Zjawisko to w ostatnich latach dynamicznie narasta, szczególnie w mediach społecznościowych, gdzie rodzice lub opiekunowie publikują zdjęcia, nagrania oraz inne informacje dotyczące swoich dzieci. W wielu przypadkach ma to charakter pamiątkowy i rodzinny, lecz niejednokrotnie prowadzi do sytuacji, w których dochodzi do naruszenia prawa dziecka do prywatności, a nawet bezpieczeństwa.

Eksperci zwracają uwagę na następujące zagrożenia związane z sharentingiem:

1) utrata kontroli nad wizerunkiem i danymi dziecka - materiały opublikowane w Internecie mogą być kopiowane, modyfikowane i rozpowszechniane bez wiedzy oraz zgody małoletniego;
2) ryzyko wykorzystania danych przez osoby nieuprawnione - publikacje mogą ułatwiać działania przestępcze, w tym grooming, stalking lub inne formy nadużyć;
3) brak zgody dziecka - obecne przepisy w sposób ogólny regulują kwestie ochrony wizerunku i danych osobowych, jednak nie odnoszą się szczegółowo do przypadków, w których to rodzic/opiekun narusza dobra dziecka;
4) trwałość publikacji - materiały opublikowane w sieci mogą pozostawać dostępne przez wiele lat, wpływając na życie dorosłego już człowieka.

Obowiązujące w Polsce regulacje, w szczególności Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks cywilny oraz przepisy o ochronie danych osobowych, nie przewidują jednoznacznych mechanizmów zapobiegania i sankcjonowania nadużyć w tym obszarze, gdy to rodzic lub opiekun, sprawując władzę rodzicielską, sam narusza dobro dziecka poprzez nadmierne lub nieadekwatne udostępnianie jego wizerunku i danych.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega potrzebę wprowadzenia do polskiego prawa odrębnych, precyzyjnych regulacji dotyczących sharentingu?

Czy rozważane jest opracowanie przepisów umożliwiających organom państwa szybką reakcję w przypadku stwierdzenia naruszenia dóbr dziecka przez publikacje rodziców lub opiekunów w Internecie?

Czy ministerstwo planuje kampanie informacyjne lub edukacyjne mające na celu uświadamianie rodziców i opiekunów o potencjalnych konsekwencjach sharentingu dla przyszłości dziecka?

Jakie rozwiązania prawne stosowane w innych państwach w tym zakresie są analizowane przez resort jako możliwe do wdrożenia w Polsce?

Z poważaniem

Krzysztof Szczucki