Interpelacja nr 10526

Panie Premierze,

Instytut Pamięci Narodowej od wielu lat realizuje kluczowe zadania ustawowe – przede wszystkim gromadzi i udostępnia archiwalia związane z martyrologią narodu polskiego, prowadzi badania historyczne oraz działalność edukacyjną na temat zbrodni komunistycznych i zbrodni niemieckich. Misję tę podkreśla sama ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, w preambule której mowa jest o „zachowaniu pamięci o ogromie ofiar, strat i szkód poniesionych przez Naród Polski w latach II wojny światowej i po jej zakończeniu, a także pamięci o patriotycznych tradycjach zmagań Narodu Polskiego z okupantami, nazizmem i komunizmem”. W ostatnich latach IPN wydał setki publikacji naukowych i edukacyjnych, przygotowuje lekcje archiwalne oraz prowadzi Biuro Edukacji Narodowej i własne archiwum.

Instytut Pamięci Narodowej pełni w Polsce unikalną rolę depozytariusza pamięci historycznej. Posiada na własność rozległe archiwum dokumentów służb bezpieczeństwa PRL, które udostępnia naukowcom, dziennikarzom i obywatelom. Jest też wydawcą wielu źródeł historycznych i organem prowadzącym Biuro Badań Historycznych oraz Biuro Edukacji Narodowej. Dzięki temu IPN angażuje się w dydaktykę: wydaje materiały dla szkół, organizuje wystawy i lekcje archiwalne, upowszechnia relacje świadków historii. Jednocześnie Główna Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu w ramach IPN ściga zbrodnie komunistyczne oraz hitlerowskie popełnione na Polakach, co jest odrębną, ustawową kompetencją instytutu.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Czy rząd wycofał się ostatecznie z prób demontażu lub ograniczenia (w tym finansowego) działania Instytutu Pamięci Narodowej?

Czy rząd zamierza zaproponować w najbliższych dwóch latach zmiany legislacyjne dotyczące ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (w zakresie zadań, uprawnień lub organizacji IPN)? Jeśli tak, to jakiego rodzaju zmiany są przygotowywane?

Czy obecny rząd dostrzega potrzebę finansowego wzmocnienia ważnej misji Instytutu Pamięci Narodowej poprzez zwiększenie środków na IPN w projektowanym budżecie państwa na rok 2026?