Interpelacja nr 10179

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w sprawie sytuacji doktorantów, którzy kontynuują kształcenie po upływie czterech lat studiów doktoranckich. Zgodnie z obowiązującym prawem przewidywany okres kształcenia w szkole doktorskiej wynosi od 3 do 4 lat z możliwością przedłużenia go maksymalnie o kolejne dwa lata w uzasadnionych przypadkach.

Dla doktorantów przewidziana jest pomoc w postaci stypendium socjalnego. Studenci studiów trzeciego stopnia mają prawo przez 4 lata otrzymywać środki finansowe, a także być objęci ubezpieczeniem zdrowotnym oraz emerytalnym. Nie przewiduje się kontynuowania przyznawania stypendium w przypadku przedłużenia studiów doktoranckich. W efekcie doktoranci znajdujący się w 5. i 6. roku kształcenia zostają pozbawieni podstawowych środków do życia, a także dostępu do świadczeń zdrowotnych i zabezpieczenia emerytalnego. Oznacza to, że młodzi naukowcy znajdują się w sytuacji poważnej niepewności finansowej i socjalnej, mimo że nadal wykonują istotną pracę badawczą i edukacyjną.

Organizacja reprezentująca środowisko doktoranckie, która zgłosiła się do mnie po pomoc w tej sprawie postuluje wprowadzenie systemowego rozwiązania: przyznanie doktorantom pozostającym w procesie kształcenia po 4. roku stypendium w wysokości połowy stypendium obowiązującego przed oceną śródokresową. Takie rozwiązanie byłoby kompromisowe – nie premiowałoby sztucznego przedłużania kształcenia, ale jednocześnie zabezpieczałoby osoby, które realnie kontynuują pracę naukową i przygotowanie rozprawy doktorskiej.

W związku z powyższym kieruję do Pana Ministra następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozważa wprowadzenie wsparcia stypendialnego, a także objęcie ubezpieczeniami zdrowotnymi i emerytalnymi doktorantów kontynuujących edukację po 4. roku kształcenia?

2. Czy ministerstwo analizowało propozycję wprowadzenia zmniejszonego stypendium dla doktorantów w 5. i 6. roku kształcenia, jako rozwiązania ograniczającego nadużycia, a jednocześnie zapewniającego minimalną stabilizację finansową?

3. Czy ministerstwo planuje wdrożyć inne sposoby wsparcia doktorantów, którzy – nie z własnej winy – muszą przedłużać kształcenie, często z powodu wymagań merytorycznych związanych z prowadzonymi badaniami?

Z poważaniem

Barbara Grygorcewicz
Posłanka na Sejm RP