Interpelacja nr 10150

Szanowny Panie Ministrze,

w nawiązaniu do wystąpienia Rzeczniczki Praw Dziecka Moniki Hornej-Cieślak z 18 maja 2025 roku, skierowanego do Ministerstwa Sprawiedliwości, proszę o przedstawienie stanowiska resortu w sprawie propozycji wprowadzenia nowego środka karnego do Kodeksu karnego. Propozycja ta zakłada umożliwienie sądom orzekania zakazu korzystania z określonych platform cyfrowych lub innych usług społeczeństwa informacyjnego, a w szczególnych przypadkach nawet zakazu wszelkiej aktywności w sieci polegającej na rozpowszechnianiu informacji, w sytuacji gdy przestępstwo zostało popełnione w środowisku cyfrowym, a pokrzywdzonymi były dzieci lub młodzież.

Rzeczniczka Praw Dziecka wskazała na rosnącą liczbę czynów zabronionych popełnianych w Internecie, takich jak nawoływanie do przestępstw, szerzenie agresji, nienawiści czy wykorzystywanie seksualne dzieci, co stanowi poważne zagrożenie dla małoletnich. Podkreśliła również, że część sprawców, nawet po odbyciu kary, powraca do nielegalnej działalności w sieci, często na tych samych platformach, zakładając nowe konta. Obecne przepisy Kodeksu karnego nie odnoszą się wprost do aktywności w Internecie jako narzędzia przestępstwa, co Rzeczniczka uznaje za lukę prawną, szczególnie w kontekście wytycznych Komitetu Praw Dziecka ONZ dotyczących ochrony dzieci w środowisku cyfrowym.

Ochrona dzieci i młodzieży przed zagrożeniami w Internecie jest konieczna, jednocześnie jednak zwracam uwagę na potrzebę precyzyjnego określenia zasad stosowania potencjalnego nowego środka karnego, aby zapobiec jego nadużyciom lub wykorzystaniu w innych kontekstach, które mogłyby ograniczać prawa obywatelskie w sposób nieproporcjonalny.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie jest stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości wobec propozycji Rzeczniczki Praw Dziecka dotyczącej wprowadzenia nowego środka karnego w postaci zakazu korzystania z platform cyfrowych w przypadku przestępstw popełnionych w środowisku cyfrowym?

2. Czy ministerstwo planuje ograniczenie stosowania tego środka karnego wyłącznie do spraw, w których pokrzywdzonymi są dzieci i młodzież, czy też rozważa jego szersze zastosowanie? Jeśli tak, jakie inne kategorie przestępstw mogłyby być objęte tym środkiem?

3. Jakie zabezpieczenia prawne i proceduralne ministerstwo zamierza wprowadzić, aby zapobiec nieprawidłowemu wykorzystaniu nowego środka karnego, np. w kontekstach innych niż ochrona dzieci, takich jak ograniczenie wolności słowa czy działalności politycznej?

4. Czy ministerstwo rozważa konsultacje z organizacjami społecznymi, ekspertami ds. praw cyfrowych oraz przedstawicielami platform cyfrowych w celu wypracowania zasad stosowania nowego środka karnego, które zapewnią równowagę między ochroną dzieci a poszanowaniem praw innych użytkowników Internetu?

5. Jakie mechanizmy egzekwowania zakazu korzystania z platform cyfrowych ministerstwo planuje wprowadzić, uwzględniając trudności techniczne związane z weryfikacją tożsamości użytkowników w Internecie oraz możliwość zakładania nowych kont przez skazanych?

Z wyrazami szacunku

Janusz Cieszyński