Interpelacja nr 9757

Sekretarz stanu Czesław Mroczek, 24.07.2025

Odpowiedź na interpelację nr 9757

w sprawie finansowania z budżetu państwa kapelanów w ramach służb podległych MSWiA

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 24-07-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 9757 Pani Poseł Klaudii Jachiry w sprawie finansowania z budżetu państwa kapelanów w ramach służb podległych MSWiA, w oparciu o stanowiska Komendy Głównej Straży Granicznej (SG), Służby Ochrony Państwa (SOP), Komendy Głównej Policji oraz Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej (PSP), uprzejmie przedstawiam poniższe informacje.

Na wstępie należy wskazać, że w 2024 r. Najwyższa Izba Kontroli (NIK) przeprowadziła w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) kontrolę pt.: Finansowanie kościołów i innych związków wyznaniowych oraz niektórych związanych z nimi podmiotów przez wybrane jednostki publiczne, w ramach której pozyskiwano dane m.in. ze służb podległych MSWiA w zakresie wynagrodzeń kapelanów. Przedmiotową kontrolą objęto okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2023 r. Wyniki kontroli są dostępne na stronie NIK[1].

Odnosząc się do liczby kapelanów/osób pełniących posługę duszpasterską w służbach resortu spraw wewnętrznych i administracji oraz kosztów ich wynagrodzeń informuję, że w SG oraz SOP funkcję taką sprawują wyłącznie funkcjonariusze pełniący służbę na pełnych etatach.

W poniższych tabelach przedstawiono dane dotyczące liczby osób oraz łączne wydatki na uposażenia, nagrody roczne i pozostałe świadczenia związane z pełnieniem służby przez kapelanów w SG oraz SOP w latach 2019-2024.

Straż Graniczna

Rok | Liczba kapelanów | Uposażenia brutto[2] (w zł) | Nagrody roczne (w zł) | Pozostałe[3] (w zł) | Łącznie (w zł)

2019 | 19 | 1 628 944 | 118 625 | 161 038 | 1 908 607

2020 | 19 | 1 731 334 | 132 230 | 183 854 | 2 047 418

2021 | 20 | 1 746 711 | 144 281 | 283 828 | 2 174 820

2022 | 20 | 1 974 197 | 145 275 | 296 510 | 2 415 982

2023 | 19 | 2 202 314 | 164 516 | 338 738 | 2 705 568

2024 | 19 | 2 556 964 | 172 691 | 282 938 | 3 012 593

SOP

Rok | Liczba kapelanów | Uposażenia brutto (w zł) | Nagrody roczne (w zł) | Pozostałe[4] (w zł) | Łącznie (w zł)

2019 | 1 | 63 317 | 0,00 | 6 315 | 69 632

2020 | 1 | 77 451 | 5 276 | 11 405 | 94 132

2021 | 1 | 78 758 | 6 454 | 20 596 | 105 808

2022 | 1 | 84 819 | 6 563 | 19 629 | 111 011

2023 | 1 | 101 460 | 7 068 | 21 720 | 130 248

2024 | 1 | 135 505 | 8 455 | 18 472 | 162 432

Kapelani, jak wszyscy funkcjonariusze SG i SOP, mają prawo do uposażenia oraz innych dodatków wynikających z przepisów prawa, tj. odpowiednio ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej[5] oraz ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa[6], przyznawanych na zasadach określonych w przepisach wykonawczych do ww. ustaw, w tym rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej[7] oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lutego 2018 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa[8]. Są również – jako funkcjonariusze – uprawnieni do otrzymywania nagród jubileuszowych i tzw. mundurówek.

Natomiast posługę duszpasterską w Policji pełnią duchowni zatrudnieni na etatach pracowników cywilnych. Warto przy tym zaznaczyć, że rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej[9] oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 lutego 2010 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej zatrudnionych w urzędach administracji rządowej i pracowników innych jednostek[10], nie umożliwiają tworzenia stanowiska „kapelan“. W związku z powyższym osoby wykonujące posługę duszpasterską zatrudniane są w Policji na podstawie umowy o pracę w różnym wymiarze czasu pracy (zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy, na 0,5 etatu czy też na 0,25 etatu).

Z kolei wysokość wynagrodzenia duchownych pełniących posługę duszpasterską w Policji jest uzależniona od stanowiska na jakie została zatrudniona osoba duchowna oraz wymiaru etatu jaki zajmuje.

Kwestia wynagrodzenia oraz innych należności (m.in dodatków stażowych, nagród jubileuszowych) wynika z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w tym ww. rozporządzeń.

Dane dotyczące wydatków związanych z kosztami osób pełniących posługę duszpasterską zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych Policji, w latach 2019-2024 przedstawiono w poniższej tabeli. Jednocześnie warto nadmienić, że prezentowane kwoty zostały sporządzone na potrzeby udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację, a jednostki organizacyjne Policji nie posiadają wydzielonej, szczegółowej kwalifikacji „koszty funkcjonowania osób pełniących posługę duszpasterską“.

Rok | Wynagrodzenia (w zł) | Nagrody roczne (w zł) | Pozostałe (w zł) | Łącznie (w zł)

2019 | 776 350 | 59 819 | 203 502 | 1 039 671

2020 | 790 767 | 64 430 | 238 217 | 1 093 413

2021 | 726 942 | 56 4780 | 198 549 | 981 970

2022 | 816 843 | 57 890 | 225 676 | 100 409

2023 | 865 437 | 66 458 | 301 286 | 1 233 180

2024 | 1 071 326 | 73 279 | 410 951 | 1 555 557

Natomiast dane dotyczące liczby osób pełniących posługę duszpasterską w latach 2019-2024 zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych Policji oraz wymiar zajmowanego etatu przedstawiono załączniku nr 1 do niniejszej odpowiedzi.

Z kolei w odniesieniu do PSP w poniższej tabeli przedstawiono dane dotyczące liczby osób duchownych Kościoła Katolickiego oraz innych wyznań, koszty uposażeń/wynagrodzeń, a także środki wydatkowane na odprawy, dodatkowe uposażenia roczne, gratyfikacje urlopowe i ekwiwalenty i inne świadczenia w latach 2019-2024.

Rok | Liczba duchownych | Koszty uposażenia/wynagrodzenia (w zł) | Koszty pozostałe[11] (w zł)

2019 | 20[12] | 796 404 | 174 147

2020 | 19[13] | 877 311 | 85 019

2021 | 19[14] | 977 132 | 116 514

2022 | 19[15] | 1 093 625 | 134 024

2023 | 20[16] | 1 252 563 | 181 166

2024 | 19[17] | 1 458 258 | 288 365

Jednocześnie informuję, że w PSP etat zajmowany przez funkcjonariusza wynosi zawsze 1 (cały etat), natomiast w przypadku pracowników cywilnych wymiar etatu kształtuje się od 0,25 etatu przez 0,5 etatu do 1 (całego) etatu. Szczegółowe informacje dotyczące liczby osób duchownych w podziale na poszczególne wyznania oraz wymiar etatu zajmowanego przez pracownika cywilnego będącego osobą duchowną w PSP w latach 2020-2024 przedstawiono w załączniku nr 2 do niniejszej odpowiedzi.

Kapelanom oraz osobom duchownym zatrudnionym na stanowiskach cywilnych pełniących posługę duszpasterską, podobnie jak innym funkcjonariuszom czy pracownikom cywilnym PSP, przysługują tzw. mundurówki i nagrody jubileuszowe. W odniesieniu do funkcjonariuszy powyższe kwestie reguluje ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej[18] (dalej: ustawa o PSP):

w zakresie dodatku stażowego (wzrost uposażenia z tytułu wysługi lat) – art. 88 ust. 2 ustawy o PSP oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 września 2021 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej[19],

w zakresie nagrody jubileuszowej – art. 96 ustawy o PSP i rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 1997 r. w sprawie okresów zaliczanych do okresu służby, od którego zależy nabycie przez strażaka Państwowej Straży Pożarnej prawa do nagrody jubileuszowej oraz szczegółowych zasad jej obliczania i wypłacania[20],

w zakresie równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (tzw. mundurówka) – art. 61 ustawy o PSP i rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 2021 r. w sprawie otrzymywania przez strażaków Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie[21].

Natomiast w odniesieniu do pracowników cywilnych przedmiotowe kwestie reguluje ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej[22]:

w zakresie dodatku za wieloletnią pracę – art. 90 ustawy o służbie cywilnej oraz § 4 rozporządzenia w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej;

w zakresie nagrody jubileuszowej – art. 91 ustawy o służbie cywilnej oraz § 5 i 6 ww. rozporządzenia.

W kontekście planowania środków związanych z wynagrodzeniami dla osób duchownych należy zauważyć, że wydatki na uposażenia są uzależnione i planowane w zależności od posiadanych kwalifikacji, wykształcenia, stażu służby lub/i pracy, zajmowanego stanowiska, stopnia, przyznanej wysokości dodatku służbowego bądź funkcyjnego, dodatku motywacyjnego, stołecznego – np. określonych zgodnie z art. 88 ustawy o PSP i rozporządzeniem w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej.

Potrzeba ponoszenia kosztów na wydatki ze środków pochodzących z budżetu państwa na cele związane z finansowaniem wynagrodzeń/uposażeń dla kapelanów wynika z funkcji, jaką osoby te pełnią.

Jak wskazano np. w stanowisku Komendy Głównej PSP, osoby duchowne w strukturach PSP pełnią posługę duszpasterską, która wpływa na utrzymanie właściwej postawy moralnej funkcjonariuszy i pracowników cywilnych oraz na kształtowanie właściwych postaw społecznych, w tym także szacunku do prawa i wykonywanego przez pracowników cywilnych i funkcjonariuszy zawodu. Dotyczy to również strażaków OSP. Ponadto osoby duchowne są wsparciem w działaniach interwencyjnych psychologa, szczególnie w sytuacjach traumatycznych, w których dochodzi np. do śmierci strażaka lub członków jego rodziny, spowodowanych wypadkiem lub ciężką chorobą. Zasadność zatrudnienia osoby duchownej w strukturach PSP wynika także z tradycji i zapotrzebowania środowiska strażaków na tego typu posługę, w ramach której osoby duchowne prowadzą rozmowy na tematy religijno-psychologiczne, uczestniczą w rozwiązywaniu sytuacji kryzysowych i konfliktów międzyludzkich w jednostkach organizacyjnych PSP województwa, pełnią posługę sakramentalną i liturgiczną, dbają o postawę etyczną w służbach.

Jednocześnie w ww. stanowisku wskazano, że Episkopat Polski nie uczestniczy w konsultacjach dotyczących określania potrzeb finansowych dla kapelanów.

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] https://www.nik.gov.pl/kontrole/P/24/095/

[2] Uposażenie składa się z uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym (dodatek z tytułu wysługi, za stopień, funkcyjny, stołeczny). Wskazane kwoty uwzględniają zmniejszenie uposażenia w związku ze zwolnieniem lekarskim.

[3] W ramach pozostałych wydatków związanych z zatrudnieniem ujęto: nagrody uznaniowe, równoważniki mundurowe, koszty podróży służbowych, nagrody jubileuszowe, koszty badań okresowych i inne świadczenia (dopłata do wypoczynku, przejazd).

[4] W ramach pozostałych wydatków ujęto: równoważnik mundurowy, nagrody uznaniowe, zwrot kosztów podróży służbowych, równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, dodatek motywacyjny, nagrody jubileuszowe.

[5] Dz. U. z 2024 r. poz. 915, z późn. zm.

[6] Dz. U. z 2025 r. poz. 34, z późn. zm.

[7] Dz. U. z 2022 r. poz. 2424, z późn. zm.

[8] Dz. U. z 2023 r. poz. 1971, z późn. zm.

[9] Dz. U. z 2025 r. poz. 670.

[10] Dz. U. z 2023 r. poz. 467, z późn. zm.

[11] środki wydatkowane na odprawy, dodatkowe uposażenia roczne, gratyfikacje urlopowe i ekwiwalenty oraz inne świadczenia.

[12] w tym: 10 funkcjonariuszy; 8 pracowników cywilnych; 2 osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia.

[13] w tym: 9 funkcjonariuszy; 8 pracowników cywilnych; 2 osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia.

[14] w tym: 10 funkcjonariuszy; 7 pracowników cywilnych; 2 osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia.

[15] w tym: 10 funkcjonariuszy; 7 pracowników cywilnych; 2 osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia.

[16] w tym: 10 funkcjonariuszy; 8 pracowników cywilnych; 2 osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia.

[17] w tym: 9 funkcjonariuszy; 8 pracowników cywilnych; 2 osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia.

[18] Dz. U. z 2024 r. poz. 1443, z późn. zm.

[19] Dz. U. poz. 1750, z późn. zm.

[20] Dz. U. Nr 101, poz. 637.

[21] Dz. U. poz. 1796.

[22] Dz. U. z 2024 r. poz. 409, z późn. zm.

Załączniki

ZAŁ NR 1.pdf

ZAŁ NR 2.pdf

Załączniki: i09757-o1_1.pdf (PDF), i09757-o1_2.pdf (PDF)