Interpelacja nr 9130

Podsekretarz stanu Maciej Duszczyk, 28.04.2025

Odpowiedź na interpelację nr 9130

w sprawie spójnej i odpowiedzialnej polityki migracyjnej w obliczu rosnącej liczby cudzoziemców w Polsce

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk

Warszawa, 28-04-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 9130 pani poseł Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej w sprawie spójnej i odpowiedzialnej polityki migracyjnej w obliczu rosnącej liczby cudzoziemców w Polsce uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Na wstępie pragnę zauważyć, że rząd RP przyjął politykę migracyjną państwa, która uwzględnia aktualne uwarunkowania demograficzne, gospodarcze i społeczne. Dokument pn. „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025-2030“ (dalej: Strategia) został przyjęty uchwałą nr 120 Rady Ministrów z dnia 15 października 2024 r. i jest dokumentem obowiązującym. Niemniej w najbliższych latach Strategia będzie podlegała stałej ewaluacji, aby za pośrednictwem instrumentów legislacyjnych spójnie ukształtować rzeczywiste potrzeby napływu do Polski cudzoziemców względem możliwości integracyjnych RP, oczekiwań Polek i Polaków, a także relacji z obywatelami polskimi przebywającymi za granicą oraz cudzoziemcami polskiego pochodzenia.

Należy także wskazać, że opisane w Strategii główne cele i kierunki strategiczne polskiej polityki migracyjnej wymagają opracowania programu implementacyjnego. Obecnie trwają prace uzgodnieniowe co do treści programu implementacyjnego, który zostanie podzielony na dwa okresy: 2025–2027 i 2028–2030. Oznacza to, że w drugiej połowie 2027 r. nastąpi przegląd śródokresowy realizacji Strategii, tak aby w pierwszej połowie 2028 r. dokonać jej potencjalnej modyfikacji.

Odnosząc się do pytania dotyczącego lepszego monitorowania napływu cudzoziemców, należy wskazać, że rząd RP podejmuje stałe, wieloaspektowe działania w przedmiotowym zakresie zarówno na poziomie Unii Europejskiej (UE), jak też w obszarze rozwiązań krajowych.

Należy wskazać, że polityka migracyjna całej UE wymaga przeformułowania i uzupełnienia o nowe podejście, które umożliwiłoby jej odpowiedzialne, bezkonfliktowe i realne stosowanie, tak aby odpowiadała na obecne i przyszłe wyzwania.

Wysiłki rządu w przedmiotowym zakresie doprowadziły do pierwszych istotnych zmian. Polska odnotowała z dużą satysfakcją przyjęcie przez państwa członkowskie oraz instytucje unijne priorytetu dla ochrony granic zewnętrznych UE, także w kontekście finansowania właściwych działań z budżetu unijnego. Pozyskano również dodatkowe środki finansowe na wzmocnienie granicy z Białorusią i Rosją. Polska, tak jak inne państwa graniczące z Białorusią i Rosją, strzeże granic zewnętrznych UE, chroniąc jednocześnie podstawowe prawa człowieka regulowane przez akty prawa międzynarodowego. Polska również skutecznie przeciwdziała wtórnym ruchom migracyjnym. Od początku kryzysu do końca 2024 r. na terytorium Polski, przy granicy z Białorusią, zatrzymano ponad 500 przemytników, którzy trudnili się transportem migrantów w głąb UE.

Ponadto komunikat Komisji Europejskiej w sprawie przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym wynikającym z wykorzystywania migracji jako broni i wzmacniania bezpieczeństwa na zewnętrznych granicach UE[1], opublikowany w grudniu 2024 r., jest dobrym punktem wyjścia nie tylko dla stosownych rozwiązań krajowych, nad którymi są obecnie prowadzone prace, ale i do dalszej dyskusji na poziomie UE.

Równolegle rząd RP w koalicji z kilkunastoma państwami członkowskimi pracuje nad przygotowaniem koncepcji mających stanowić dodatkowe rozwiązania na rzecz ograniczenia nielegalnej migracji do UE, które umożliwiłyby realizację istotnych z punktu widzenia Polski celów w zakresie bezpieczeństwa granic i ograniczenia presji migracyjnej na państwa członkowskie.

Zarówno polityka migracyjna rządu, jak i priorytety polskiej prezydencji w zakresie migracji koncentrują się na wzmocnieniu bezpieczeństwa UE i jej obywateli. Zgodnie z hasłem przewodnim polskiej prezydencji w Radzie UE: Bezpieczeństwo, Europo! – prace w Radzie UE zostaną skoncentrowane na przeciwdziałaniu nielegalnej migracji, w tym jej instrumentalizacji.

Wspomniana na wstępie Strategia, przyjęta przez Radę Ministrów, wskazuje, że określenie zasad dostępu do terytorium Polski pozostaje w gestii rządu, przy uwzględnieniu członkostwa Polski w UE, w szczególności w strefie Schengen i wynikających z tego zobowiązań. Zasady te są regulowane w ramach polityki wizowej oraz legalizacji pobytu cudzoziemców. Oba te procesy są ze sobą ściśle związane, a ich celem jest niedopuszczanie do wjazdu i pobytu w Polsce osób niepożądanych.

Strategia zawiera osiem obszarów interwencji polityki publicznej. Jednym z nich jest dostęp do terytorium. Opisano w nim organizację systemów wjazdu do Polski oraz legalizacji pobytu. Kluczowe jest stworzenie systemu opartego na selektywnym podejściu do polityki imigracyjnej. Oznacza to szczegółowe regulowanie zasad wjazdu i pobytu w Polsce cudzoziemców, także w celach ekonomicznych czy edukacyjnych, przy uwzględnieniu ich obywatelstw oraz państw, z których pochodzą. W obszarze dostępu do terytorium zawierają się m.in. zasady legalizacji i kontroli pobytu oraz polityki powrotów cudzoziemców do krajów pochodzenia lub tranzytu, w tym powrotów przymusowych, a także funkcjonowania granicy państwowej (przejścia graniczne i działania mające na celu zapobieganie nielegalnemu przekraczaniu granicy). Wspomniana Strategia jest w tym zakresie komplementarna wobec Strategii Zintegrowanego Zarządzania Granicą Państwową Rzeczypospolitej Polskiej na lata 2023–2027.

Ponadto należy wspomnieć, że polska polityka wizowa, szanując dorobek prawny regulujący funkcjonowanie strefy Schengen, będzie oparta na modelu selektywnym, zgodnie z którym rząd RP, z poszanowaniem zasad unijnej polityki wizowej, formułuje na bieżąco zasady, na jakich obywatele innych państw mogą wjechać do Polski. Strategia wskazuje, że kluczowe jest sprawowanie pełnej kontroli nad tym, kto, w jakim celu i na jak długo może wjechać do Polski. Wymaga to współpracy m.in. z resortami odpowiedzialnymi za gospodarkę, politykę społeczną i zatrudnienia, rolnictwo czy naukę.

Natomiast w obszarze dostępu do ochrony krajowej i międzynarodowej opisano propozycje modyfikacji procedur, tak aby nie mogły być wykorzystywane w działaniach hybrydowych, a jednocześnie wypełniały zobowiązania w obszarze ochrony międzynarodowej i krajowej. Wskazano także na potrzebę zmiany regulacji międzynarodowych i ich dostosowania do obecnej sytuacji migracyjnej nie tylko w Polsce, ale też w całej UE.

Uprzejmie informuję, że pozostałe kwestie podniesione w przedmiotowej interpelacji znajdują się we właściwości ministrów: edukacji; rodziny, pracy i polityki społecznej oraz zdrowia, do których także zostało zaadresowane omawiane wystąpienie.

Z poważaniem

z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Treść komunikatu jest dostępna na stronie internetowej Komisji Europejskiej: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_24_6251

Sekretarz stanu Joanna Mucha, 30.04.2025

Odpowiedź na interpelację nr 9130

w sprawie spójnej i odpowiedzialnej polityki migracyjnej w obliczu rosnącej liczby cudzoziemców w Polsce

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Joanna Mucha

Warszawa, 30-04-2025

Szanowna Pani Poseł,

w odpowiedzi na zamieszczone w interpelacji pytanie skierowane do Ministra Edukacji, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.

„Czy Ministerstwo Edukacji przewiduje wzmocnienie wsparcia dla szkół, które przyjmują dzieci migrantów – np. poprzez dodatkowe godziny języka polskiego, wsparcie psychologiczne, materiały edukacyjne?”

Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy – Prawo oświatowe[1], osoby niebędące obywatelami polskimi, podlegające obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki mają prawo do:

dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy

Dodatkową naukę języka polskiego dla osób, które nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki, organizuje organ prowadzący szkołę w wymiarze nie niższym niż 2 godziny lekcyjne tygodniowo.

Jednocześnie uczniowie – obywatele Ukrainy przybywający do Polski od 24 lutego 2022 r. mogą uczestniczyć w dodatkowych zajęciach z języka polskiego w wymiarze nie niższym niż 4 godziny lekcyjne tygodniowo. Ponadto, uczniom, którzy rozpoczęli dodatkową naukę języka polskiego w latach szkolnych 2022/2023 i 2023/2024, prawo do tej nauki przysługuje przez okres nie dłuższy niż 36 miesięcy[2];

nauki w oddziale przygotowawczym dla osób, które wymagają dostosowania procesu kształcenia do ich potrzeb i możliwości edukacyjnych. W oddziale przygotowawczym, w ramach tygodniowego wymiaru godzin, prowadzi się naukę języka polskiego w wymiarze nie niższym niż 6 godzin tygodniowo.

Okres nauki ucznia w oddziale przygotowawczym trwa do końca roku szkolnego, w którym uczeń został zakwalifikowany do oddziału przygotowawczego, z tym że okres ten w zależności od postępów w nauce ucznia i jego potrzeb edukacyjnych może zostać skrócony albo przedłużony, nie dłużej niż o jeden rok szkolny;

dodatkowych zajęć wyrównawczych z danego przedmiotu organizowanych nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy dla uczniów, w odniesieniu do których nauczyciel prowadzący zajęcia edukacyjne z danego przedmiotu stwierdzi konieczność uzupełnienia różnic programowych z tego przedmiotu. Zajęcia są prowadzone indywidualnie lub w grupach, w formie dodatkowych zajęć lekcyjnych z tego przedmiotu, w wymiarze 1 godziny lekcyjnej tygodniowo;

pomocy osoby władającej językiem kraju pochodzenia zatrudnionej w charakterze pomocy nauczyciela, udzielana nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy;

pomocy asystenta międzykulturowego, który diagnozuje etapy szoku kulturowego i bariery adaptacji i integracji oraz podejmuje działania zapobiegawcze i naprawcze:

rozpoznaje językowe i kulturowe trudności w procesie adaptacji, włączania i integracji w wielokulturowej społeczności szkolnej.

współpracuje z rodziną i kadrą szkoły w zakresie profilaktyki i przeciwdziałania przemocy, wykluczenia i dyskryminacji.

wspiera spójne funkcjonowanie wielokulturowej społeczności szkolnej;

pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Realizacja zajęć z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest jedną z podstawowych form działalności dydaktyczno-wychowawczej przedszkola, szkoły i placówki. Każdy uczeń uczęszczający do szkół polskiego systemu oświaty, a zatem również uczeń nieposiadający obywatelstwa polskiego, zgodnie z rozpoznanymi potrzebami, ma prawo do pomocy psychologiczno-pedagogicznej organizowanej przez przedszkole, szkołę lub placówkę, do której uczęszcza.

Uczniowie przybywający do Polski są wyposażani w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe na zasadach dotyczących obywateli polskich.

Ponadto, w Ministerstwie Edukacji Narodowej przygotowano Rządowy program Wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci i młodzieży z Ukrainy – Szkoła dla wszystkich 2024 – 2027.

Program skierowany jest do dzieci i młodzieży z Ukrainy, w tym pochodzenia romskiego oraz z niepełnosprawnościami, uczęszczających do szkół w polskim systemie oświaty.

Wartość programu: 500 mln zł.

Program ma na celu:

dofinansowanie zatrudnienia asystentów międzykulturowych w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych,

podwyższenie poziomu dobrostanu uczniów i uczennic z Ukrainy, a także całości społeczności szkolnej, przez realizację różnorodnych form wsparcia kierowanych do uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji, ich rówieśników, rodziców lub opiekunów (dotyczy również osób sprawujących pieczę zastępczą), a także kadr systemu oświaty w obszarze kształcenia, wychowania i opieki,

podwyższenie poziomu wiedzy i rozwinięcie umiejętności kadry nauczycielskiej i asystentów międzykulturowych w zakresie pracy w środowisku wielokulturowym.

Z poważaniem

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Joanna Mucha
Sekretarz Stanu

[1] ustaw z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm.)

[2] ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 337)

Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz, 14.05.2025

Odpowiedź w pliku (PDF): i09130-o3.pdf (PDF)

Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska, 27.08.2025

Odpowiedź w pliku (PDF): i09130-o4.pdf (PDF)