Interpelacja nr 8857

Podsekretarz stanu Maciej Duszczyk, 18.04.2025

Odpowiedź na interpelację nr 8857

w sprawie projektu zmiany ustawy dotyczącej dostępu cudzoziemców do świadczenia 800 plus

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk

Warszawa, 18-04-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 8857 pana posła Janusza Cieszyńskiego w sprawie projektu zmiany ustawy dotyczącej dostępu cudzoziemców do świadczenia 800 plus uprzejmie informuję, że projekt ustawy dotyczący ww. zagadnienia oczekuje na wpis do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Po uzyskaniu wpisu rozpoczną się konsultacje międzyresortowe i społeczne.

Doświadczenia wielu państw, na terenie których znajduje się liczna grupa cudzoziemców, wskazują na ryzyko wykorzystywania przez nich systemu polityki społecznej w celu uzyskiwania dodatkowych dochodów lub traktowania świadczeń rodzinnych i socjalnych jako alternatywy dla poszukiwania i podejmowania zatrudnienia. Dlatego proponowane rozwiązania zawierają powiązanie prawa do świadczenia wychowawczego z aktywnością na rynku pracy oraz realizacją obowiązku szkolnego przez dzieci. Powiązanie wypłaty świadczenia z aktywnością zawodową ma na celu motywowanie do podejmowania i utrzymania legalnego zatrudnienia. Przedmiotowe rozwiązania mogą przyczynić się do wzrostu wskaźników zatrudnienia, zwłaszcza wśród osób, które nie były wcześniej aktywne zawodowo. Dodatkowo, powyższe może wpłynąć na zmniejszenie zależności od wsparcia socjalnego oferowanego przez państwo, przez motywację do samodzielnego utrzymywania się poprzez pracę. Należy jednocześnie wskazać, że projekt ustawy zawiera regulacje zapobiegające ryzyku wystąpienia wykluczenia społecznego cudzoziemców legalnie przebywających na terytorium Polski, którzy na skutek obiektywnych zdarzeń utracili zatrudnienie bądź nie mogą go podjąć.

Kryterium aktywności zawodowej przy dostępie do świadczenia będzie dotyczyć cudzoziemców z państw trzecich. Obywatele Ukrainy będą mieli dostęp do świadczeń na podobnych zasadach, jak pozostali obywatele państw trzecich legalnie przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dodatkowo należy podkreślić, że proces integracji obywateli Ukrainy uciekających przed wojną trwa już od trzech lat. Wiele instrumentów ułatwiających integrację było i jest przeznaczonych wyłącznie dla obywateli Ukrainy, uchodźców wojennych. Projektowane regulacje nie powinny mieć wpływu na ich integrację, tym bardziej że ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa[1] (dalej: ustawa pomocowa) zawiera przepisy szczególne, ułatwiające obywatelom Ukrainy podjęcie legalnego zatrudnienia według uproszczonych zasad.

Spełnienie warunku zamieszkiwania zarówno wnioskodawcy, jak i jego dzieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do tej pory nie było weryfikowane w sposób zautomatyzowany przed wypłatą świadczenia. Mechanizmy umożliwiające automatyczne odbieranie/wstrzymywanie prawa do świadczeń w przypadku opuszczenia terytorium RP zostały zawarte tylko w ustawie pomocowej. Z uwagi na powyższe proponowane rozwiązania przewidują wprowadzenie mechanizmów umożliwiających bieżącą kontrolę spełnienia tej przesłanki przez nadanie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych dostępu do danych z rejestru komendanta głównego Straży Granicznej.

Z poważaniem

z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Dz. U. 2025 poz. 337 z późn. zm.