Interpelacja nr 8755

Szanowna Pani Ministro!

Zwracam się z interpelacją w sprawie luki prawnej w przepisach dotyczących świadczenia wspierającego dla osób z niepełnosprawnościami, która prowadzi do poważnych trudności w uzyskaniu niezbędnej pomocy przez osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Do mojego biura poselskiego zgłosiła się mieszkanka województwa śląskiego, której mąż, osoba w podeszłym wieku, posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i cierpi na schorzenia neurologiczne, upośledzenie narządu ruchu oraz choroby psychiczne. Ze względu na stan zdrowia wymaga on stałej opieki i wsparcia osób trzecich. Jego żona, będąca jednocześnie jego opiekunem, złożyła wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON) w marcu 2024 r. Do dziś, pomimo upływu prawie roku, nie uzyskał on decyzji, co uniemożliwia mu ubieganie się o świadczenie wspierające. Z informacji uzyskanych przez rodzinę wynika, że wnioski rozpatrywane są według daty wpływu, bez uwzględnienia stopnia niepełnosprawności.

Obowiązujące przepisy przewidują, że osoby posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności mogą uzyskać świadczenie wspierające, które miało być kluczowym elementem ich budżetu, zapewniającym środki na pokrycie kosztów opieki i wsparcia. Jednakże brak regulacji prawnych zapewniających priorytetowe rozpatrywanie wniosków osób z najcięższą niepełnosprawnością oraz niewłaściwe procedury stosowane przez WZON prowadzą do sytuacji, w której osoby te czekają na decyzję wiele miesięcy, co skutecznie uniemożliwia im korzystanie z należnych im świadczeń.

Wprowadzona od 1 stycznia 2024 r. skala oceny poziomu potrzeby wsparcia nie uwzględnia specyfiki przypadków osób o znacznej niepełnosprawności. Osoby te, zgodnie z deklaracjami Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, miały mieć zapewnione najwyższe wsparcie, jednak w praktyce są traktowane na równi z osobami o lżejszych stopniach niepełnosprawności, co powoduje znaczne opóźnienia w wydawaniu decyzji. Ponadto harmonogram wypłat świadczenia przez ZUS zakłada rozłożenie pomocy na trzy lata, co dodatkowo wydłuża okres oczekiwania dla osób najbardziej potrzebujących.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

Czy ministerstwo planuje wprowadzenie zmian legislacyjnych, które zapewnią priorytetowe rozpatrywanie wniosków osób o znacznym stopniu niepełnosprawności w ramach procedury ustalania poziomu potrzeby wsparcia?

Czy rozważane jest uproszczenie procedury dla osób posiadających orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, tak aby nie były one zobowiązane do przechodzenia pełnej oceny w skali ICF?

Jakie działania ministerstwo podejmuje w celu skrócenia czasu oczekiwania na decyzję WZON, aby osoby wymagające natychmiastowego wsparcia nie były zmuszone do wielomiesięcznego oczekiwania na świadczenie?

Czy istnieje możliwość zmiany przepisów, aby świadczenie wspierające było powiązane z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, eliminując konieczność dodatkowej procedury oceny?

Jakie kroki planuje ministerstwo w celu poprawy organizacji pracy WZON, aby uniknąć dalszego wydłużania procedur i zapewnić skuteczniejszą obsługę osób z niepełnosprawnościami?

Z wyrazami szacunku

Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP