Interpelacja nr 6868

Szanowny Panie Ministrze,

uruchomiliśmy środki z KPO. To gigantyczny sukces rządu Donalda Tuska i wielka szansa dla Polski na dynamiczny rozwój. Ale KPO to także wyzwania naprawiania przeszłości.

W KPO w priorytecie B3. 2 Wsparcie rekultywacji środowiska i ochrony przed substancjami niebezpiecznymi wskazano setki milionów złotych na rozwiązanie problemów wielkoobszarowych terenów zdegradowanych, czyli największych, historycznych bomb ekologicznych.

Jednym z obszarów jest Zgierz i tereny po Zakładach Produkcji Barwników BORUTA.

W kampanii wyborczej premier Donald Tusk i posłowie z tego okręgu zapewnialiśmy, że zaczniemy rozwiązywać ten problem. Realnie.

Panie Ministrze, KPO jest odblokowane, ale przy tego rodzaju wydatkach i ich skali, samorządów, zniszczonych finansowo przez polski ład PiS, nie stać na skorzystanie z tych programów.

Olbrzymim problemem jest podatek VAT, na który samorządy muszą znaleźć środki z dochodów własnych, ale te przede wszystkim kierują na wydatki bieżące. Nie mają nadwyżek, a Zgierz ma też skrajnie ograniczone możliwości zaciągania długu. Regionalna Izba Obrachunkowa bardzo ostro ocenia finanse tego samorządu, który już w 2024 musiał ratować się 20 000 000 zł obligacji dla dopięcia budżetu przy poziomie wydatków ok. 400 000 000 zł.

Składowiska w Zgierzu nadal zagrażają bezpieczeństwu mieszkańców. Z badań przeprowadzonych przez Sieć Badawczą Łukasiewicz wynika, że zanieczyszczenia przenikają do rzeki Bzury, a także wraz z wodami opadowymi wychodzą już poza określony teren składowiskowy, położony kilkaset metrów od najbliższych zabudowań mieszkalnych.

Szanowny Panie Ministrze, miasta objęte tzw. specustawą o WTZ wystosowują apele do Pana z prośbą o uwzględnienie ich potrzeb w przepisach prawnych lub dotację celową właśnie na potrzeby pokrycia wydatku podatkowego.

Wskazują, że problemy składowiskowe wynikają z działalności nie samorządów, a przedsiębiorstw państwowych i nie jest sprawiedliwe, aby bez wsparcia musiały sobie z tym radzić. I trudno nie przyznać im racji. Jasno deklarują też, że bez uregulowania kwestii podatku VAT nie będą przystępowały do podpisywania umów na środki z KPO w obawie o możliwości finansowe.

To grozi brakiem rozwiązania problemu i wraz z upływem czasu zwiększeniem zagrożenia dla mieszkańców. Brak podpisania umów oczywiście będzie się wiązał z brakiem jakichkolwiek wpływów podatkowych, zatem wydaje się, że warto rozważyć ulgę dla samorządów i ich działań w oparciu o specustawę o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych. Tak, aby mimo braku wpływu VAT do budżetu państwa lub dodatkowej dotacji w wysokości podatku VAT i de facto braku negatywnego wpływu na budżet centralny zrealizować cele środowiskowe i skorzystać ze środków KPO w tym priorytecie.

1. Czy Ministerstwo Finansów analizuje możliwość dodatkowego, nadzwyczajnego wsparcia samorządów Zgierza, Tomaszowa Mazowieckiego, Tarnowskich Gór, Jaworzna i Bydgoszczy w ich problemie z niebezpiecznymi bombami ekologicznymi?

2. Jakie inne opcje może ministerstwo zaproponować dla rozwiązania tego problemu?