Interpelacja nr 6750
Interpelacja w sprawie konieczności uregulowania statusu prawnego Straży Ochrony Kolei
Interpelacjaz odpowiedziąwpłynęło 30.11.2024
Autor
Adresat: minister infrastruktury
Adresat: minister spraw wewnętrznych i administracji
Treść
Szanowni Panowie Ministrowie!
Pragnę zwrócić uwagę na niepokojącą sytuację związaną ze Strażą Ochrony Kolei w kontekście absurdalności obecnego statusu prawnego sokistów, którzy działają de facto jako formacja zbrojna podlegająca spółkom prawa handlowego, a nie państwowym organom odpowiedzialnym za bezpieczeństwo publiczne.
Jak powszechnie wiadomo, od momentu urynkowienia kolei strażnicy ci przestali podlegać państwowej firmie i stracili status funkcjonariusza publicznego, nie tracąc przy tym uprawnień do użycia broni i środków przymusu, legitymowania i karania. Taka sytuacja rodzi wiele wątpliwości zarówno co do skuteczności ochrony kolei, jak i co do przestrzegania praw obywatelskich.
Podstawowym aktem prawnym, na podstawie którego SOK obecnie prowadzi działalność, jest ustawa o transporcie kolejowym z 2003 r. Przepisy zajmują 251 stron maszynopisu i dotyczą funkcjonowania Urzędu Transportu Kolejowego, praw pasażerów i w ogóle kolei, a SOK poświęcony jest jeden rozdział. Kluczowe są dwa zapisy: "Zarządcy infrastruktury kolejowej i przewoźnicy kolejowi obowiązani są do zapewnienia ładu i porządku na obszarze kolejowym oraz w pociągach i innych pojazdach kolejowych" i "Zarządcy za zgodą ministra właściwego do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych tworzą straż ochrony kolei".
Należy zwrócić uwagę na fakt, iż kilka lat temu przygotowano specjalny projekt ustawy, który zakładał m.in. przekształcenie SOK w służbę mundurową podległą MSWiA, ale do dnia dzisiejszego nie wprowadzono żadnych zmian w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Panów Ministrów z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jaka jest liczba sokistów w Polsce?
Jaki jest roczny koszt ochrony dworców i pociągów w naszym kraju?
Ile rokrocznie polskie państwo przeznacza na szkolenia i doskonalenie funkcjonariuszy SOK?
Czy i jakie działania zostaną podjęte w celu uregulowania statusu prawnego Straży Ochrony Kolei, aby zapewnić, że formacja ta będzie funkcjonować w ramach odpowiednich struktur państwowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo publiczne?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Odpowiedzi
Sekretarz stanu Czesław Mroczek, 15.01.2025
Odpowiedź na interpelację nr 6750
w sprawie konieczności uregulowania statusu prawnego Straży Ochrony Kolei
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 15-01-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6750 Pani Poseł Małgorzaty Pępek w sprawie konieczności uregulowania statusu prawnego Straży Ochrony Kolei, uprzejmie przedstawiam poniższe informacje w zakresie właściwości Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA).
Zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej[1], dział „transport” obejmuje sprawy ruchu drogowego, kolejowego oraz lotniczego, natomiast podstawowym aktem prawnym, na podstawie którego funkcjonuje Straż Ochrony Kolei (SOK) jest ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym[2].
Kwestie dotyczące współpracy SOK z Policją oraz Strażą Graniczną, tj. służbami podległymi Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 29 września 2004 r. w sprawie współdziałania straży ochrony kolei z Policją, Strażą Graniczną i Inspekcją Transportu Drogowego[3].
Przedstawiając powyższe jednocześnie informuję, że MSWiA nie prowadzi obecnie działań, zmierzających do zmiany uregulowań związanych z funkcjonowaniem SOK.
Na marginesie pragnę nadmienić, że w 2016 r. w MSWiA został przygotowany projekt ustawy o Straży Ochrony Kolei, który przewidywał przekształcenie Straży Ochrony Kolei, działających na mocy obowiązujących przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1297, z późn. zm.) i umiejscowionych w strukturze zarządców infrastruktury kolejowej, w podporządkowaną ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, jednolitą umundurowaną i uzbrojoną formację, przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach kolejowych. Stosowny projekt został skierowany pod obrady Stałego Komitetu Rady Ministrów, a następnie, decyzją ówczesnego Prezesa Rady Ministrów, został zdjęty z porządku posiedzenia w styczniu 2018 r. Ostatecznie odstąpiono od dalszych prac.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1370, z późn. zm.
[2] Dz. U. z 2024 r. poz. 697.
[3] Dz. U. Nr 223, poz. 2262.
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak, 16.01.2025
Odpowiedź w pliku (PDF): i06750-o2.pdf (PDF)
Miasta w tym piśmie: Warszawa
Pismo na sejm.gov.pl (otwiera się w nowej karcie)
Szczegóły pisma
- Wysłano
- 04.12.2024
- Wysłano do adresata
- minister infrastruktury: 04.12.2024
- Wysłano do adresata
- minister spraw wewnętrznych i administracji: 04.12.2024
- Prolongaty
- Prolongacja terminu odpowiedzi: 24.12.2024
Skąd są te dane?
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 30.09.2026 14:35
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu