Interpelacja nr 6493

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20) stwierdza niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wnioski o świadczenia przed 6 czerwca 2012 r., z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał wskazał na niekonstytucyjność mechanizmu polegającego na pomniejszaniu świadczeń emerytalnych o kwoty wypłacone w ramach wcześniejszych emerytur. Mechanizm ten w sposób nieprzewidywalny i nieproporcjonalny obniżał wysokość emerytur po osiągnięciu pełnego wieku emerytalnego, czym naruszał zasadę ochrony praw nabytych oraz zaufania obywateli do państwa i stanowionego prawa.

Wyrok ten ma doniosłe znaczenie dla tysięcy emerytów, którzy podjęli decyzję o wcześniejszym przejściu na emeryturę, i wzbudza duże zainteresowanie społeczne. Zainteresowani są zaniepokojeni opóźnieniem w publikacji wyroku oraz brakiem konkretnych informacji na temat jego implementacji.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Z czego wynika opóźnienie w publikacji wyroku TK (sygn. akt SK 140/20) w Dzienniku Ustaw?

2. Kiedy dokładnie planowana jest publikacja tego wyroku w Dzienniku Ustaw, zgodnie z art. 190 ust. 2 Konstytucji RP, który nakłada obowiązek niezwłocznej publikacji orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego?

3. Jak licznej grupy osób dotyczy przedmiotowe orzeczenie? Proszę o oszacowanie liczby uprawnionych emerytów, których może objąć konieczność przeliczenia świadczeń.

4. Jakie są szacunkowe skutki finansowe tego wyroku dla budżetu państwa? Proszę o przedstawienie szczegółowych prognoz obejmujących:

• średnią wysokość wzrostu emerytury po wniesieniu wniosku o ponowne przeliczenie przez osoby uprawnione,
• średnią kwotę jednorazowego wyrównania wypłacanego emerytom, których dotyczy wyrok.

5. Czy rząd planuje wdrożenie szczególnych mechanizmów lub uproszczonych procedur umożliwiających szybkie przeliczenie świadczeń dla uprawnionych osób, aby zminimalizować ryzyko przeciągania procesu wdrażania wyroku w życie?

6. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje wydanie szczegółowych wytycznych dla organów emerytalnych (w tym ZUS), dotyczących przeliczeń świadczeń wynikających z wyroku? Jeśli tak, to kiedy można się spodziewać tych wytycznych?

7. Czy rząd przewiduje możliwość zautomatyzowanego przeliczenia emerytur przez ZUS w przypadku osób uprawnionych, aby zmniejszyć obciążenie administracyjne dla emerytów?

8. Jakie działania informacyjne planuje rząd w celu dotarcia do osób, które mogą być uprawnione do korekty świadczeń na mocy wyroku trybunału?

9. Czy rząd planuje wprowadzenie nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach w celu jednoznacznego dostosowania przepisów do treści wyroku TK? Jeśli tak, to jaki jest przewidywany harmonogram legislacyjny?