Interpelacja nr 6342

Zwracam się z interpelacją dotyczącą rządowego projektu nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (UC56). W tej sprawie zwrócił się do mnie obywatel, który wskazał na potencjalnie niekorzystne skutki projektowanych zmian dla polskiego rynku monet bulionowych i kolekcjonerskich oraz dla inwestorów indywidualnych.

Zgodnie z projektem, proponuje się ograniczenie możliwości stosowania procedury VAT-marża względem importowanych monet bulionowych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków, które przy imporcie objęte były obniżoną stawką VAT (8%). W praktyce oznacza to konieczność naliczania pełnej stawki VAT (23%) od całej ceny transakcji. Dotychczasowy mechanizm VAT-marża pozwalał naliczać podatek jedynie od różnicy między ceną zakupu a sprzedaży, co stanowiło rozwiązanie korzystne dla rynku.

Stanowisko Związku Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP)

Związek Przedsiębiorców i Pracodawców zwraca uwagę, że omawiana zmiana:

Uderzy w rynek monet kolekcjonerskich i inwestycyjnych, który zyskuje na popularności wśród Polaków – według badania z 2023 roku, kruszce stanowią element portfela inwestycyjnego dla 46% osób inwestujących.

Stanowi przykład tzw. goldplatingu, czyli wyjścia poza minimalne wymogi unijnej dyrektywy VAT i wprowadzenia bardziej restrykcyjnych przepisów, co do zasady jest praktyką niepożądaną.

Zwiększy koszty transakcyjne, co może zniechęcić do inwestycji w Polsce, a w efekcie doprowadzić do przeniesienia transakcji na rynki zagraniczne lub do szarej strefy. Przykład Niemiec pokazuje, że po podobnych zmianach w 2023 roku poziom inwestycji rzeczowych, w tym w srebrne monety, spadł o 73%.

Znaczenie zmian dla rynku i inwestorów indywidualnych

Wprowadzenie pełnej stawki VAT na monety bulionowe wykonane ze srebra i platyny oraz monety kolekcjonerskie negatywnie wpłynie na opłacalność tych inwestycji. Dla wielu osób kruszce są jedną z metod ochrony oszczędności przed inflacją, szczególnie w czasie niepewności gospodarczej.

Jak wynika z raportu Grupy Assay z 2022 roku, choć obecnie jedynie 22% Polaków oszczędza, a zaledwie 38% z nich inwestuje, zainteresowanie inwestycjami sukcesywnie rośnie. Dalsze utrudnienia w dostępie do opłacalnych narzędzi inwestycyjnych mogą zahamować ten pozytywny trend.

Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło szczegółowe analizy skutków gospodarczych, jakie wprowadzenie pełnej stawki VAT na monety bulionowe i kolekcjonerskie może wywołać na polskim rynku?

Czy rozważano możliwość utrzymania mechanizmu VAT-marża dla tego rodzaju walorów, w zgodzie z dyrektywą VAT, która pozostawia państwom członkowskim swobodę regulacyjną?

Jakie działania ministerstwo zamierza podjąć, aby zapobiec odpływowi inwestorów na zagraniczne rynki oraz ryzyku wzrostu transakcji w szarej strefie?

Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie modyfikacji projektu ustawy, które pozwoliłyby na zachowanie konkurencyjności polskiego rynku w obrocie monetami bulionowymi i kolekcjonerskimi?

Z uwagi na wzrastające zainteresowanie inwestowaniem w metale szlachetne oraz ich znaczenie jako narzędzia ochrony kapitału, uprzejmie proszę o odpowiedź na powyższe pytania oraz rozważenie potencjalnych zmian w projekcie ustawy, które uwzględniałyby interesy polskich inwestorów i przedsiębiorców.