Interpelacja nr 6141

Szanowny Panie Ministrze,

zawód adwokata wymaga zdania egzaminu zawodowego, co poprzedza okres aplikacji. Ten etap przygotowawczy, oparty na przepisach ustawy – Prawo o adwokaturze, podlega specyficznym regulacjom właściwym dla tego zawodu. W praktyce aplikacja stanowi formę nauki przyszłych adwokatów, ale jednocześnie osoby odbywające aplikację są pozbawione przywilejów przysługujących uczniom i studentom. Aplikanci adwokaccy nie podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu (jak na przykład uczniowie czy studenci), co oznacza, że aby uzyskać takie ubezpieczenie, często konieczne jest podjęcie zatrudnienia w kancelariach, gdzie odbywają praktykę.

Umowa o pracę wiąże się z koniecznością opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Jednocześnie, po zdaniu egzaminu zawodowego, adwokaci są zobowiązani do założenia działalności gospodarczej, co wynika ze stosownych przepisów o wykonywaniu zawodu adwokata. Aktualne przepisy uniemożliwiają jednak, aby nowi adwokaci kontynuowali współpracę z dotychczasowym patronem na zasadach Business-to-Business (B2B), przy jednoczesnym korzystaniu z ulg, takich jak „mały ZUS“, „ulga na start“ czy preferencyjny dwuletni podatek liniowy.

Problem ten był również przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 10 kwietnia 2013 roku (II UZP 2/13, LEX nr 1294500) stwierdził, że aplikanci powinni mieć prawo do ulg podatkowych, nawet jeśli kontynuują współpracę z dotychczasowym pracodawcą. Jednak uchwała ta, wydana w niepełnym składzie, nie ma charakteru wiążącego.

Mając powyższe na uwadze, zwracam się z prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:

Czy opisywany problem był dotychczas zgłaszany do ministerstwa?

Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie ubezpieczenia zdrowotnego dla aplikantów adwokackich na podobnych zasadach, jakie obowiązują studentów?

Czy istnieje możliwość zmiany przepisów, które pozwalałyby aplikantom po zdaniu egzaminu zawodowego na kontynuowanie współpracy z dotychczasowym patronem w ramach działalności gospodarczej, przy jednoczesnym korzystaniu z ww. preferencyjnych warunków dla rozpoczynających prowadzenie jednoosobowych działalności gospodarczych?

Czy istnieją plany wdrożenia mechanizmów wsparcia dla aplikantów adwokackich w formie programów stypendialnych, ulg podatkowych lub innych form pomocy finansowej, które mogłyby złagodzić obciążenia wynikające z braku ubezpieczenia zdrowotnego?

Z wyrazami szacunku

Adam Gomoła
Poseł na Sejm RP