Interpelacja nr 6024

Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer, 28.11.2024

Odpowiedź na interpelację nr 6024

w sprawie edukacji zdrowotnej

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 28-11-2024

Szanowny Panie Pośle,

odpowiadając na interpelację w sprawie edukacji zdrowotnej uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.

Kwalifikacje wymagane od nauczycieli uregulowano przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 986) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2023 r., poz. 2102).

W myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje.

Stosownie do ww. przepisów kwalifikacje do nauczania przedmiotu edukacja zdrowotna posiadają osoby, które ukończyły studia:

- na kierunku zgodnym z nauczanym przedmiotem, w tym przypadku w zakresie edukacji zdrowotnej, lub

- na kierunku, którego program określa efekty uczenia się w kategoriach wiedzy i umiejętności obejmujące treści nauczania określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego w zakresie nauczanego przedmiotu (edukacji zdrowotnej),

- na kierunku innym niż nauczany przedmiot (edukacja zdrowotna) i studia podyplomowe w zakresie edukacji zdrowotnej.

W najbliższym czasie planowane jest przygotowanie projektu nowelizacji ww. rozporządzenia polegającej m.in. na określeniu kwalifikacji wymaganych od nauczycieli edukacji zdrowotnej. Zakłada się, że poza nauczycielami, którzy ukończyli studia lub studia podyplomowe w zakresie edukacji zdrowotnej i posiadają przygotowanie pedagogiczne, kwalifikacje do nauczania przedmiotu edukacja zdrowotna będą posiadali także nauczyciele biologii, przyrody, wychowania fizycznego, wychowania do życia w rodzinie, psychologowie. Przewiduje się także możliwość prowadzenia edukacji zdrowotnej przez zespoły ww. nauczycieli.

Niezależnie od projektowanych zmian legislacyjnych Minister Edukacji zamierza zlecić wybranym uczelniom - w trybie przepisów art. 464 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce[1] - organizację kwalifikacyjnych studiów podyplomowych dla nauczycieli w zakresie edukacji zdrowotnej. Obecnie przygotowywane są materiały służące organizacji takich studiów i planowana sieć uczelni, które je poprowadzą. Sieć ta powinna gwarantować nauczycielom równomierny - na terenie całego kraju - dostęp do studiów. Uczelnie, które podejmą się organizacji ww. studiów będą zobowiązane realizować je zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela[2]. Przepisy te umożliwiają organizację kwalifikacyjnych studiów podyplomowych dla nauczycieli posiadających już uprawnienia do nauczania innego przedmiotu. Program studiów powinien zapewnić przygotowanie merytoryczne i metodyczne do nauczania edukacji zdrowotnej. Ww. studia będą finansowane z budżetu Ministra Edukacji i będą bezpłatne dla nauczycieli. Ministerstwo Edukacji zaplanowało w swoim budżecie środki finansowe na ten cel. Podpisanie umów na realizację ww. studiów planowane jest w tym roku akademickim, aby studia mogły rozpocząć się nie później niż w lutym 2025 r. Aby możliwe było zlecenie uczelniom realizacji kwalifikacyjnych studiów podyplomowych konieczne było wcześniejsze ustalenie podstawy programowej przedmiotu edukacja zdrowotna.

Wyjaśnienia Ministra Nauki w sprawie liczby nauczycieli kształcących się na studiach podyplomowych w zakresie edukacji zdrowotnej przekazane zostały Panu Posłowi w odpowiedzi na interpelację nr 6025.

Poza organizacją przygotowania nauczycieli do prowadzenia zajęć edukacji zdrowotnej poprzez umożliwienie uzyskania dodatkowych kwalifikacji podjęte zostały inne zadania służące doskonaleniu nauczycieli i wyposażeniu ich w niezbędne materiały edukacyjne i materiały metodyczne.

Na podstawie przepisów art. 60 ustawy Prawo oświatowe[3] Minister Edukacji ustala na każdy rok szkolny kierunki polityki oświatowej państwa. W roku szkolnym 2024/2025 jednym z kierunków polityki oświatowej państwa jest edukacja prozdrowotna w szkole, w tym kształtowanie zachowań służących zdrowiu, rozwijaniu sprawności fizycznej i nawyku aktywności ruchowej oraz nauki udzielania pierwszej pomocy. Przyjęcie przez Ministra Edukacji kierunku polityki oświatowej stanowi – wynikające z przepisów prawa – zobowiązanie dla publicznych placówek doskonalenia nauczycieli do organizowania doskonalenia w tym zakresie. Placówki mają zatem obowiązek organizowania w tym roku szkolnym form doskonalenia w zakresie edukacji zdrowotnej adresowanego do nauczycieli, a przede wszystkim do nauczycieli biologii, wychowania fizycznego, wychowania do życia w rodzinie i psychologów.

Ponadto Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie – placówka doskonalenia nauczycieli o ogólnokrajowym zasięgu działania - dokonuje obecnie przeglądu udostępnionych w formie elektronicznej na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej materiałów edukacyjnych w zakresie edukacji zdrowotnej. Dokonywana jest inwentaryzacja zasobów, przyporządkowywanie materiałów do obszarów tematycznych określonych w projekcie podstawy programowej przedmiotu i prowadzone są prace w zakresie uzupełniania zbioru w przypadku tych zakresów tematycznych, dla których materiały edukacyjne nie są odpowiednio liczne. W związku z koniecznością uzupełnienia zasobów podjęta została współpraca z Ministerstwem Zdrowia i Narodowym Funduszem Zdrowia.

Odnosząc się do kwestii zapotrzebowania na nauczycieli edukacji zdrowotnej uprzejmie wyjaśniam, że nowy przedmiot będzie realizowany od roku szkolnego 2025/2026:

- w szkołach podstawowych w klasach IV-VIII w wymiarze 1 godziny tygodniowo,

- w szkołach ponadpodstawowych w klasach I-III w wymiarze 2 godzin w cyklu kształcenia (co oznacza jedną godzinę zajęć tygodniowo w klasach I i II lub II i III lub I i III; ustalenie, w których klasach będzie realizowany przedmiot należeć będzie do dyrektora szkoły).

Z szacunków Ministerstwa dotyczących zapotrzebowania na nauczycieli[4] przedmiotu edukacja zdrowotna wynika, że potrzebnych będzie ok. 3270 nauczycieli tego przedmiotu w szkołach podstawowych i 1535 nauczycieli w szkołach ponadpodstawowych – na obszarze miejskim oraz 2255 nauczycieli w szkołach podstawowych i 108 nauczycieli w szkołach ponadpodstawowych – na obszarze wiejskim.

Z poważaniem

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu

[1] t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 742

[2] t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 453

[3] t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 737

[4] Do wyliczeń przyjęto zgodnie z danymi w Systemie Informacji Oświatowej, że średni wymiar godzin zajęć nauczyciela przedmiotu wynosi 21 godzin tygodniowo, z czego 18 godzin wynika z pensum, natomiast 3 godziny – jest średnią liczbą nadgodzin przypadającą na 1 etat.