Interpelacja nr 4637

Sekretarz stanu Stefan Krajewski, 24.09.2024

Odpowiedź w pliku (PDF): i04637-o1.pdf (PDF)

Sekretarz stanu Władysław Teofil Bartoszewski, 01.10.2024

Odpowiedź na interpelację nr 4637

w sprawie politycznego charakteru nominacji w państwowych instytutach

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski

Warszawa, 01-10-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w nawiązaniu do interpelacji nr 4637 Pana Posła Adriana Zandberga oraz grupy Posłów dotyczącej politycznego charakteru nominacji w państwowych instytutach Ministerstwo Spraw Zagranicznych przekazuje następujące informacje:

1. Ilu dyrektorów podległych ministerstwu instytutów zostało powołanych w trybie pozakonkursowym z pominięciem rad naukowych od grudnia 2023 roku? Proszę o wyszczególnienie tych instytutów. Jeśli do takich sytuacji doszło, jakie merytoryczne wymogi postawiło ministerstwo przy pozakonkursowym doborze osób na stanowiska dyrektorów?

Ministerstwo Spraw Zagranicznych sprawuje nadzór merytoryczny nad Polskim Instytutem Spraw Międzynarodowych, zgodnie z ustawą z dnia 20 grudnia 1996 roku o Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych (Dz. U. 1996 Nr 156 poz. 777). Ustawa stanowi, że dyrektora instytutu powołuje i odwołuje prezes Rady Ministrów po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw zagranicznych (art. 5 pkt 2). Kandydatów na stanowisko dyrektora Instytutu wyłania się w drodze konkursu przeprowadzonego przez ministra właściwego do spraw zagranicznych. Tryb, kryteria oraz wymogi wobec kandydatów określa rozporządzenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 31 lipca 2009 roku w sprawie kwalifikacji osób ubiegających się o stanowisko Dyrektora Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych oraz przeprowadzenie konkursu na to stanowisko (Dz. U. 2009 Nr 129 poz .1066).

W dniu 5 lipca 2024 roku wobec przyjęcia przez prezesa Rady Ministrów rezygnacji dotychczasowego dyrektora PISM Pana Sławomira Dębskiego, minister spraw zagranicznych ogłosił konkurs na stanowisko dyrektora Polskiego Instytut Spraw Międzynarodowych. Rada naukowa PISM zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem skierowała do komisji konkursowej dwóch przedstawicieli instytutu. MSZ desygnowało do komisji trzech przedstawicieli. O wyłonieniu kandydata na stanowisko dyrektora PISM ministerstwo oraz instytut poinformują niezwłocznie.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie sprawuje nadzoru merytorycznego nad innymi instytutami.

2. Czy ministerstwo poprze nowelizację ustawy o instytutach badawczych, przywracającą instytutom niezależność od polityków poprzez powrót do trybu konkursowego przy powoływaniu dyrektorów?

Ministerstwo Spraw Zagranicznych szanuje i przestrzega zasady niezależności podległego mu PISM oraz wyłaniania jego dyrektora w drodze konkursu na zasadach merytorycznych. Dotychczasowe regulacje dotyczące PISM, nadzoru nad nim oraz sposobu wyłaniania Rady Naukowej i dyrektora są według oceny ministerstwa właściwe i nie wymagają nowelizacji.

Z wyrazami szacunku

z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu

Sekretarz stanu Wiesław Szczepański, 03.10.2024

Odpowiedź na interpelację nr 4637

w sprawie politycznego charakteru nominacji w państwowych instytutach

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański

Warszawa, 03-10-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 4637 Pana Posła Adriana Zandberga oraz grupy Posłów[1] w sprawie politycznego charakteru nominacji w państwowych instytutach, uprzejmie informuję, że wśród jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA) bądź przez niego nadzorowanych, znajdują się trzy instytuty, których funkcjonowanie reguluje m.in. ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych[2]:

Państwowy Instytut Medyczny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (PIM MSWiA);

Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego – Państwowy Instytut Badawczy oraz

Instytut Technologii Bezpieczeństwa „MORATEX” w Łodzi.

Państwowy Instytut Medyczny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji został utworzony 1 stycznia 2023 r. na mocy ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o Państwowym Instytucie Medycznym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji[3]. Z uwagi na fakt, że PIM MSWiA powstał w drodze przekształcenia Centralnego Szpitala Klinicznego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (CSK MSWiA), powyższe miało znaczenie przy powołaniu jego Dyrektora. Na mocy art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy Dyrektor CSK MSWiA, Pan prof. dr hab. n. med. Waldemar Wierzba, został Dyrektorem PIM MSWiA na pierwszą sześcioletnią kadencję, liczoną od 1 stycznia 2023 r.

Pan prof. dr hab. n. med. Waldemar Wierzba został odwołany przez Ministra SWiA ze stanowiska Dyrektora PIM MSWiA z dniem 7 marca 2024 r. Odwołanie nastąpiło w związku z rezygnacją ze stanowiska.

Z dniem 1 maja 2024 r. stanowisko Dyrektora PIM MSWiA objął Pan prof. dr hab. n. med. Piotr Suwalski, który w okresie od 8 marca do 30 kwietnia 2024 r. pełnił obowiązki Dyrektora PIM MSWiA.

Na stanowisko Dyrektora PIM MSWiA nie był przeprowadzany konkurs. Ustawa nie określa takiego obowiązku, nie obliguje również Ministra SWiA do zasięgania opinii Rady Naukowej o kandydacie na stanowisko Dyrektora. Wymagania, jakie musi spełniać kandydat, określa art. 12 ust. 1 ustawy.

Jednocześnie pragnę podkreślić, że ewentualna zmiana ustawy o instytutach badawczych w zakresie dotyczącym obsadzania stanowiska dyrektora instytutu badawczego w drodze konkursu, nie będzie miała wpływu na sposób powoływania Dyrektora PIM MSWiA, bowiem powyższe zagadnienie zostało uregulowane w ustawie o Państwowym Instytucie Medycznym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Z kolei Dyrektorem Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego - Państwowego Instytutu Badawczego, od 2018 r., jest Pan st. bryg. dr inż. Paweł Janik, który został powołany zgodnie z przepisami prawa, m.in. na podstawie art. 24 ust. 2 i ust. 3 ustawy o instytutach badawczych oraz art. 86 i art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej[4].

Natomiast Dyrektorem Instytutu Technologii Bezpieczeństwa „MORATEX” w Łodzi (ITB „MORATEX”), od 30 marca 2017 r. pozostaje Pan prof. dr hab. inż. Marcin Henryk Struszczyk. Powyższe oznacza, że ww. osoba została powołana na zajmowane stanowisko już po wejściu w życie ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o instytutach badawczych oraz ustawy – Prawo geologiczne i górnicze[5].

Ponadto pragnę podkreślić, że inicjatywa legislacyjna polegająca na nowelizacji ustawy o instytutach badawczych pozostaje w zakresie działania ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki. W sytuacji, gdy stosowny projekt ustawy zmieniającej zostanie skierowany do uzgodnień międzyresortowych, wówczas będzie możliwa ocena proponowanych zmian.

Z poważaniem

z up. Wiesław Szczepański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Pani Darii Gosek-Popiołek, Pana Macieja Koniecznego, Pani Doroty Olko, Pani Marty Stożek, Pani Joanny Wichy, Pani Marceliny Zawiszy

[2] Dz. U. z 2024 r. poz. 534

[3] Dz. U. poz. 2731, dalej „ustawa”

[4] Dz. U. z 2024 r. poz. 127, z późn. zm.

[5] Dz. U. z 2017 r. poz. 202

Sekretarz stanu Paweł Bejda, 22.10.2024

Odpowiedź w pliku (PDF): i04637-o4.pdf (PDF)

Podsekretarz stanu Dariusz Mazur, 23.11.2024

Odpowiedź w pliku (PDF): i04637-o5.pdf (PDF)