Interpelacja nr 4380

Sekretarz stanu Wojciech Konieczny, 10.09.2024

Odpowiedź w pliku (PDF): i04380-o1.pdf (PDF)

Podsekretarz stanu Wiesław Leśniakiewicz, 13.09.2024

Odpowiedź na interpelację nr 4380

w sprawie strategii przeciwdziałania utonięciom

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz

Warszawa, 13-09-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 4380 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie strategii przeciwdziałania utonięciom, z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji (KGP), uprzejmie przedstawiam informacje, pozostające w zakresie właściwości ministra spraw wewnętrznych i administracji.

Na wstępie pragnę poinformować, że zgodnie z ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych[1], minister właściwy do spraw wewnętrznych sprawuje nadzór nad ratownictwem wodnym. Natomiast ratownictwo wodne wykonują podmioty do tego uprawnione, działające na podstawie zgody uzyskanej w trybie postępowania administracyjnego.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych może dofinansowywać (z wyłączeniem podmiotów prywatnych) zadania związane z organizacją i prowadzeniem szkoleń ratowników wodnych w zakresie ratownictwa wodnego[2]. W obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest podstawy prawnej do udzielania dotacji na zakup sprzętu ratowniczego. Podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa wodnego mogą natomiast, przy rekomendacji ministra spraw wewnętrznych i administracji i po spełnieniu określonych warunków, ubiegać się o dofinansowanie do zakupu sprzętu ratowniczego ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Powyższe jest możliwe na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy ministrem spraw wewnętrznych i administracji a ministrem klimatu i środowiska w sprawie współdziałania w zakresie zwalczania zagrożeń dla środowiska z 23 lutego 2021 r.

Przechodząc do problematyki dostępności i liczebności ratowników wodnych, uprzejmie informuję, że jedną z przesłanek koniecznych do uzyskania zgody ministra spraw wewnętrznych i administracji na wykonywanie ratownictwa wodnego, jest zapewnienie właściwej liczby ratowników, niezbędnej do utrzymania stanu gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego[3]. Na wyznaczonych obszarach wodnych obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa, przy udziale odpowiedniej liczby ratowników, został nałożony na zarządzającego wyznaczonym obszarem wodnym[4].

Do obowiązków zarządzającego obszarem wodnym, należy również monitorowanie jakości infrastruktury przy kąpieliskach, w tym m.in. oznakowanie i zabezpieczenie terenów, obiektów i urządzeń przeznaczonych do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji na obszarach wodnych[5].

W kontekście przekazanych informacji, a zarazem w odniesieniu do kwestii prowadzenia kampanii informacyjnych w zakresie bezpieczeństwa nad wodą, należy wskazać, że przedmiotowe zadanie, stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie na obszarach wodnych, zostało przypisane podmiotom uprawnionym do wykonywania ratownictwa wodnego, które w ramach zadań ustawowych prowadzą działalność profilaktyczną i edukacyjną dotyczącą bezpieczeństwa na obszarach wodnych.

Jak wynika z przywołanych przepisów prawa, obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa na akwenach należy przede wszystkim do zarządzającego danym obszarem wodnym, niemniej warto zauważyć, że istotną rolę na rzecz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, m.in. w rejonach wód i terenów przywodnych pełni również Policja. Stosownie do stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie informuję, że funkcjonariusze Policji, realizując zadania ustawowe, podejmują działania informacyjno-edukacyjne i profilaktyczne skierowane do dzieci, młodzieży oraz osób dorosłych, poświęcone zagadnieniom związanym z bezpiecznym spędzaniem wolnego czasu w trakcie sezonu letniego, w tym bezpieczeństwa nad wodą i terenach przywodnych. Wskazane działania prewencyjne są prowadzone w ramach resortu spraw wewnętrznych i administracji, a także we współpracy z instytucjami i partnerami zewnętrznymi, w tym placówkami oświatowymi. Niemniej, warto w tym miejscu nadmienić, nawiązując jednocześnie do poruszonej przez Pana Posła kwestii ewentualnego wprowadzenia w szkołach obowiązkowych szkoleń z zakresu bezpieczeństwa nad wodą, że przedmiotowe zagadnienie należy do kompetencji ministra edukacji.

Odnosząc się natomiast szerzej do działań podejmowanych w omawianym obszarze przez Policję, uprzejmie informuję, że od początku sezonu wakacyjnego na stronach internetowych KGP oraz podległych jednostek Policji są umieszczane artykuły informacyjno-edukacyjne, których celem jest podnoszenie świadomości dzieci i młodzieży oraz dorosłych poprzez propagowanie właściwego zachowania na akwenach, w tym zasad bezpiecznej kąpieli, bezpiecznego żeglowania oraz uprawiania sportów wodnych, a także informacje o numerach alarmowych.

Ponadto, wśród działań realizowanych przez Policję w obszarze bezpieczeństwa na wodach w 2024 r. warto wskazać m.in.:

sporządzanie analiz zagrożeń, w szczególności dotyczących utonięć osób (gdzie, jakie miejsca, kiedy?), na potrzeby alokacji sprzętowo-kadrowych sił policyjnych;

dokonywanie, we współpracy z podmiotami wykonującymi ratownictwo wodne, identyfikacji miejsc, w których występuje zagrożenie dla bezpieczeństwa osób kąpiących się, uprawiających sport lub rekreację;

inspirowanie podmiotów odpowiedzialnych ustawowo za zapewnienie bezpieczeństwa na obszarach wodnych (burmistrzów, prezydentów miast, dyrektorów parków, osób fizycznych i prawnych) do podejmowania działań adekwatnych do identyfikowanych zagrożeń;

podejmowanie przy współpracy z zarządzającymi obszarami wodnymi działań w zakresie oznakowania i zabezpieczania terenów, obiektów i urządzeń przeznaczonych do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji;

organizowanie służby z podmiotami pozapolicyjnymi, w tym Państwową Strażą Pożarną (PSP)/ochotniczymi strażami pożarnymi, zapewniając niezwłoczne działania związane z ochroną życia, zdrowia ludzkiego oraz mienia;

wykorzystywanie informacji z Krajowej Mapy Zagrożeń Bezpieczeństwa do ww. działań (kategoria – Miejsca niebezpieczne na wodach).

Dodatkowo informuję, że w 2024 r. Policja realizuje VIII edycję ogólnopolskiej akcji informacyjno-edukacyjnej na rzecz bezpieczeństwa osób przebywających na wodach i terenach przywodnych pod nazwą „Kręci mnie bezpieczeństwo nad wodą“, której celem jest poprawa bezpieczeństwa osób przebywających w wodzie lub nad wodą, a w szczególności ograniczenie wypadków tonięć i utonięć osób. Przedmiotowa akcja skierowana jest do dzieci, młodzieży, jak i osób dorosłych:

inauguracja tegorocznej edycji akcji miała miejsce w 10 czerwca 2024 r., na plaży w Sielpi w woj. świętokrzyskim, podczas której przeprowadzono wraz z kilkunastoma partnerami działania informacyjno-edukacyjne oraz promocyjne;

akcja jest prowadzona corocznie w sezonie letnim, od czerwca do końca września, ze szczególnym uwzględnieniem rejonów, w których usytuowane są akweny, w tym z miejscami niestrzeżonymi zwyczajowo wykorzystywanymi do kąpieli;

przed wakacjami oraz podczas ich trwania, jednostki organizacyjne Policji na terenie całego kraju organizują i przeprowadzają liczne spotkania profilaktyczne z dziećmi i młodzieżą oraz ich opiekunami, podczas których policjanci realizujący zadania z zakresu profilaktyki społecznej, w tym również dzielnicowi, informują o sposobach bezpiecznego zachowania podczas całego sezonu letniego;

akcja realizowana jest w miejscach zorganizowanego letniego wypoczynku dzieci i młodzieży, a także podczas spotkań plenerowych oraz indywidualnych z turystami;

w akcji wykorzystywane są materiały informacyjne w liczbie 420.000 sztuk w formie ulotek informacyjno-edukacyjnych oraz plakatów konkursowych udostępnianych przez policjantów, podczas spotkań informacyjnych, plenerowych akcji profilaktycznych, w miejscach atrakcji turystycznych, a także na terenach kąpielisk, w wypożyczalniach sprzętu pływającego oraz w indywidualnych kontaktach policjantów z obywatelami,

ogłoszono wakacyjny konkurs dla dzieci i młodzieży pod nazwą „Artystyczny przeWODNIK“ na pracę plastyczną lub spot filmowy, promujący bezpieczne przebywanie na wodzie i terenach przywodnych oraz zasad bezpiecznego zachowania się podczas rekreacji w wodzie i nad wodą, skierowany do dzieci i młodzieży w wieku od 5 do 16 lat;

rozpropagowano akcję poprzez rzeczników/oficerów prasowych w mediach ogólnopolskich, lokalnych oraz w mediach społecznościowych, a także na stronach internetowych podległych jednostek organizacyjnych Policji;

uruchomiono specjalną stronę internetową dedykowaną akcji, do której można uzyskać dostęp po zeskanowaniu kodu QR, znajdującego się na materiałach informacyjnych, gdzie dostępne są między innymi: harmonogramy działań realizowanych w ramach akcji, materiały informacyjno-edukacyjne, fotorelacje z przebiegu projektu na terenie kraju oraz przydatne linki i pliki do pobrania;

w ramach akcji do końca lipca 2024 r. na terenie całego kraju policjanci zrealizowali ponad 600 różnych działań profilaktycznych, skierowanych do ogółu społeczeństwa.

Z poważaniem

z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Dz. U. z 2023 r. poz. 714, z późn. zm., dalej: „ustawa o bezpieczeństwie na obszarach wodnych”.

[2] Art. 22 ust. 3 ustawy o bezpieczeństwie na obszarach wodnych

[3] Art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie na obszarach wodnych.

[4] Art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie na obszarach wodnych.

[5] Art. 4 ustawy o bezpieczeństwie na obszarach wodnych.