Interpelacja nr 4338

Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska, 05.09.2024

Odpowiedź na interpelację nr 4338

w sprawie Sieci Badawczej Łukasiewicz

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Maria Mrówczyńska

Warszawa, 05-09-2024

Szanowna Pani Poseł,

w odpowiedzi na Pani interpelację w sprawie Sieci Badawczej Łukasiewicz na wstępie pragnę wyjaśnić, na podstawie informacji uzyskanych z Centrum Łukasiewicz, że decyzje o odwołaniu dwóch dyrektorów instytutów Sieci wskazanych w interpelacji tj. Pani Alicji Bachmatiuk – byłej dyrektor Sieć Badawcza Łukasiewicz – PORT Polskiego Ośrodka Technologicznego oraz Pani Katarzyny Marzec – byłej dyrektor Sieć Badawcza Łukasiewicz – Krakowskiego Instytutu Technologicznego miały charakter merytoryczny i odbywały się po realizacji czynności nadzorczych przez właściwe komórki merytoryczne Centrum Łukasiewicz. W przypadku Pani Katarzyny Marzec, decyzja o odwołaniu ze stanowiska poprzedzona została czynnościami kontrolnymi w związku ze zgłoszeniem potencjalnych nieprawidłowości w zakresie realizacji przetargu. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono niegospodarność. W przypadku Pani Alicji Bachmatiuk decyzja o odwołaniu ze stanowiska wynikała z negatywnej oceny celowości decyzji zarządczych w kontekście prowadzenia spraw SBŁ – PORT oraz podejmowanych działań do realizacji ustawowych zadań Instytutu, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy. Decyzja ta również poprzedzona została analizami nadzorczymi realizowanymi przez właściwy departament merytoryczny Centrum Łukasiewicz. Podstawą odwołania ww. osób z funkcji dyrektora był art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy o Sieci Badawczej Łukasiewicz.

Poniżej przekazuję odpowiedzi na poszczególne pytania wskazane w interpelacji:

Ad 1. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego monitoruje sytuację kadrową w instytutach Sieci Badawczej Łukasiewicz? Jeśli tak, to jakie kroki zostały podjęte w celu zapewnienia transparentności i merytoryczności podejmowanych decyzji?

Odpowiedź: Minister Nauki informowany jest przez Prezesa Centrum Łukasiewicz, sprawującego nadzór nad instytutami Sieci Badawczej Łukasiewicz na podstawie art. 36 ustawy o Sieci Badawczej Łukasiewicz (ustawa), o sytuacji i przyczynach zmian. W I półroczu 2024 r. Prezes Centrum Łukasiewicz dokonał przeglądu zasadniczych procesów realizowanych przez Centrum i Sieć. Procesy te były rozpatrywane pod kątem efektywności działań służących realizowaniu celów ustawowych, jak również ich legalności, gospodarności, rzetelności, a także jakości praktyk menedżerskich. W wyniku przeprowadzonych działań podjęte zostały przez Prezesa Centrum Łukasiewicz stosowne czynności mające na celu uporządkowanie Sieci Badawczej Łukasiewicz.

Prezes Centrum Łukasiewicz, zgodnie z art. 21 ustawy powołuje i odwołuje dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz, zgodnie z kryteriami wskazanymi w art. 23 ustawy. Ponadto, w związku z wpływającymi do Ministra Nauki pismami, w tym również anonimowymi dotyczącymi sytuacji w instytutach, Minister zwraca się do Prezesa Centrum Łukasiewicz z prośbą o przekazanie informacji o sprawie, a także podjęcie ewentualnych działań kontrolnych.

Ad 2. Czy Ministerstwo zamierza przeprowadzić audyt dotyczący ostatnich zmian kadrowych w SBŁ, aby upewnić się, że nie doszło do nieprawidłowości?

Odpowiedź: Zmiany kadrowe w instytutach Sieci Badawczej Łukasiewicz odbywają się na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Prezes Centrum Łukasiewicz, zgodnie z art. 21 ustawy powołuje i odwołuje dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz, zgodnie z kryteriami wskazanymi w art. 23 ustawy. Minister na bieżąco informowany jest przez Prezesa Centrum Łukasiewicz, sprawującego nadzór nad instytutami Sieci o sytuacji w instytutach oraz przyczynach zmian. Obecnie, w ocenie Ministra Nauki, nie ma przesłanek do przeprowadzenia działań sprawdzających czy nie doszło do nieprawidłowości.

Ad 3. Jakie działania podejmie Ministerstwo, aby zapobiec ewentualnym naciskom politycznym na niezależność i autonomię instytutów naukowych w Polsce?

Odpowiedź: Powoływanie i odwoływanie dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów Sieci odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nadzór nad instytutami Sieci Badawczej Łukasiewicz sprawuje Prezes Centrum Łukasiewicz (zgodnie z art. 36 ustawy). Prezes Centrum Łukasiewicz, zgodnie z art. 21 ustawy powołuje i odwołuje dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz, zgodnie z kryteriami wskazanymi w art. 23 ustawy. Minister nie zidentyfikował nacisków politycznych na niezależność i autonomię instytutów Sieci.[1] Do zmian kadrowych w instytutach Sieci dochodzi według przesłanek merytorycznych a nie politycznych.

Ad 4. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie procedur lub regulacji, które zapewnią większą stabilność i niezależność kadry zarządzającej w instytutach naukowych?

Odpowiedź: Obowiązujące przepisy zapewniają stabilność i niezależność kadry zarządzającej. Ewentualne nowe procedury lub regulacje wprowadzane w tym zakresie powinny mieć na celu podniesienie jakości i zwiększenie efektywności zarządzania tymi podmiotami[2].

Nadzór nad instytutami Sieci Badawczej Łukasiewicz sprawuje Prezes Centrum Łukasiewicz (zgodnie z art. 36 ustawy). Prezes Centrum Łukasiewicz, zgodnie z art. 21 ustawy powołuje i odwołuje dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz, zgodnie z kryteriami wskazanymi w art. 23 ustawy. Zgodnie z informacją uzyskaną od Prezesa Centrum Łukasiewicz, w związku z potrzebą pilnego wprowadzenia procedur w zakresie prowadzonych spraw kadrowych dotyczących powoływania i odwoływania dyrektorów i zastępców dyrektorów Instytutów Sieci, Prezes Centrum Łukasiewicz Zarządzeniem z dnia 5 lipca 2024 r, powołał Zespół zadaniowy do opracowania i wdrożenia Polityki dotyczącej spraw kadrowych dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz, którego zadaniem jest m.in. dokonanie przeglądu istniejących procesów dotyczących spraw kadrowych dyrektorów i zastępców dyrektorów, analiza dokumentacji z tym związanej pod kątem możliwości ich optymalizacji oraz przygotowanie założeń dla Polityki dotyczącej spraw kadrowych, w szczególności obejmujących kwestie powoływania i odwoływania dyrektorów, wynagradzania i ich oceniania.

Z wyrazami szacunku,

Z upoważnienia Ministra Nauki
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu

[1] W pytaniu zastosowano nazwę „instytuty naukowe” natomiast w odpowiedzi odniesiono się do instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz ze względu na fakt że przedmiotem interpelacji jest Sieć Badawcza Łukasiewicz.

[2] W pytaniu zastosowano nazwę „instytuty naukowe” natomiast w odpowiedzi odniesiono się do instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz ze względu na fakt że przedmiotem interpelacji jest Sieć Badawcza Łukasiewicz.