Interpelacja nr 3698

Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer, 19.07.2024

Odpowiedź na interpelację nr 3698

w sprawie nauki pierwszej pomocy na wszystkich etapach edukacji w szkołach

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 19-07-2024

Szanowny Panie Pośle,

od roku szkolnego 2024/2025 nauka udzielania pierwszej pomocy będzie realizowana przez nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej na zajęciach edukacji przyrodniczej oraz przez wychowawców klas na części zajęć z wychowawcą w klasach IV–VII szkół podstawowych, klas: II–IV liceum ogólnokształcącego, II–V technikum oraz II i III branżowej szkoły I stopnia (w klasie VIII szkoły ponadpodstawowej i w klasie I szkół ponadpodstawowych uczniowie uczą się pierwszej pomocy na lekcjach edukacji dla bezpieczeństwa).

Odpowiednie zmiany legislacyjne zostały wprowadzone w przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 20 maja 2024 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. poz. 781) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 996).

Zgodnie z ww. przepisami prawa oświatowego, nauczyciele wychowawcy są zobowiązani do omawiania z uczniami na zajęciach z wychowawcą istotnych problemów społecznych, tj. zdrowotnych, prawnych, finansowych, klimatycznych i ochrony środowiska oraz nauki udzielania pierwszej pomocy. Szkołom i nauczycielom nie narzuca się realizacji konkretnych treści. Decyzję o tematyce i liczbie godzin przeznaczonych na dane zagadnienie, w tym na naukę udzielania pierwszej pomocy podejmuje każdorazowo wychowawca.

Natomiast w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla I etapu edukacyjnego (tj. klas I–III – edukacja wczesnoszkolna) w zakresie edukacji przyrodniczej, uzupełniono wymagania w obszarze „Osiągnięcia w zakresie funkcji życiowych człowieka, ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i odpoczynku“ - o znajomość podstawowych zasad udzielenia pierwszej pomocy.

Obowiązkiem każdej szkoły podstawowej i ponadpodstawowej jest realizacja podstawy programowej i ramowych planów nauczania, w m.in. w zakresie nauki udzielania pierwszej pomocy.

Należy podkreślić, że Ministerstwo Edukacji Narodowej nie wybrało żadnej organizacji, w tym Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, do prowadzenia zajęć nauki pierwszej pomocy w szkołach ani nie zleciło żadnemu podmiotowi realizacji takich zajęć/szkoleń dla nauczycieli. Zajęcia nauki udzielania pierwszej pomocy w szkołach, począwszy od września 2024 r. – jak wyżej wskazano – będą prowadzić nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej oraz nauczyciele wychowawcy, którym powierzono opiekę nad danym oddziałem.

Jednocześnie informuję, że szkoły miały możliwość realizacji dotychczas wskazanej w rozporządzeniu w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół tematyki (zdrowotnej, prawnej, finansowej, klimatycznej i ochrony środowiska) z udziałem zaproszonych specjalistów w danej dziedzinie, wolontariuszy, przedstawicieli stowarzyszeń i innych organizacji, których celem statutowym jest działalność wychowawcza lub rozszerzanie i wzbogacanie form działalności dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej i innowacyjnej szkoły. Również nauka udzielania pierwszej pomocy – dodana do katalogu zagadnień obowiązkowo omawianych na zajęciach z wychowawcą – może być realizowana z udziałem ww. podmiotów.

Natomiast szkolenia dla nauczycieli z zakresu m.in. udzielania pierwszej pomocy organizuje np. Fundacja Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy (WOŚP). Fundacja WOŚP od wielu lat prowadzi działania na rzecz edukacji i promowania pierwszej pomocy wśród uczniów i nauczycieli. Podczas spotkań w resorcie edukacji oraz w prowadzonej korespondencji, Fundacja WOŚP wielokrotnie wskazywała na potrzebę uzupełnienia treści nauczania dotyczących pierwszej pomocy w podstawie programowej edukacji wczesnoszkolnej.

Na prośbę Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy Ministerstwo Edukacji Narodowej zwróciło się – za pośrednictwem kuratorów oświaty - do dyrektorów szkół podstawowych, zachęcając szkoły do udziału w szkoleniach dla nauczycieli w ramach ogólnodostępnego i bezpłatnego programu edukacyjnego „Ratujemy i Uczymy Ratować“. Szkolenia dla nauczycieli, organizowane w ramach ww. programu, są bezpłatne, trwają jeden dzień i obejmują część praktyczną oraz teoretyczną. Prowadzą je instruktorzy Fundacji WOŚP. W ramach szkolenia szkoły otrzymają bezpłatne materiały dydaktyczne.

Należy podkreślić, że ostateczną decyzję o ewentualnym skorzystaniu np. ze szkolenia dla nauczycieli w zakresie udzielania pierwszej pomocy oraz o formie i zakresie współpracy z danym podmiotem – podejmuje dyrektor szkoły, który dokonuje ewentualnego wyboru podmiotu/organizacji, organizujących takie szkolenia.

Reasumując, Ministerstwo Edukacji Narodowej nie dokonało wyboru Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy do realizacji zajęć z zakresu nauki udzielania pierwszej pomocy (ani żadnego innego podmiotu) i nie zleciło WOŚP (ani żadnej organizacji) prowadzenia zajęć/szkoleń w szkołach z ww. zakresu. Resort edukacji nie organizował również przetargu na szkolenia nauczycieli, ani nie przekazuje żadnych środków finansowych WOŚP (ani żadnej innej organizacji) na realizację ww. zajęć/szkoleń.

Dodatkowo informuję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej – mając na uwadze wieloletnie doświadczenia wielu organizacji w zakresie pierwszej pomocy i ratownictwa oraz prowadzenia działań na rzecz edukacji społeczeństwa – upowszechnia w szkołach, za pośrednictwem Kuratorów Oświaty - na prośbę poszczególnych Organizacji - informacje na temat działalności prowadzonej przez WOŚP, Polski Czerwony Krzyż oraz Państwową Straż Pożarną.

Nauka udzielania pierwszej pomocy ma bowiem istotne znaczenie wychowawcze i doskonale wpisuje się w wychowawczą rolę szkoły. Ma ona również szczególne znaczenie we współczesnym świecie z uwagi na zmieniającą się sytuację geopolityczną i zagrożenie bezpieczeństwa państwa.

Z poważaniem

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu