reklama

Interpelacja nr 3504

Interpelacja w sprawie zatrzymań obywatelskich

Interpelacjaz odpowiedziąwpłynęło 22.06.2024

Autor

Katarzyna Kierzek-KoperskaKO

Adresat: minister spraw wewnętrznych i administracji, koordynator służb specjalnych

W skrócie

Pismo wskazuje na przypadki agresji i ryzyko, na jakie mogą być narażone osoby pomagające innym, oraz przywołuje art. 17 projektu ustawy o ochronie ludności cywilnej, dotyczący udzielania pomocy osobom zagrożonym utratą życia lub ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu. Zawarto pytanie, czy resort rozważa zapewnienie podmiotom realizującym cele ustawy narzędzi ustawowych i finansowych do edukacji w zakresie zatrzymań obywatelskich. Zapytano także o współpracę z Ministerstwem Sprawiedliwości nad rozwiązaniami prawnymi dotyczącymi braku odpowiedzialności osób wspierających Policję przy takim zatrzymaniu.

Streszczenie przygotowała automatycznie sztuczna inteligencja na podstawie treści pisma. Może zawierać nieścisłości - rozstrzyga pełna treść poniżej.

Treść

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z przygotowanym projektem ustawy o ochronie ludności cywilnej przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, mam kilka pytań.

W ostatnich kilku latach widać narastającą agresję wśród naszych obywateli, przykładem może być tutaj śmierć przypadkowego mężczyzny, który chcąc stanąć w obronie innej osoby sam przypłacił to życiem. Potrzeba nam programu zatrzymań obywatelskich. Wiele krajów realizuje z sukcesem taki program od lat np. Australia. W Polsce często paraliżuje ludzi strach. W projekcie ustawy w art. 17 w ramach obowiązków obywateli zapisane jest udzielanie pomocy ludziom znajdującym się w położeniu bezpośredniej utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, bez narażenia siebie na niebezpieczeństwo. Niestety każda tego typu reakcja rodzi ryzyko niebezpieczne dla obrońcy. Gdyby jednak społeczeństwo było stale edukowane co do reakcji zbiorowej to ryzyko maleje.

Pytania zatem mam takie:

1. Czy resort rozważa wyposażenie podmiotów zobowiązanych do realizacji celów ustawy w narzędzia ustawowe i finansowe do realizacji celów edukacyjnych na edukację zatrzymań obywatelskich?

2. Czy resort rozważa współpracę z Ministerstwem Sprawiedliwości w celu wypracowania rozwiązań prawnych co do braku odpowiedzialności za zatrzymanie obywatelskie osób, które odważą się wspomóc Policję w zatrzymaniu obywatelskim?

Z poważaniem

Katarzyna Kierzek-Koperska

Odpowiedzi

Sekretarz stanu Czesław Mroczek, 26.07.2024

Odpowiedź w skrócie

Zgodnie z art. 243 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, każdy może ująć osobę przyłapaną na gorącym uczynku przestępstwa lub ściganą bezpośrednio po jego popełnieniu, jeśli zachodzi obawa jej ukrycia się albo nie można ustalić jej tożsamości. Ujętą osobę należy niezwłocznie przekazać Policji; po przybyciu funkcjonariuszy Policja decyduje o zatrzymaniu na podstawie art. 244 § 1 k.p.k. albo o jej zwolnieniu. Odpowiedzialność cywilna lub karna może dotyczyć działania niespełniającego wymogów art. 243 k.p.k. W sprawie ewentualnych zmian prawnych odpowiedź odsyła do ministra właściwego do spraw sprawiedliwości, który odpowiada za przygotowanie projektów kodyfikacji prawa karnego.

Streszczenie odpowiedzi przygotowała automatycznie sztuczna inteligencja. Może zawierać nieścisłości - rozstrzyga pełna treść odpowiedzi.

Odpowiedź na interpelację nr 3504

w sprawie zatrzymań obywatelskich

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 26-07-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 3504 Pani Poseł Katarzyny Kierzek-Koperskiej w sprawie zatrzymań obywatelskich, uprzejmie przedstawiam informacje pozostające w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 243 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego[1], każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości. Osobę ujętą należy niezwłocznie oddać w ręce Policji. Ujęcie obywatelskie ma charakter zachowania przejściowego, chwilowego. Czas jego trwania określono do czasu potrzebnego na przekazanie sprawcy Policji. W momencie przybycia funkcjonariuszy Policji, jeżeli zachodzą przesłanki z art. 244 § 1 k.p.k., zatrzymanie obywatelskie może przekształcić się w zatrzymanie właściwe lub jeżeli Policja uzna, że nie ma podstaw do zatrzymania, dokona natychmiastowego zwolnienia ww. osoby.

W nawiązaniu do zagadnienia odpowiedzialności za udział w zatrzymaniu obywatelskim warto podkreślić, że wyłącznie działanie niespełniające wymogów przewidzianych w art. 243 k.p.k., może pociągać za sobą odpowiedzialność cywilną za wyrządzoną szkodę, jak również odpowiedzialność karną.

Odnosząc się natomiast do kwestii ewentualnych zmian rozwiązań prawnych obowiązujących obecnie w omawianym obszarze, pragnę zauważyć, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej[2], za przygotowanie projektów kodyfikacji prawa karnego, obejmujące również systemowy obszar prawa wykroczeń, odpowiada minister właściwy do spraw sprawiedliwości.

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 37, z późn. zm, dalej: „k.p.k.”.

[2] Dz. U. z 2022 r. poz. 2512, z późn. zm.

Miasta w tym piśmie: Warszawa

Pismo na sejm.gov.pl (otwiera się w nowej karcie)

Szczegóły pisma

Wysłano: 02.07.2024
Wysłano do adresata: minister spraw wewnętrznych i administracji, koordynator służb specjalnych: 02.07.2024

Skąd są te dane?

Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 28.09.2026 13:35

Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu