Interpelacja nr 2173

Podsekretarz stanu Paulina Piechna-Więckiewicz, 18.04.2024

Odpowiedź na interpelację nr 2173

w sprawie aplikacji mobilnej do anonimowego zgłaszania przypadków przemocy w szkołach

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz

Warszawa, 18-04-2024

Szanowny Panie Marszałku,

składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Pana Dariusza Mateckiego Posła na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej w sprawie aplikacji mobilnej do anonimowego zgłaszania przypadków przemocy w szkołach.

Szanowny Panie Pośle,

uprzejmie informuję, że w przypadku występowania niestosownych zachowań uczniów nauczyciele i dyrektorzy szkół mają obowiązek podejmowania natychmiastowych działań profilaktycznych. Społecznie nieakceptowane zachowania uczniów – rówieśników wobec siebie powinny zostać zgłoszone do wychowawcy, nauczyciela oraz dyrektora szkoły, który sprawuje nadzór pedagogiczny w szkole. Jeżeli dyrektor szkoły nie podejmuje działań naprawczych, sprawę należy skierować do właściwego kuratora oświaty, który sprawuje nadzór pedagogiczny nad szkołami i placówkami na obszarze danego województwa.

Zadaniem szkoły jest budowanie partnerstwa i dobrych relacji między rodzicami, nauczycielami i uczniami, a także wskazywanie młodemu człowiekowi sposobów przeciwstawiania się przejawom nietolerancji i dyskryminacji. Jeżeli w szkole występuje problem agresji, to obowiązkiem szkoły jest natychmiastowe podjęcie działań interwencyjnych i profilaktycznych względem uczniów, którzy nie respektują norm współżycia społecznego, adekwatnie do sytuacji i skutecznego rozwiązania problemu. Jednolite podejście w procesie wychowania, w zakresie tolerancji i szacunku do drugiego człowieka, ucznia, uczennicy jest stosownym kierunkiem eliminowania lub minimalizowania trudnych wychowawczo sytuacji i niewłaściwych zachowań dzieci i młodzieży. Istotne są bezpośrednie kontakty nauczycieli z uczniami w zakresie oddziaływań wychowawczych, w tym ochrona danych osobowych dla dobra i bezpieczeństwa dzieci i młodzieży.

Odnosząc się do rozwiązania w postaci aplikacji mobilnej do zgłaszania przypadków agresji i przemocy uprzejmie informuję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej rozważa oraz analizuje różne sposoby funkcjonowania, czy też skuteczności wprowadzenia takiego narzędzia. Obecnie prace skupione są na projekcie platformy do diagnozy w zakresie problemów występujących w środowisku szkolnym.

Jednocześnie w Narodowym Programie Zdrowia na lata 2021-2025 (NPZ) jest realizowane przez koordynatora wskazanego przez Ministra Zdrowia zadanie, pn. „Zapewnienie dostępu do pomocy w kryzysie psychicznym przez dostęp do konsultacji za pośrednictwem narzędzi teleinformatycznych (w tym telefony wsparcia i zaufania, poradnie internetowe, infolinie i linie wsparcia) dostosowane do potrzeb osób w różnym wieku”.

Warto podkreślić, że dzieci, młodzież i dorośli przeżywający sytuacje problemowe, hejt, agresję ze strony rówieśników, lęki, napięcia emocjonalne, kłopoty i trudności wpływające na zdrowie psychiczne mają możliwość skorzystania anonimowo z bezpłatnych infolinii:

Rzecznika Praw Dziecka 800 12 12 12,

Telefonu Zaufania Dzieci i Młodzieży 116 111,

Telefonu Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę lub Linii Pomocy Pokrzywdzonym 800 100 100 lub 222 309 900,

Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym 800 70 2222,

Telefonu wsparcia emocjonalnego dla dorosłych 116 123,

Numeru alarmowego w sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia 112.

Przy telefonach i czatach dyżury pełnią eksperci z zakresu prawa, spraw socjalnych, edukacji i wychowania oraz ochrony zdrowia. Telefon zaufania, jak i czat zapewniają pełną dyskrecję oraz anonimowość i są dostępne siedem dni w tygodniu przez całą dobę.

Każda szkoła obowiązkowo realizuje program wychowawczo-profilaktyczny, który uchwala rada rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną. W związku z tym rodzice/opiekunowie mają istotny wpływ na działania wychowawczo-profilaktyczne realizowane w szkole oraz na inne programy, projekty, przedsięwzięcia, inicjatywy, w tym te realizowane we współpracy z organizacjami pozarządowymi.

Program wychowawczo-profilaktyczny środowisko szkolne przygotowuje na podstawie przeprowadzanej corocznie diagnozy potrzeb rozwojowych uczniów, w tym czynników chroniących i czynników ryzyka[1]. Działania skierowane do uczniów powinny kształtować zasady współżycia społecznego, tolerancji w szczególności poszanowanie godności drugiego człowieka, odpowiedzialność za własne decyzje i wybory, zaufanie oraz przestrzeganie praw ucznia. Metody pracy wychowawczej zależą od szkoły i nauczycieli, którzy mają swobodę w wyborze środków dydaktycznych i metod pracy zgodnych ze współczesnymi naukami pedagogicznymi.

Przepisy[2] określają otwarty katalog potrzeb edukacyjnych. Każdy uczeń powinien zostać otoczony odpowiednią opieką, natomiast w razie potrzeby także pomocą psychologiczno-pedagogiczną. Korzystanie z pomocy jest dobrowolne i nieodpłatne.

Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz Ośrodek Rozwoju Edukacji i placówki doskonalenia nauczycieli wspomagają szkoły/placówki, tj. dyrektorów i nauczycieli w rozwiązywaniu problemów związanych z przemocą i agresją wśród uczniów przez organizowanie różnorodnych szkoleń, seminariów, konferencji, programów i publikacji.

Szkoła ma być miejscem przyjaznym i otwartym dla wszystkich dzieci. Jej obowiązkiem jest zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim uczniom, przestrzeganie praw dziecka, praw uczniów i praw człowieka oraz zapewnienie każdemu uczniowi warunków niezbędnych do jego rozwoju.

Z poważaniem

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Paulina Piechna-Więckiewicz
Podsekretarz Stanu

[1] Art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900, z późn. zm.).

[2] § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2020 r. poz.1280).