Interpelacja nr 2135

Gdańsk, dnia 13 marca 2024 r.

Szanowny Panie Premierze,

w ciągu ostatnich lat następuje rozwój gospodarki morskiej, wzrasta liczba przeładunków w polskich portach, oraz postępuje rewitalizacja polskiego przemysłu stoczniowego. Porty w Gdyni i Gdańsku biją rekordy przeładunkowe, w 2023 roku w Porcie Gdańsk przeładowano łącznie 81 mln ton towarów, co sprawiło, że gdański port zbliżył się do czołówki europejskiej pod względem przeładunków.

Niestety, za dobrym stanem polskich portów nie nadąża polska flota handlowa znacząco zwiększając zagrożenie dla bezpieczeństwa polskiego sektora energetycznego. Lata 2015-2023 zostały całkowicie zaprzepaszczone jeśli chodzi o próby rozbudowy potencjału polskiej bandery. Od czasu wojny w Ukrainie takie surowce energetyczne jak węgiel, ropa i gaz dostarczane są do Polski drogą morską i statkami pod obcymi banderami. W związku z powyższym, w razie zagrożenia zewnętrznego państwo polskie nie posiada skutecznej i efektywnej kontroli administracyjnej i formalnoprawnej nad dostawą tych surowców. Pozostaje wyłącznie kontrola handlowa, ale w sytuacji zagrożenia jest ona niewystarczająca, gdyż klauzule wojenne zawarte w umowach czarterowych na przewóz ładunków drogą morską, pozwalają armatorom na odstąpienie od wykonania umowy w sytuacji zagrożenia wojną. W rezultacie łańcuch dostaw nośników źródeł energii nie jest w pełni bezpieczny.

Kolejnym problemem jest kwestia odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne przez marynarzy pracujących na statkach obcych bander. Wyrok TSUE z 2019 roku spowodował, że wspomniani marynarze mają obowiązek odprowadzać składki w miejscu ich zamieszkania, niemniej w Polsce brakuje ubezpieczeń społecznych dla marynarzy, dostosowanych do wymogów międzynarodowych, żeglugowego rynku pracy, co powoduje spadek zainteresowania zagranicznych armatorów zatrudnianiem polskich marynarzy. Powoduje to także spadek zainteresowania szkołami morskimi, co w przyszłości może doprowadzić do drastycznego zmniejszenia się liczby marynarzy na polskim rynku pracy.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Czy Pan Premier planuje podjęcie czynności w związku z problem jakim jest brak statków pływających pod polską banderą?

2. Czy rząd planuje zmienić system ubezpieczeń społecznych marynarzy?