Przejdź do treści
8°CPowietrze: bardzo dobre Wisła: 123 cm opada poniedziałek, 5 października 2026 · imieniny: Apolinarego, Placyda wschód 06:52 · zachód 18:14
reklama
Sprawy w Sejmie

Interpelacja nr 1713

Interpelacja w sprawie poszukiwań polskich dzieł sztuki zrabowanych podczas II wojny światowej

Interpelacjaz odpowiedziąwpłynęło 21.02.2024

Autor

Adresat: minister kultury i dziedzictwa narodowego

Treść

Zaginiony "Portret młodzieńca" autorstwa Rafaela Santi, który do czasów II wojny światowej znajdował się w zbiorach Muzeum Czartoryskich, do dziś stanowi najcenniejszą polską stratę wojenną, stąd jego odnalezienie miałoby ogromne znaczenie dla naszej kultury, a jednocześnie byłoby bezprecedensowym wydarzeniem w historii polskiego muzealnictwa.

Zgłosiła się do mnie osoba, która od 9 lat prowadzi badania nad zaginionymi polskimi dziełami, a w szczególności nad "Portretem młodzieńca" Rafaela Santi. Według niej wyniki tych badań są zaskakujące i prowadzą do stwierdzenia, iż w grudniu 1940 roku generalny gubernator Hans Frank dysponował kopią tego dzieła i opuszczając Kraków w 1945 roku, zabrał na Dolny Śląsk ową kopię, zaś oryginał tego dzieła pozostał w Krakowie w skrytce zrobionej na jego polecenie. Na to wskazują następujące poszlaki:

1. Oryginał tego dzieła ma inne wymiary, jest większy.

2. W czasie ewakuacji w styczniu 1945 roku poszukiwanemu obrazowi nie poświęcano należytej uwagi, nie był traktowany w sposób priorytetowy, a autorstwo tego dzieła było poddawane wiarygodności. Podawano w wątpliwość, czy wyjechał z Krakowa, taką tezę postawili badacze zajmującymi się poszukiwaniami (dr Robert Kudelski, str.101, 272).

3. Z relacji świadka, a był nim żołnierz armii niemieckiej, wynika, że Frank miał zrobić w Krakowie ekstra skrytkę, w której oprócz poszukiwanego dzieła są różne inne cenne dobra.

4. Kopia musiała być wykonana z fotografii obrazu w ramie, stąd mniej lub więcej jest obcięta lewa dłoń ale zawsze obcięta.

5. Są różne zdania, gdzie obraz był eksponowany na Zamku Wawelskim w czasie okupacji. Wiadomo, że był to gabinet Hansa Franka znajdujący się na drugim piętrze zamku, ale tam były dwa gabinety, tj. sala poselska i pokój muzyczny. Powszechnie wiadomo, że w budynku administracyjnym nr 5 również był gabinet. Wszyscy mają rację, ponieważ już wtedy była wykonana kopia i obraz mógł być widziany w różnych miejscach.

6. Konsultacje przeprowadzone zostały z zawodowym historykiem sztuki, który w latach 1997-2003 kierował zespołem wojewody wrocławskiego, później dolnośląskiego, który zajmował się poszukiwaniem zaginionych dóbr kultury.

Osoba, która posiada bogatą wiedzę na temat "Portretu młodzieńca", jest w stanie uczestniczyć w konferencji oraz odpowiedzieć na każde zadane pytanie. Wnioskuję zatem o zorganizowanie spotkania i omówienie na nim przedstawionej sprawy oraz ewentualne podjęcie dalszych czynności.

Czy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest zainteresowany zorganizowaniem spotkania w przedstawionej kwestii?

Czy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest zainteresowany współpracą z osobami mającymi wiedzę w zakresie poszukiwań zaginionych bądź zrabowanych przez Niemców i Rosjan w czasie II wojny światowej, dzieł sztuki, będących własnością II Rzeczypospospolitej lub jej obywateli?

Odpowiedzi

Podsekretarz stanu Andrzej Wyrobiec, 09.04.2024

Odpowiedź w pliku (PDF): i01713-o1.pdf (PDF)

Miasta w tym piśmie: Kraków

Pismo na sejm.gov.pl (otwiera się w nowej karcie)

Szczegóły pisma

Wysłano
15.03.2024
Wysłano do adresata
minister kultury i dziedzictwa narodowego: 15.03.2024
Skąd są te dane?

Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 05.10.2026 09:05

Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu